کابین هواپیما
کابین هواپیما (انگلیسی: Aircraft cabin) بخشی از یک هواپیما است که مسافران در آن سفر می‌کنند.[۱] بیشتر هواپیماهای تجاری امروزی دارای کابین تحت فشار هستند، زیرا ارتفاع پرواز کروز آن‌ها به اندازه‌ای زیاد است که هوای محیط برای تنفس عادی مسافران و خدمه بیش از حد رقیق می‌شود.[۲] در معنی کلی‌تر مربوط به هواگردها برای اشاره به کابین، عبارت اتاقک هواگرد استفاده می‌شود.
در مسافرت هوایی تجاری، به‌ویژه در هواپیماهای مسافربری، کابین ممکن است به چند بخش تقسیم شود. در هواپیماهای متوسط و بزرگ، این بخش‌ها می‌توانند شامل قسمت‌های مربوط به کلاس‌های سفر، فضاهای ویژهٔ مهمانداران، آشپزخانهٔ هواپیما و محل نگهداری تجهیزات و اقلام خدمات حین پرواز باشند. صندلی‌های هواپیما معمولاً در ردیف‌هایی در دو سوی یک یا چند راهرو چیده می‌شوند. هرچه کلاس سفر بالاتر باشد، معمولاً فضای بیشتری در اختیار مسافر قرار می‌گیرد. بخش‌های مربوط به کلاس‌های گوناگون سفر اغلب با پرده‌هایی از یکدیگر جدا می‌شوند که به آن‌ها «پردهٔ جداکنندهٔ کلاس» نیز گفته می‌شود. در پروازهای تجاری، مسافران معمولاً اجازه ندارند وارد بخش مربوط به کلاس‌های بالاتر سفر شوند.[۳]
برخی کابین‌های هواپیما به سامانه‌های سرگرمی حین پرواز مجهزند. در پروازهای کوتاه‌برد و میان‌برد ممکن است نمایشگری وجود نداشته باشد یا چند نمایشگر مشترک در کابین نصب شده باشد؛ در حالی که در پروازهای دوربرد و فوق‌دوربرد، نمایشگر شخصی برای هر مسافر رایج‌تر است.
تحول
کلاس تجاری در بسیاری از شرکت‌های هواپیمایی به‌تدریج جای کلاس درجه‌یک را گرفته است. پیش از سال ۲۰۰۸، حدود ۷۰ درصد هواپیماهای بوئینگ ۷۷۷ دارای کابین درجه‌یک بودند، اما در سال ۲۰۱۷ تنها ۲۲ درصد بوئینگ‌های ۷۷۷ و ۷۸۷ تازه‌تحویل‌شده چنین بخشی داشتند.[۴]
سهم صندلی‌هایی که در کلاس تجاری کاملاً به تخت خواب تبدیل می‌شوند، از حدود ۶۵ درصد بوئینگ‌های ۷۷۷ تحویل‌شده در سال ۲۰۰۸ به نزدیک ۱۰۰ درصد بوئینگ‌های ۷۷۷ و ۷۸۷ تحویل‌شده در سال ۲۰۱۷ افزایش یافت. در شرکت‌های هواپیمایی ارزان‌قیمت، بخش ممتاز در هواپیماهای پهن‌پیکر سهم بسیار کمتری داشت.[۴]
در همین دوره، تعداد معمول صندلی‌های درجه‌یک طی پنج تا ده سال تقریباً نصف شد و در بسیاری از موارد از هشت صندلی به چهار صندلی کاهش یافت. برای متمایزکردن کلاس درجه‌یک از کلاس تجاری، برخی شرکت‌ها مانند سنگاپور ایرلاینز، هواپیمایی امارات و هواپیمایی اتحاد به استفاده از سوئیت‌ها یا محفظه‌هایی با دیواره‌های تمام‌قد روی آوردند. در نتیجه، سطح خدمات کلاس تجاری در بسیاری از پروازها به آنچه چند سال پیش در کلاس درجه‌یک ارائه می‌شد نزدیک شده است.[۴]
در سال ۲۰۱۷ حدود ۸۰ درصد بوئینگ‌های ۷۷۷ و ۷۸۷ تحویل‌شده دارای بخش جداگانهٔ کلاس اقتصادی ممتاز بودند؛ بخشی که معمولاً در هر ردیف یک یا دو صندلی کمتر از کلاس اقتصادی معمولی داشت.[۴] در کلاس اقتصادی نیز استفاده از صندلی‌هایی با پشتی حدود ۲ اینچ (۵ سانتی‌متر) نازک‌تر، قاب‌های ساخته‌شده از مواد مرکب و لایه‌های نازک‌تر روکش و بالشتک، امکان افزایش فضای پا یا افزودن صندلی‌های بیشتر به کابین را فراهم کرده است.[۴]
با ارزان‌تر شدن دسترسی به اینترنت زمینی یا ماهواره‌ای بر اثر رقابت، ارتباط اینترنتی حین پرواز گسترش یافته است؛ با این حال در سال ۲۰۱۸ تنها حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد شرکت‌های هواپیمایی خارج از ایالات متحده امکان اتصال حین پرواز را ارائه می‌کردند.[۴] نورپردازی ال‌ئی‌دی نیز امکان تنظیم نور کابین برای وضعیت‌های گوناگون، از جمله سوارشدن مسافران، پذیرایی، فروش کالا، هویت بصری شرکت هواپیمایی و حتی هماهنگی با ریتم شبانه‌روزی از طریق شبیه‌سازی طلوع یا غروب خورشید را فراهم می‌کند.[۴]
فضای داخلی کابین‌های درجه‌یک و تجاری معمولاً هر پنج تا هفت سال بازسازی می‌شود، در حالی که این دوره برای کلاس اقتصادی حدود شش تا ده سال است.[۴]
| نوع ارتقای کابین | ۲۰۱۶ | ۲۰۲۶ |
|---|---|---|
| تغییرات فضای داخلی | ۲٬۶۰۰ | ۴٬۶۰۰ |
| اویونیک و سامانه‌ها | ۷۶۵ | ۱٬۳۶۵ |
| رنگ‌آمیزی | ۵۳۹ | ۸۶۲ |
| دستورالعمل‌های صلاحیت پروازی و بولتن‌های خدماتی | ۳۰۲ | ۴۱۰ |
| ارتباطات کابین | ۱۹۰ | ۳۲۳ |
هزینهٔ تجهیز کابین ۳۳۷نفرهٔ یک بوئینگ ۷۸۷–۱۰ سنگاپور ایرلاینز، شامل ۳۶ صندلی تجاری و ۳۰۱ صندلی اقتصادی، حدود ۱۷٫۵ میلیون دلار برای هر هواپیما بود.[۵] هواپیمایی امارات نیز برای بازآرایی هر یک از بوئینگ‌های ۷۷۷–۲۰۰ال‌آر خود به پیکربندی تازهٔ دوکلاسه بیش از ۱۵ میلیون دلار هزینه کرد. این عملیات در آغاز ۵۵ روز و سپس، پس از بهبود فرایند، ۳۵ روز به طول می‌انجامید.[۶]
چیدمان نیم‌طبقه‌ای صندلی‌ها
در میانهٔ دههٔ ۲۰۰۰، شرکت فورمیشن دیزاین گروپ پیشنهاد کرد از ارتفاع بیشتر کابین هواپیماهای پهن‌پیکر برای قراردادن تخت‌ها و صندلی‌ها در ترازهای گوناگون استفاده شود تا ظرفیت کابین افزایش یابد.[۷]
در نمایشگاه فضای داخلی هواپیما در سال ۲۰۱۲، شرکت فکتوری‌دیزاین سامانه‌ای دوطبقه از محفظه‌های مسافری را معرفی کرد که هدف آن افزایش حدود ۳۰ درصدی تراکم صندلی‌ها و ارائهٔ محصولی میان کلاس اقتصادی ممتاز و کلاس تجاری بود.[۷] در سال ۲۰۱۵ نیز ایرباس برای طرح کابین تجاری دوطبقه‌ای درخواست ثبت اختراع کرد که هدف آن استفادهٔ اقتصادی‌تر از فضای عمودی کابین بود.[۷]
فشارگذاری کابین
فشارگذاری کابین فرایند واردکردن هوای فشرده به کابین هواپیما برای حفظ ایمنی و آسایش سرنشینان است. این کار هنگامی ضروری می‌شود که هواپیما به ارتفاعی برسد که فشار طبیعی جو برای تأمین اکسیژن کافی برای مسافران و خدمه بیش از حد پایین باشد. در نبود فشارگذاری مناسب، سرنشینان ممکن است دچار ارتفاع‌زدگی، از جمله کم‌اکسیژنی شوند.
اگر در یک هواپیمای تحت فشار در ارتفاعی بیش از ۱۰٬۰۰۰ فوت (۳٬۰۰۰ متر) سامانهٔ فشارگذاری از کار بیفتد، وضعیت می‌تواند اضطراری تلقی شود. در چنین شرایطی هواپیما باید فرود اضطراری به ارتفاع پایین‌تر را آغاز کند و ماسک‌های اکسیژن برای سرنشینان فعال شوند. در بیشتر هواپیماهای مسافربری، اگر فشار کابین از فشار جوی متناظر با ارتفاع ۱۴٬۰۰۰ فوت (۴٬۳۰۰ متر) پایین‌تر بیاید، ماسک‌های اکسیژن مسافران به‌طور خودکار آزاد می‌شوند.[۸]
کلاس سفر
کلاس درجه‌یک
کلاس درجه‌یک معمولاً بالاترین سطح خدمات در یک هواپیمای مسافربری و گران‌ترین کلاس سفر آن است. خدمات این بخش از کلاس تجاری گسترده‌تر است و تنها شمار محدودی از شرکت‌های هواپیمایی، عمدتاً در برخی مسیرهای دوربرد، آن را ارائه می‌کنند.
از ویژگی‌های معمول کلاس درجه‌یک می‌توان به فضای بیشتر میان صندلی‌ها، صندلی‌های تبدیل‌شونده به تخت، نمایشگر شخصی، خوراک و نوشیدنی با کیفیت بالاتر، خدمات شخصی‌تر، حریم خصوصی بیشتر و ارائهٔ اقلامی مانند لباس خواب، دمپایی و لوازم بهداشتی اشاره کرد. مسافران این کلاس ممکن است از باجهٔ پذیرش جداگانه، سالن ویژهٔ درجه‌یک، سوارشدن زودتر از دیگر مسافران یا جابه‌جایی اختصاصی میان پایانه و هواپیما برخوردار باشند. به دلیل هزینهٔ بالای این خدمات، شمار شرکت‌هایی که کلاس درجه‌یک را عرضه می‌کنند محدود است.[۹]
کلاس تجاری
کلاس تجاری از کلاس‌های پایین‌تر گران‌تر است، اما امکانات و آسایش بیشتری نیز در اختیار مسافر می‌گذارد. این امکانات می‌تواند شامل غذای بهتر، گزینه‌های گسترده‌تر سرگرمی، صندلی‌های راحت‌تر با قابلیت خواباندن بیشتر پشتی و فضای پای بیشتر باشد.[۱۰]
کلاس اقتصادی ممتاز
کلاس اقتصادی ممتاز یکی از کلاس‌های سفر است که برخی شرکت‌های هواپیمایی برای ارائهٔ تجربه‌ای آسوده‌تر از کلاس اقتصادی، اما با هزینه‌ای بسیار کمتر از کلاس تجاری عرضه می‌کنند.[۱۱]
تفاوت آن با کلاس اقتصادی گاه تنها به چند مزیت مانند فضای پای بیشتر و خوراک و نوشیدنی رایگان محدود می‌شود.[۱۲] برای نمونه، در برخی هواپیماهای ایر کانادا، صندلی‌های اقتصادی ممتاز در بوئینگ ۷۷۷–۳۰۰ حدود سه اینچ و در بوئینگ ۷۸۷ حدود دو اینچ پهن‌تر هستند؛ پشتی آن‌ها بیشتر خم می‌شود، زیرپایی تاشو و بستهٔ لوازم رفاهی دارند و در پروازهای بین‌المللی دوربرد، خوراک و نوشیدنی بهتر و فضای پای بیشتری ارائه می‌شود.
کلاس اقتصادی
کلاس اقتصادی معمولاً ارزان‌ترین کلاس سفر در خطوط هوایی است و سطح آسایش آن از کلاس‌های بالاتر کمتر است. این کلاس عموماً با فاصلهٔ کمتر میان ردیف‌های صندلی و گزینه‌های محدودتر خوراک و سرگرمی شناخته می‌شود.
پیکربندی ویژه
در پیکربندی ویژه یا وی‌آی‌پی هواپیما، بخش‌هایی بسته و جدا از فضای عمومی کابین برای استفادهٔ یک یا چند مسافر ویژه در نظر گرفته می‌شود. این فضاها ممکن است به‌صورت دفتر کار، اتاق جلسه و، به‌ویژه، محل خواب جدا از بخش صندلی‌های مسافران طراحی شوند.
یکی از شناخته‌شده‌ترین نمونه‌ها بوئینگ وی‌سی-۲۵ است که دارای محل خواب خصوصی، فضای اداری و اتاق‌های کنفرانس برای رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا است.
جستارهای وابسته
- سیستم کنترل محیطی
- محیط آستین‌کوتاه
- افت فشار کنترل‌نشده
- هواپیمای پهن‌پیکر
منابع
- ↑ Wragg, David W. (1973). A Dictionary of Aviation (first ed.). Osprey. p. 84. ISBN 9780850451634.
- ↑ "Airbus Cabins Dimensioned for the Future". Archived from the original on 2015-10-03. Retrieved 2015-10-01.
- ↑ "What will passengers stand for?". The Economist. ISSN 0013-0613. Retrieved 2015-10-01.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Paul Seidenman & David J. Spanovich (11 January 2018). "Airlines Investing In Interiors: What, When And Why". Inside MRO. Aviation Week Network.
- ↑ Firdaus Hashim (28 March 2018). "SIA invests $350m in new cabin products for 787-10s". Flightglobal.
- ↑ Lindsay Bjerregaard (18 July 2018). "Inside Emirates Engineering's 777-200LR Reconfiguration Project". Aviation Week Network.
- 1 2 3 Adam Gavine (9 October 2018). "The potential for mezzanine seating". Aircraft Interiors International.
- ↑ "When oxygen masks mysteriously appear". USA Today.
- ↑ "Viajar en primera clase". arqhys.com. Archived from the original on 2014-07-14. Retrieved 2015-10-04.
- ↑ "¿Cuáles son las diferencias entre primera clase, clase ejecutiva y clase económica?". eHow en Español.
- ↑ "777-200 Premium Economy". airnewzealand.com. Archived from the original on 2014-06-07. Retrieved 2015-10-04.
- ↑ "The long and short of 'premium economy'". CNN.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:خدمت بایگانی منسوخ (رده)
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Aircraft cabin». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶.
پیوند به بیرون
- اتاقها