وتدالارض

وَتَدالَارض[۱] یا میخ‌گاه زمین (به انگلیسی: Imum coeli) در اخترشناسی و طالع‌بینی باستان، به پایین‌ترین نقطه در نمودار آسمان گفته می‌شود که دقیقاً در زیر پای ناظر قرار می‌گیرد. این نقطه در تقابل با وتدالسماء (بالاترین نقطهٔ آسمان) است. به زبان ساده، اگر خطی فرضی از بالای سر ناظر به سمت مرکز زمین کشیده شود و تا آن سوی کرهٔ زمین ادامه یابد تا به آسمانِ طرفِ دیگرِ زمین برسد، آن نقطه وتدالارض نامیده می‌شود.[۲]

وتدالارض یکی از چهار گونه از وتدها است.

در دانش ستاره‌شناسی کهن

در دانش هیئت و ستاره‌شناسی کهن، آسمان و دایرةالبروج به چهار بخش کلیدی تقسیم می‌شدند که به آن‌ها «اوتاد» (جمع وتد به معنی میخ) می‌گفتند. بر اساس متون کهن، این چهار بخش اصلی عبارتند از[۳]:

  • وتد اول (وتد طالع) [میخ نخست (میخ‌گاه فرازآینده[۴]): جزئی از منطقۀالبروج که بر افق شرقی قرار دارد.
  • وتد سابع (وتد غارب) [میخ هفتم (میخ‌گاه فرودرونده)[۵]]: جزئی که بر افق غربی قرار دارد و این وتد دقیقاً در تقابل با وتد طالع است.
  • وتد عاشر (وتدالسماء) [میخ دهم (میخ‌گاه آسمان)]: نقطه‌ای که در میانۀ دو وتد شرقی و غربی در بالای زمین (فوق‌الارض) جای گرفته است.
  • وتد رابع (وتدالارض) [میخ چهارم (میخ‌گاه زمین)]: نقطه‌ای که در میانۀ دو وتد شرقی و غربی در زیر زمین (تحت‌الارض) قرار دارد.

دسته‌بندی وتدها

در اخترشناسی سنتی، جایگاه برج وتدالسماء نسبت به برج طالع، تعیین‌کنندۀ نوع اوتاد است و آن‌ها را به سه دسته بخش می‌کنند[۶]:

  • اوتاد قائمه (میخ‌های ایستاده): زمانی که برجِ وتدالسماء، دقیقاً دهمین برج نسبت به طالع باشد.
  • اوتاد مائله (میخ‌های شیب‌دار): زمانی که برجِ وتدالسماء، یازدهمین برج نسبت به طالع باشد.
  • اوتاد زائله (میخ‌های افتاده): زمانی که برجِ وتدالسماء، نهمین برج نسبت به طالع باشد.

اهمیت در طالع‌بینی

گفته می‌شود که وتدالارض نمایانگر ریشه‌های فرد و همچنین ناآگاه‌ترین بخش از ضمیر اوست. این نقطه نماد بنیان‌ها، آغاز زندگی، دستاوردهای موروثی از والدین، تأثیرات زادگاه، نیاز به امنیت و پیوندهای مربوط به خانه و زندگی خانوادگی است. همچنین می‌تواند بیانگر شرایطی باشد که فرد در پایان عمر با آن‌ها روبه‌رو خواهد شد.[۷] از آنجا که این خانه دورترین نقطۀ ممکن از بخش رؤیت‌پذیر زایچه بود، طالع‌بینان یونانی‌مآب وتدالارض را خانۀ جهان زیرین یا هادس می‌دانستند.

در بسیاری از موارد، وتدالارض به یکی از والدین، که در سنت معمولاً مادر است، اشاره دارد.[۸] طالع‌بینان امروزی ممکن است وتدالارض را نشانگری برای پدر[۸] یا برای هر دو والد در نظر بگیرند. در کاربردهای امروزی، هیچ اجماعی بر سر این‌که کدام والد به بهترین شکل توسط وتدالارض نمایندگی می‌شود، وجود ندارد. این موضوع برای طالع‌بینان یونانی‌مآب که خانۀ چهارم را خانۀ پدر می‌دانستند، اما از وتدالارض به عنوان سرآغاز خانۀ چهارم استفاده نمی‌کردند، موضوعیتی ندارد.

با بهره‌گیری از سامانۀ خانه‌های طبیعی (رجوع کنید به خانه‌های زایل‌الوتد) و سامانه‌های امروزی خانه‌های چهارگانه که در آن‌ها وتدالارض سرآغاز خانۀ چهارم است، برخی طالع‌بینان امروزی همبستگی خاصی میان خانۀ چهارم و برج سرطان می‌بینند.[۹] با این حال، طالع‌بینان سنتی که از سامانۀ خانه‌های تمام‌نشان بهره می‌بردند، هرگز چنین پیوندی برقرار نکردند.

در سامانه‌های خانه‌های تمام‌نشان، مرزهای نشان‌ها و خانه‌ها یکسان است؛ از این رو وتدالارض در واقع می‌تواند در خانۀ سوم، خانۀ چهارم یا خانۀ پنجم جای گیرد؛ و در موارد عرض جغرافیایی بسیار بالا یا پایین، حتی ممکن است در خانۀ دوم یا خانۀ ششم قرار گیرد.[۱۰]

جستارهای وابسته

پانویس

  1. ↑ طباطبایی، محمد (۱۳۸۶). واژه‌نامهٔ نجوم و احکام نجوم: فارسی–انگلیسی، انگلیسی–فارسی (ویراست چاپ دوم). ص. ۹
  2. ↑ مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Imum coeli». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی.
  3. ↑ لغت‌نامۀ دهخدا. مدخل وتد.
  4. ↑ شروین وکیلی. «گفتار سوم: رمزگذاری دوازده برج». سوشیانس. دریافت‌شده در ۱۷ اوت ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  5. ↑ شروین وکیلی. «گفتار سوم: رمزگذاری دوازده برج». سوشیانس. دریافت‌شده در ۱۷ اوت ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  6. ↑ لغت‌نامۀ دهخدا. مدخل وتد.
  7. ↑ Burk, Kevin (2001). Astrology: Understanding the Birth Chart: a Comprehensive Guide to Classical Interpretation. Llewellyn Publications. p. 177. ISBN 9781567180886.
  8. 1 2 Banzhaf, Hajo; Haebler, Anna (1996). Key Words for Astrology. Weiser Books. p. 121. ISBN 9780877288756. Retrieved 14 April 2021.
  9. ↑ March, Marion; McEvers, Joan (1980). The Only Way to Learn Astrology. Vol. 1. Astro Computing Services. p. 35. ISBN 0917086007.
  10. ↑ Ben Fitch (2016). Science of Astrology. eBookit.com. ISBN 9781456627072.