پذیرش پرواز
پذیرش پرواز (انگلیسی: Airport check-in) فرایندی است که طی آن یک شرکت هواپیمایی مسافر را برای سوارشدن به هواپیما در یک پرواز تأیید می‌کند. شرکت‌های هواپیمایی معمولاً این فرایند را از طریق پیشخوان‌های خدماتی در فرودگاه انجام می‌دهند و پذیرش را خود شرکت هواپیمایی یا یک عامل خدمات زمینی که از طرف آن فعالیت می‌کند، انجام می‌دهد. مسافران معمولاً باری را که نمی‌خواهند یا اجازه ندارند به کابین هواگرد ببرند تحویل می‌دهند و پیش از رفتن به سوی هواپیما کارت پرواز دریافت می‌کنند.
پذیرش معمولاً نخستین مرحله‌ای است که مسافر پس از رسیدن به فرودگاه انجام می‌دهد، زیرا مقررات شرکت‌های هواپیمایی مسافران را ملزم می‌کند تا مدت معینی پیش از زمان حرکت پرواز پذیرش شوند. این فاصله بسته به مقصد و شرکت هواپیمایی ممکن است از ۱۵ دقیقه تا ۲ ساعت متغیر باشد؛ در پذیرش خودخدمت و به‌ویژه پذیرش اینترنتی، این بازه در برخی شرکت‌ها می‌تواند تا ۳۰ روز پیش از پرواز گسترش یابد.[۱]
در جریان پذیرش، مسافر معمولاً می‌تواند درخواست‌هایی مانند انتخاب صندلی، کسب اطلاعات دربارهٔ پرواز یا مقصد، ثبت امتیاز در برنامه پرپرواز یا پرداخت هزینه برای ارتقای ردهٔ پروازی را مطرح کند. زمان لازم برای پذیرش گاه در رزرو ثبت می‌شود، گاه در وبگاه شرکت هواپیمایی اعلام می‌شود و در برخی موارد تنها به این صورت بیان می‌شود که «مسافران باید زمان کافی برای پذیرش در نظر بگیرند».
پذیرش درون‌شهری خدمتی است که در ارتباط با برخی فرودگاه‌ها و شهرها، از جمله فرودگاه بین‌المللی ابوظبی، فرودگاه بین‌المللی اینچئون، فرودگاه بین‌المللی هنگ کنگ، فرودگاه بین‌المللی ایندیرا گاندی، فرودگاه بین‌المللی کوالا لامپور، فرودگاه هیترو لندن، فرودگاه بین‌المللی وین و فرودگاه بین‌المللی تائویوان تایوان ارائه می‌شود. در این خدمت، مسافر می‌تواند بار خود را در محل‌های تعیین‌شده در داخل شهر و خارج از محوطهٔ فرودگاه تحویل دهد. این کار زمان پذیرش و صف‌های فرودگاه را کاهش می‌دهد.
انواع
پذیرش مقصدی یا نقطه‌ای
اگر مسافر تنها برای یک بخش از سفر هوایی پذیرش شود، این نوع پذیرش «پذیرش مقصدی» یا «پذیرش نقطه‌ای» نامیده می‌شود.
پذیرش تا مقصد نهایی
اگر مسافر برای همهٔ پروازهای بعدی در مسیر پذیرش شود، کارت پرواز همهٔ پروازهای اتصالی را دریافت کند و بار او نیز تا مقصد نهایی ثبت و ارسال شود، به‌گونه‌ای که در فرودگاه ترانزیت نیازی به پذیرش دوبارهٔ خود یا بارش نداشته باشد، این فرایند «پذیرش تا مقصد نهایی» نامیده می‌شود. این امکان بیشتر هنگامی فراهم است که تمام مسیر سفر با یک شرکت هواپیمایی انجام شود.
ثبت هویت مسافر
یکی از وظایف اصلی متصدی پذیرش، بررسی اعتبار مدارک مسافر است. این مدارک می‌تواند شامل بلیت، گذرنامه، روادید، رضایت‌نامه و، در برخی موارد، نشانی و اطلاعات تماس مسافر برای رعایت الزامات مهاجرتی باشد.
برخی شرکت‌های هواپیمایی ممکن است از مسافر بخواهند اصل کارت اعتباری‌ای را که هزینهٔ بلیت با آن پرداخت شده است ارائه کند.
پذیرش بار
هنگام پذیرش، مسافر بار خود را تحویل می‌دهد. بار ممکن است توسط واحد امنیت فرودگاه بررسی و، بسته به مقررات امنیتی کشور، مهروموم شود. وسایلی که وزن آن‌ها از حد مجاز بیشتر است یا مسافر اجازه ندارد آن‌ها را با خود به داخل کابین ببرد، معمولاً هنگام پذیرش به متصدی تحویل داده می‌شوند. میزان بار مجاز، در صورت وجود، از سوی شرکت هواپیمایی تعیین می‌شود و شرکت می‌تواند از پذیرش بار اضافی خودداری کند یا برای آن هزینهٔ بیشتری دریافت کند.
تحویل خودخدمت بار
.jpg)
برخی شرکت‌های هواپیمایی سامانهٔ پذیرش خودخدمت دارند که به مسافران دارای بار تحویلی اجازه می‌دهد از دستگاه‌های خودخدمت تحویل بار استفاده کنند. مسافر برچسب بار را به چمدان متصل می‌کند و سپس آن را روی نوار تحویل بار قرار می‌دهد.
مسافرانی که بار تحویلی ندارند می‌توانند، در صورت برخورداری از حق استفاده، مستقیماً به سالن استراحت بروند و با استفاده از ePass، که دستگاه کوچکی مبتنی بر سامانه بازشناسی با امواج رادیویی و ویژهٔ مشتریان ممتاز است، در دستگاه پذیرش شوند،[۲] یا مستقیماً به در خروج بروند. بسیاری از شرکت‌های هواپیمایی از پذیرش الکترونیکی مانند ePass، mPass یا برنامه‌های همراه مشابه استفاده می‌کنند و این برنامه‌ها می‌توانند نقش کارت پرواز را نیز داشته باشند.[۳]
برچسب الکترونیکی بار
برچسب‌های الکترونیکی بار برای کوتاه‌کردن فرایند پذیرش بار طراحی شده‌اند و به مسافران امکان می‌دهند پیش از رسیدن به محل تحویل، بار خود را برچسب‌گذاری کنند.
تخصیص صندلی
معمولاً هنگام پذیرش امکان انتخاب صندلی مشخصی به مسافر داده می‌شود و ممکن است از او پرسیده شود که صندلی کنار پنجره یا کنار راهرو را ترجیح می‌دهد.
پذیرش اینترنتی
پذیرش اینترنتی فرایندی است که طی آن مسافر حضور خود در یک پرواز را از طریق اینترنت تأیید می‌کند و معمولاً می‌تواند کارت پرواز خود را نیز دریافت یا چاپ کند. بسته به شرکت هواپیمایی و پرواز، مسافر ممکن است اطلاعاتی مانند انتخاب غذا، تعداد بارهای تحویلی و صندلی ترجیحی خود را نیز ثبت کند.
شرکت‌های هواپیمایی معمولاً این خدمت را روشی آسان‌تر و سریع‌تر معرفی می‌کنند، زیرا مدت زمانی را که مسافر در پیشخوان پذیرش فرودگاه صرف می‌کند کاهش می‌دهد. با این حال، برخی شرکت‌ها حتی پس از پذیرش اینترنتی از مسافر می‌خواهند برای بررسی مدارک به پیشخوان فرودگاه مراجعه کند؛ برای نمونه در سفر به کشورهایی که روادید لازم است یا هنگامی که باید اصالت کارت اعتباری و مطابقت نام دارندهٔ آن با خریدار بلیت بررسی شود.
اگر پس از پذیرش اینترنتی ادامهٔ فرایند در فرودگاه لازم باشد، معمولاً مسیر یا پیشخوان ویژه‌ای برای این مسافران در نظر گرفته می‌شود تا زمان انتظار کاهش یابد؛ مگر آنکه همهٔ پیشخوان‌ها صرفاً برای تحویل بار استفاده شوند. پذیرش اینترنتی همچنین غالباً زودتر از پذیرش حضوری آغاز می‌شود.[۴]
در این شیوه بخش بیشتری از فرایند پذیرش به خود مسافر واگذار می‌شود. شرکت‌های هواپیمایی از این سامانه استفاده می‌کنند، زیرا خدمات خودخدمت معمولاً کارآمدتر است، توان بیشتری برای پاسخ‌گویی به افزایش ناگهانی شمار مسافران دارد، فعالیت در محل فرودگاه را کاهش می‌دهد، هزینه‌های شرکت را پایین می‌آورد و مدت انتظار مسافران را کم می‌کند.
رایان‌ایر در برخی شرایط از مسافرانی که از پذیرش اینترنتی استفاده نکنند هزینه‌ای دریافت می‌کند که ممکن است به ۶۰ یورو برسد. از آغاز سال ۲۰۱۰ همهٔ مسافران این شرکت ملزم شدند به‌صورت اینترنتی پذیرش شوند و استفاده از پیشخوان‌های سنتی پذیرش کنار گذاشته شد.[۵] با این حال، برای چاپ کارت پرواز در فرودگاه همچنان ممکن است هزینه دریافت شود.
پذیرش اینترنتی در شرکت‌های هواپیمایی سنتی، به‌ویژه در اروپا، نیز به‌طور فزاینده‌ای گسترش یافته است و در برخی فرودگاه‌ها پیشخوان‌های پذیرش عملاً بیشتر به محل تحویل بار تبدیل شده‌اند.
آلاسکا ایرلاینز نخستین شرکت هواپیمایی بود که پذیرش اینترنتی ارائه کرد. این سامانه از سه‌ماههٔ دوم سال ۱۹۹۹ به‌صورت محدود عرضه شد و در سه‌ماههٔ بعدی برای عموم مسافران برخی پروازها در دسترس قرار گرفت.[۶] پس از آن شمار فزاینده‌ای از شرکت‌های هواپیمایی این سامانه را به کار گرفتند.
بریتیش ایرویز نخستین شرکت هواپیمایی بود که پذیرش اینترنتی را در مقیاس جهانی به کار گرفت و برای استفاده از فناوری بارکد سه‌بعدی تأیید سازمان هوانوردی کشوری بریتانیا و اداره هوانوردی فدرال ایالات متحده را دریافت کرد.[۷]
پذیرش اینترنتی معمولاً در وبگاه شرکت هواپیمایی از حدود ۲۴ ساعت پیش از زمان برنامه‌ریزی‌شدهٔ پرواز آغاز می‌شود؛ هرچند برخی سامانه‌ها مانند Internet Check-In Assistant تا هفت روز پیش از پرواز امکان آن را فراهم می‌کنند.[۸] برخی شرکت‌ها این بازه را بسیار بیشتر کرده‌اند؛ برای نمونه ایزی‌جت پذیرش را ۳۰ روز پیش از پرواز باز می‌کند.
بسته به شرکت هواپیمایی، مسافرانی که زودتر پذیرش می‌شوند ممکن است امکان انتخاب صندلی بهتر یا ارتقای ردهٔ پروازی داشته باشند. برای پاسخ به این تقاضا، برخی خدمات اینترنتی امکان ثبت درخواست پیش از آغاز بازهٔ ۲۴ ساعته را فراهم کرده‌اند و پس از بازشدن پذیرش، کارت پرواز را از طریق ایمیل برای مسافر می‌فرستند. برخی شرکت‌های هواپیمایی نیز برای پذیرش زودهنگام هزینه دریافت می‌کنند؛ از جمله رایان‌ایر که به مسافرانی که هزینهٔ رزرو صندلی می‌پردازند اجازه می‌دهد تا ۶۰ روز پیش از پرواز پذیرش شوند.[۹]
پذیرش با تلفن همراه
از میانه تا اواخر دههٔ ۲۰۰۰، پذیرش با استفاده از تلفن همراه یا دستیار دیجیتال شخصی نیز امکان‌پذیر شد. در بیشتر موارد، تلفن هوشمند دارای اتصال GPRS یا نسل چهارم شبکهٔ تلفن همراه، یا یک دستیار دیجیتال شخصی متصل به اینترنت لازم بود؛ با این حال، فین‌ایر امکان پذیرش با پیامک را نیز فراهم کرده بود.[۱۰] مسافر می‌تواند از طریق مرورگر تلفن همراه یا برنامهٔ اختصاصی شرکت هواپیمایی به سامانهٔ پذیرش دسترسی پیدا کند و فرایند آن مشابه پذیرش اینترنتی با رایانه است.
در پایان پذیرش همراه، برخی شرکت‌های هواپیمایی کارت پرواز همراه را به دستگاه مسافر می‌فرستند تا هنگام بازرسی امنیتی و سوارشدن در فرودگاه اسکن شود. برخی دیگر تأییدیه‌ای الکترونیکی همراه با بارکد ارسال می‌کنند که مسافر می‌تواند آن را به کارکنان پذیرش نشان دهد یا در دستگاه‌های خودخدمت اسکن کند تا کارت پرواز برایش صادر شود.
یکی از محدودیت‌های پذیرش بسیار زودهنگام این است که تغییر پرواز را دشوارتر می‌کند. پیش از اعمال تغییر، ممکن است لازم باشد کوپن بلیت دوباره به وضعیت «OPEN» بازگردانده شود و انجام این فرایند مدتی زمان ببرد.
پذیرش ویژه و دسترسی به سالن استراحت
اگر مسافر بلیت درجهٔ یک یا تجاری داشته باشد، کارت عضویت سطح بالای یک برنامه پرپرواز را ارائه کند یا بر پایهٔ توافق دیگری با شرکت هواپیمایی واجد شرایط باشد، ممکن است به بخش پذیرش ویژه و/یا سالن استراحت فرودگاه دسترسی پیدا کند.
امکانات پذیرش ویژه در شرکت‌های هواپیمایی و فرودگاه‌های مختلف متفاوت است. فرودگاه اصلیِ قطب یک شرکت هواپیمایی معمولاً خدمات کامل‌تر و اختصاصی‌تری ارائه می‌کند که گاه در یک سالن پذیرش جداگانه قرار دارد. برای نمونه، سالن پذیرش ممتاز ایر نیوزیلند در فرودگاه بین‌المللی اوکلند دارای پیشخوان اختصاصی تشریفات گمرکی و مسیر میان‌بر مستقیم به ایستگاه‌های بازرسی امنیتی است. در فرودگاه‌های کوچک‌تر، شرکت‌های هواپیمایی معمولاً صف یا مسیر جداگانه‌ای برای پذیرش مسافران درجهٔ یک، تجاری و/یا اکونومی ممتاز در نظر می‌گیرند.
سنگاپور ایرلاینز نیز این خدمت را برای مسافران درجهٔ یک و سوئیت‌هایی که پروازشان از پایانهٔ ۳ فرودگاه چانگی سنگاپور انجام می‌شود ارائه می‌کند. این مسافران ورودی اختصاصی کنار خیابان دارند و هنگام انجام پذیرش توسط کارکنان می‌توانند روی مبل‌ها منتظر بمانند. سپس به پیشخوان اختصاصی کنترل گذرنامه هدایت می‌شوند.
هواپیمایی امارات در قطب خود، فرودگاه بین‌المللی دبی، مسیرها و پیشخوان‌های جداگانه‌ای برای مسافران درجهٔ یک و تجاری دارد تا آن‌ها را از بخش اصلی پذیرش مسافران اکونومی جدا کند و حریم خصوصی بیشتری برایشان فراهم آورد.[۱۱]
اسکای‌تیم نیز خدمت پذیرش اولویت‌دار «SkyPriority» را ارائه می‌کند. اعضای واجد شرایط می‌توانند از پیشخوان‌های ویژه برای پذیرش اولویت‌دار استفاده کنند و معمولاً از مزایایی مانند میزان بار مجاز بیشتر نیز برخوردارند.
پذیرش درون‌شهری
در برخی شهرها، از جمله دبی، شارجه، هنگ کنگ، کوالا لامپور، دهلی نو، چنای، سئول، وین و تایپه، بعضی شرکت‌های هواپیمایی خدمات پذیرش درون‌شهری ارائه می‌کنند. در این خدمت، مسافران می‌توانند بار خود را در پیشخوان‌های پذیرش واقع در ایستگاه‌های قطار مرکز شهر یا مراکز خرید، گاه تا یک روز پیش از پرواز، تحویل دهند.[۱۲] این خدمت به مسافران امکان می‌دهد با قطار فرودگاهی یا اتوبوس فرودگاهی به فرودگاه بروند، بی‌آنکه ناچار باشند بار تحویلی خود را تا پایانهٔ فرودگاه حمل کنند.
در برخی فرودگاه‌های لندن، از جمله فرودگاه هیترو لندن و فرودگاه گاتویک، و نیز فرودگاه بین‌المللی فرانکفورت، فرودگاه بین‌المللی ژنو، فرودگاه بین‌المللی وین و فرودگاه زوریخ، خدمات دریافت بار از محل اقامت نیز ارائه می‌شود. برای نمونه، شرکت Airportr بار مسافر را از منزل یا محل تعیین‌شده تحویل می‌گیرد و برای انجام مراحل بعدی به فرودگاه منتقل می‌کند.[۲۶]
منابع
- ↑ "Online Check-in". www.easyjet.com. Archived from the original on 2023-05-12.
- ↑ "Air New Zealand ePass". Air New Zealand. 2009. Archived from the original on 2009-02-19. Retrieved 2009-08-24.
- ↑ "Air New Zealand mPass". Air New Zealand. 2009. Archived from the original on 2009-04-11. Retrieved 2009-08-24.
- ↑ Virgin launches online check-in, Sydney Morning Herald, 3 October 2005
- ↑ "Ryanair to abolish check-in desks". BBC Online. 21 Feb 2009.
- ↑ "First passenger checks in, receives boarding pass via the internet", Business Wire, 16 September 1999
- ↑ "Mobile boarding passes is five years old". British Airways | Media Centre. July 16, 2015. Archived from the original on May 17, 2023.
- ↑ Warf, Barney (2018-05-15). The SAGE Encyclopedia of the Internet (in English). SAGE Publications. ISBN 978-1-4739-6035-0.
- ↑ "Important Check-in Information". help.ryanair.com. Archived from the original on 2023-02-15.
- ↑ "Finnair to introduce the world's easiest checkin -- with a text message". Finnair Group. Archived from the original on 2015-05-29. Retrieved Sep 28, 2004.
- ↑ "Emirates". Retrieved 11 August 2015.
- ↑ "Privileges and Complimentary Services: Free In-town Check-in Service". mtr.com. Retrieved 5 February 2014.
- 1 2 "Privileges and Complimentary Services: Free In-town Check-in Service (Hong Kong)". mtr.com.hk. Retrieved 2026-07-05.
- ↑ "Hong Kong to open in-town check in for Qantas Airways passengers". South China Morning Post (in English). 2025-02-08. Retrieved 2025-03-18.
- ↑ Standard, The. "Singapore Airlines provides Hong Kong in-town check-in". The Standard (in English). Retrieved 2025-03-18.
- ↑ "Terminal Guide (Seoul Station City Airport Terminal)". airportrailroad.com. Retrieved 2026-07-05.
- ↑ "City Airport Terminal (Gwangmyeong Station)". korail.com. Retrieved 2026-07-05.
- ↑ "Flight Check-in at KL Sentral". kliaekspres.com. Retrieved 2026-07-05.
- 1 2 "In-Town Check-In (Taipei)". tymetro.com.tw. Retrieved 2026-07-05.
- ↑ "Taoyuan Airport MRT A1 Taipei Main Station In-Town Check-In Services". Taoyuan Airport Company. Retrieved January 22, 2019.
- ↑ "SM City Clark Check-in Facility for CRK Opens on March 1". clarkinternationalairport.com. Retrieved 2026-07-05.
- ↑ Rosales, Elijah Felice (February 27, 2025). "Clark airport check-in now open at SM mall". The Philippine Star. Retrieved March 2, 2025.
- ↑ "Emirates City Check-in and Travel Store". emirates.com. Retrieved 2026-07-05.
- ↑ "Emirates opens dedicated check-in facility in Ajman". emirates.com. Retrieved 2026-07-05.
- 1 2 "Emirates Cruise Check-in". emirates.com. Retrieved 2026-07-05.
- ↑ "Airportr service". Airportr (in British English). Retrieved 2022-11-14.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Airport check-in». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۱۹ سپتامبر ۲۰۲۶.
پیوند به بیرون
- زیرساختهای فرودگاه