خانه هشتم در زایچه
خانهٔ هشتم هشتمین خانه از دوازده خانهٔ زایچه در اختربینی است. در سنتهای کهن اختربینی، این خانه بیش از همه با مرگ و چگونگی آن، میراث و اموال مردگان، دارایی همسر یا شریک، ترس و زیان ارتباط داده میشد. محمد بن احمد خوارزمی در مفاتیح العلوم آن را بیتالموت، یعنی «خانهٔ مرگ»، مینامد.[۱] در اختربینی جدید، مفاهیمی مانند منابع مالی مشترک، بدهی و وام، صمیمیت، بحران، دگرگونی روانی، رازها و موضوعات پنهان نیز بیش از گذشته در دلالتهای این خانه برجسته شدهاند.
در این مقاله، خانه برای house، یعنی یکی از دوازده بخش زایچه، و بیت برای domicile، یعنی برجی که جایگاه فرمانروایی طبیعی یک اختر دانسته میشود، به کار میرود؛ متون کهن چنین تمایز واژگانی ثابتی نداشتند و «بیت» را برای هر دو مفهوم و گاه به معنای برج یا جایگاه نیز به کار میبردند.[۲]
دلالتهایی که در این مقاله آمدهاند آموزههای تاریخی اختربینیاند و پشتوانهٔ علمی ندارند. اختربینی در دانش معاصر شبهعلم شناخته میشود و شواهد تجربی معتبر نشان ندادهاند که خانههای زایچه بتوانند طول عمر، علت یا زمان مرگ، میزان ارث، امور مالی یا رویدادهای آینده را بهطور قابل اعتماد پیشبینی کنند؛ بنابراین این آموزهها از نظر تاریخ علم و فرهنگ قابل مطالعهاند، اما برای تصمیمهای پزشکی، مالی، حقوقی یا دیگر تصمیمهای واقعی نباید به آنها اتکا کرد.[۳][۴]
جایگاه در زایچه
خانهٔ هشتم پس از خانهٔ هفتم و پیش از خانهٔ نهم قرار دارد و یکی از چهار خانهٔ مایلالوتد است. سه خانهٔ دیگر این گروه دوم، پنجم و یازدهم هستند.
در روش خانههای برج کامل، خانهٔ هشتم تمام هشتمین برج پس از برج طالع را در بر میگیرد. این برج نسبت به برج طالع هیچیک از نظرهای اصلیِ تسدیس، تربیع، تثلیث یا مقابله را تشکیل نمیدهد و در اصطلاح اختربینی دورهٔ یونانیمآب از طالع «رویگردان» یا برای آن «نادیدنی» شمرده میشد. این ویژگی یکی از دلایل نامساعد دانستن خانهٔ هشتم در دستگاه قدیم بود.[۵]
خانهٔ هشتم دقیقاً در برابر خانهٔ دوم قرار دارد. این تقابل بعدها زمینهٔ تعبیر «مال شخصی» در خانهٔ دوم در برابر «مال شریک یا منابع دیگران» در خانهٔ هشتم را تقویت کرد.
ویژگیهای کلی
| ویژگی | شرح |
|---|---|
| شماره | هشتم |
| نام تاریخی در سنت اسلامی | بیتالموت |
| نام در برخی منابع یونانیمآب | «جایگاه بیاثر» یا «جایگاه بیکار»؛ یونانی: Argos |
| دلالت اصلی سنتی | مرگ و اسباب آن، میراث، اموال مردگان، ترس و زیان |
| رده | مایلالوتد |
| خانهٔ پیشین | خانهٔ هفتم |
| خانهٔ پسین | خانهٔ نهم |
| خانهٔ مقابل | خانهٔ دوم |
| نسبت با طالع در روش برج کامل | رویگردان؛ فاقد نظر اصلی با طالع |
| فرح اختر | ندارد |
| دلالتهای قبیصی | مرگ، ترس، میراث، دارایی زنان، دزدیها، وضعیت مخالفان و پایان سالهای عمر پس از پیری |
| دلالتهای بیرونی | مرگ و اسباب آن، قتل، زهر، زیان دارو، میراث، مال زن، خرج، فقر و تنگدستی |
| دلالتهای لیلی | اموال مردگان، مرگ، وصیت، میراث، جهیزیه و مال همسر، ترس و اندوه |
| اعضای بدن در سنت اروپایی | اندامهای تناسلی، مثانه و برخی بیماریهای مربوط به این ناحیه |
| دلالتهای پررنگتر در دورهٔ جدید | منابع مشترک، بدهی، مالیات، وام، صمیمیت، بحران و دگرگونی روانی |
| خداوند خانه | خداوندِ برجی که خانهٔ هشتم در آن قرار دارد |
نام و پیشینه
بیتالموت
نام بیتالموت برای خانهٔ هشتم در منابع اسلامی صریح و کهن است. خوارزمی در فهرست دوازده خانه در مفاتیح العلوم میگوید: «والثامن بیت الموت».[۶]
اخوانالصفا نیز در رسائل اخوانالصفا همین نام را به کار بردهاند و در تقسیم دوازده خانه، بخش هشتم را «بیت الموت» نامیدهاند.[۷]
این نام نشان میدهد که برخلاف تعبیرهای جدیدی که گاه «دگرگونی» یا «منابع مشترک» را موضوع اصلی خانه میدانند، در سنت اسلامی مرگ دلالت بنیادی و نامگذار آن بوده است.
ابوالصقر قبیصی نیز خانهٔ هشتم را مستقیماً «خانهٔ مرگ» معرفی میکند و افزون بر مرگ، ترس، میراث، دارایی زنان، دزدیها و وضعیت مخالفان را در شمار دلالتهای آن میآورد.[۸]
سنت یونانیمآب
در اختربینی دورهٔ یونانیمآب، خانهٔ هشتم از جایگاههای دشوار زایچه دانسته میشد. پائولوس اسکندرانی آن را «جایگاه بیاثر» مینامد، زیرا با طالع هیچیک از نظرهای اصلی را تشکیل نمیدهد، و آن را با محاسبه و بررسی مرگ مرتبط میسازد.[۹]
در شماری از منابع یونانی و لاتینی نامهایی با معنای «بیاثر»، «غیرفعال» یا «فرواندازنده» برای این جایگاه به کار رفته است. فیرمیکوس ماترنوس نیز خانهٔ هشتم را جایگاهی میداند که از آن «نوع مرگ» بررسی میشود و تأکید میکند که این خانه با طالع نظر ندارد.[۱۰]
هیچیک از هفت اختر سنتی در نظام معمول فرحهای اختران در خانهٔ هشتم فرح ندارد.
دلالتهای سنتی
| منبع یا سنت | دلالتهای منسوب به خانهٔ هشتم |
|---|---|
| سنت یونانیمآب | مرگ و چگونگی آن، میراث و سود حاصل از مرگ؛ جایگاهی رویگردان از طالع |
| خوارزمی، مفاتیح العلوم | بیتالموت |
| قبیصی | مرگ، ترس، میراث، دارایی زنان، دزدیها، احوال مخالفان و پایان عمر پس از پیری[۸] |
| زادانفرخ اندرزگر به روایت قبیصی | خداوند نخست مثلثه: مرگ؛ خداوند دوم: امور کهن و قدیمی؛ خداوند سوم: میراث[۸] |
| بیرونی، التفهیم | مرگ و اسباب آن، قتل، زهر، اثر زیانآور دارو، میراث، مال زن، خرج، فقر، تنگدستی شدید و وانمودکردن به مرگ[۱۱] |
| ابراهیم بن عزرا | مرگ، میراث، وام، جدایی، ترس، اندوه و زیان |
| ویلیام لیلی | اموال مردگان، مرگ و چگونگی آن، وصیت، میراث، مال و جهیزیهٔ زن، ترس و اندوه و وارث متوفی[۱۲] |
| اختربینی جدید | منابع مشترک، پول شریک، بدهی، وام، مالیات، صمیمیت، بحران، امور پنهان و دگرگونی روانی |
مرگ و اسباب آن
مرگ پایدارترین و بنیادیترین دلالت تاریخی خانهٔ هشتم است.
ابوریحان بیرونی در التفهیم فهرستی نسبتاً دقیق برای این خانه میآورد که شامل «مرگ و اسباب آن، قتل، مسمومیت، اثر زیانبار دارو بر بدن، میراث، مال زن، هزینه، فقر، تنگدستی شدید و وانمودکردن به مرگ» است.[۱۱]
لیلی نیز خانهٔ هشتم را برای بررسی:
- مرگ؛
- کیفیت و نوع مرگ؛
- میراث و اموال متوفی؛
- وصیتنامه؛
- وارث؛
به کار میبرد.[۱۲]
در احکام موالید سنتی، تعیین طول عمر یا مرگ هرگز تنها به خانهٔ هشتم محدود نبود و عواملی چون هیلاج، کدخدا، طالع، خداوند طالع، اختران زیانرسان، تسییر و دیگر قواعد نیز به کار میرفتند.
این روشها اعتبار علمی ندارند و از زایچه نمیتوان زمان، علت یا احتمال مرگ فرد را بهطور معتبر پیشبینی کرد.
میراث و اموال مردگان
میراث دومین دلالت بسیار پایدار خانهٔ هشتم است. پیوند آن با مرگ روشن است: مالی که پس از مرگ شخص به دیگری انتقال مییابد.
قبیصی خانهٔ هشتم را بر آنچه از مردگان به ارث میرسد دلالت میدهد و این شامل میراث خویشاوندان و غیرخویشاوندان میشود.[۸]
زادانفرخ اندرزگر نیز، در روایتی که قبیصی نقل میکند، سومین خداوند مثلثهٔ خانهٔ هشتم را دال بر میراث میداند.
لیلی نیز موارد زیر را به خانهٔ هشتم نسبت میدهد:
- ماترک متوفی؛
- وصیتنامه؛
- میراث؛
- سهم وارث؛
- کسی که دارایی متوفی را تصاحب خواهد کرد.[۱۲]
این دلالت از قدیم وجود داشته و نباید صرفاً نتیجهٔ تعبیر جدید «منابع دیگران» دانسته شود.
خداوندان مثلثه
قبیصی روشی را از زادانفرخ اندرزگر نقل میکند که سه خداوند مثلثهٔ خانهٔ هشتم را به سه حوزه تقسیم میکند:
| خداوند مثلثه | دلالت منسوب به آن |
|---|---|
| خداوند نخست | مرگ |
| خداوند دوم | امور کهن یا چیزهای قدیمی |
| خداوند سوم | میراث |
همین تقسیم در نوشتههای بعدی، از جمله نزد ابراهیم بن عزرا و گیدو بوناتی، با اختلافهای جزئی نقل شده است.[۱۳]
دلالت دوم، یعنی «امور کهن»، از معانیای است که در اختربینی جدید تقریباً از کاربرد عمومی افتاده است.
مال همسر و شریک
بیرونی مال زن و قبیصی دارایی زنان را نیز از دلالتهای خانهٔ هشتم میشمارند.[۱۱][۸]
این دلالت در سنت اروپایی نیز ادامه یافت. لیلی از جهیزیه و مال زن سخن میگوید و دربارهٔ زیاد یا کم بودن آن و آسان یا دشوار بودن دسترسی به آن از خانهٔ هشتم داوری میکند.[۱۲]
این موضوع با روش خانههای مشتق نیز توضیحپذیر است: خانهٔ هفتم خانهٔ همسر یا شریک است و خانهٔ هشتم، دومین خانه از هفتم، بنابراین میتواند «مالِ همسر یا شریک» را نشان دهد.
در اختربینی جدید، این دلالت به صورت گستردهتر به:
- درآمد شریک؛
- حسابهای مشترک؛
- دارایی مشترک؛
- سرمایهٔ مشترک؛
- پول همسر؛
- منابع مالی طرف مقابل؛
تعبیر شده است.[۱۴]
بدهی، وام و مالیات
در منابع جدید سنتگرا، خانهٔ هشتم با تعهدات مالی نسبت به دیگران نیز ارتباط دارد. دبورا هولدینگ موارد زیر را از دلالتهای مالی آن میشمارد:
- بدهی؛
- وام؛
- مالیات؛
- پولی که شخص به دیگران بدهکار است؛
- زیانهای مالی؛
- تعهدات مالی مشترک.[۱۴]
برخی از این دلالتها سابقهٔ قدیمیتری نیز دارند. ابراهیم بن عزرا «وام» را در شمار موضوعات خانهٔ هشتم میآورد، و مفهوم مال شریک و مال طرف مقابل نیز در منابع اسلامی و اروپایی پیشامدرن ثبت شده است.
در اختربینی جدید، این مجموعه اغلب با عنوان کلی منابع مشترک بیان میشود.
ترس، اندوه و زیان
قبیصی ترس را در تعریف خانهٔ هشتم میآورد و لیلی نیز این خانه را با «ترس و اندوه ذهن» مرتبط میداند.[۸][۱۲]
ابراهیم بن عزرا نیز:
- ترس؛
- اندوه؛
- جدایی؛
- زیان؛
را از دلالتهای خانهٔ هشتم برمیشمارد.
از این سابقه میتوان فهمید که پیوند جدید خانهٔ هشتم با بحران و اضطراب کاملاً بیسابقه نیست؛ بااینحال، صورتبندی روانشناختی گستردهٔ آن بهعنوان «خانهٔ ترسهای ناخودآگاه» یا «دگرگونی درونی» عمدتاً متأخر است.
فقر و تنگدستی
بیرونی خرج، فقر و تنگدستی شدید را نیز به خانهٔ هشتم نسبت میدهد.[۱۱]
این دلالت در فهرستهای اختربینی جدید کمتر برجسته شده است، ولی با مضمون عمومی خانه یعنی زیان، کاستی منابع و وابستگی مالی به دیگران سازگاری دارد.
همچنین این موضوع نشان میدهد که معنای تاریخی خانهٔ هشتم صرفاً «پول دیگران» یا «ثروت مشترک» نبوده و میتوانسته به از دستدادن مال و محرومیت نیز مربوط باشد.
قتل، زهر و دارو
بیرونی موارد مشخصی چون:
- قتل؛
- مسمومیت؛
- اثر زیانآور دارو بر بدن؛
را نیز در حوزهٔ خانهٔ هشتم قرار میدهد.[۱۱]
در سنت اروپایی، لیلی نیز زهر را در ارتباط با این خانه ذکر میکند و آن را با برخی عارضههای مربوط به مثانه و اندامهای تناسلی پیوند میدهد.[۱۲]
این انتسابها بخشی از پزشکی و احکام اختربینی تاریخی هستند و در پزشکی یا جرمشناسی علمی هیچ کاربرد تشخیصی ندارند.
اموال و یاران طرف مقابل
خانهٔ هشتم در اختربینی پرسشی به سبب مشتقشدن از خانهٔ هفتم، میتواند دارایی یا یاران طرف مقابل را نیز نشان دهد.
لیلی در منازعات و دعاوی:
- خانهٔ هفتم را طرف مقابل؛
- خانهٔ هشتم را برخی دوستان و پشتیبانان او؛
در نظر میگیرد.[۱۲]
دبورا هولدینگ نیز در دعاوی و کشمکشها، خانهٔ هشتم را به یاران و کمککنندگان حریف یا متهم مربوط میداند.[۱۴]
در دادوستد، همین منطق سبب میشود خانهٔ هشتم وضعیت مالی فروشنده یا طرفی را که خانهٔ هفتم نمایندگی میکند نشان دهد.
خداوند خانهٔ هشتم
در داوری سنتی، خداوند خانهٔ هشتم یکی از عوامل اصلی احکام مرگ، میراث و دیگر امور این خانه بود. خداوند خانه اختری است که بر برج واقع در خانهٔ هشتم فرمانروایی دارد.
| عامل | کاربرد در احکام سنتی |
|---|---|
| برج خانهٔ هشتم | تعیین خداوند خانه و بخشی از کیفیتهای منسوب به موضوعات آن |
| خداوند خانهٔ هشتم | از دلایل مربوط به مرگ، میراث و مال شریک |
| اختران واقع در خانهٔ هشتم | برای تعدیل احکام منسوب به خانه |
| نظرهای وارد بر خانه یا خداوند آن | از عوامل مورد استفاده در داوری سنتی |
| خداوندان مثلثه | برای تفصیل مرگ، امور کهن و میراث در روش منسوب به زادانفرخ اندرزگر |
| سهم مرگ | از سهام مربوط به احکام مرگ در سنت اسلامی |
| خانهٔ دوم | برای مقایسهٔ مال شخصی با منابع یا تعهدات متعلق به دیگران |
این قواعد بخشی از نظام تاریخی پیشگویی اختربینیاند و اعتبار تجربی ندارند.
سهم مرگ
در سنت دورهٔ اسلامی برای احکام مرگ تنها خانهٔ هشتم به کار نمیرفت و سهمهای ویژهای نیز محاسبه میشدند.
قبیصی از سهم مرگ یاد میکند و روشی منسوب به هرمس را نقل میکند که در آن فاصلهٔ ماه تا درجهٔ خانهٔ هشتم با عوامل دیگری ترکیب و از طالع افکنده میشد.[۱۵]
وجود سهم مرگ، در کنار قواعد هیلاج و تسییر، نشان میدهد که احکام مرگ در اختربینی سنتی شبکهای پیچیده از فنون بود و تنها از حضور یا نبود یک اختر در خانهٔ هشتم نتیجهگیری نمیشد.
کاربرد در اختربینی پرسشی
در اختربینی پرسشی، خانهٔ هشتم برای پرسشهایی دربارهٔ موضوعات زیر به کار میرفت:
- مرگ یا زندهبودن شخص؛
- میراث؛
- وصیت؛
- مال متوفی؛
- مال همسر یا شریک؛
- جهیزیه؛
- بدهی و وام؛
- ترس و زیان؛
- دارایی طرف مقابل.
لیلی فصل جداگانهای از Christian Astrology را به پرسشهای خانهٔ هشتم اختصاص میدهد و از جمله روشهایی برای بررسی زنده یا مردهبودن شخص غایب، کیفیت میراث و دارایی همسر عرضه میکند.[۱۶]
این روشها بخشی از تاریخ اختربینی پرسشیاند و وسیلهٔ قابل اعتماد برای تعیین مرگ یا وضعیت واقعی اشخاص نیستند.
کاربرد در اختربینی جهاننما
در اختربینی جهاننما، خانهٔ هشتم برای موضوعاتی مربوط به مرگ عمومی و امور مالیای که از منابع دیگران یا بدهی ناشی میشوند به کار رفته است.
| حوزه | دلالت منسوب به خانهٔ هشتم |
|---|---|
| مرگومیر | میزان مرگومیر عمومی و مرگهای ناشی از جنگ یا بلایا |
| مالیهٔ عمومی | بدهی ملی، وامها و تعهدات مالی کشور |
| مالیات | مالیاتها و وصول مالیات |
| روابط خارجی | روابط مالی با کشورهای دیگر |
| جنگ | منابع و داراییهای دشمن یا طرف مقابل |
| ارث و انتقال مال | مالیات بر ارث و اموال مردگان در برخی دستگاههای متأخر |
دبورا هولدینگ بدهی ملی، مالیات، روابط مالی با کشورهای خارجی، منابع دشمن و نرخ مرگومیر را در شمار دلالتهای خانهٔ هشتم در اختربینی جهاننما میآورد.[۱۴]
اعضای بدن
ویلیام لیلی خانهٔ هشتم را با اندامهای تناسلی مرتبط میکند و همچنین بواسیر، سنگ، اختلال دردناک ادرار، مثانه و زهر را در حوزهٔ این خانه قرار میدهد.[۱۲]
منابع متأخر گاه کشالهٔ ران و برخی اجزای دستگاه ادراری ـ تناسلی را نیز به همین فهرست افزودهاند.[۱۴]
این تناظرها بخشی از پزشکی اختربینی تاریخیاند و در پزشکی علمی مبنای پذیرفتهشدهای ندارند.
خانهٔ هشتم در اختربینی هندی
در اختربینی هندی، خانهٔ هشتم با نامهای رَندهرهبهاوا (Randhra Bhāva)، آیوربهاوا (Āyur Bhāva) و گاه مریتیوبهاوا (Mṛtyu Bhāva) شناخته میشود. این نامها بهترتیب بر مفهوم شکاف یا نقطهٔ آسیبپذیر، طول عمر و مرگ تأکید دارند.
در منابع کلاسیک جیوتیش، موضوعاتی چون:
- طول عمر؛
- مرگ و چگونگی آن؛
- میراث و مال مردگان؛
- امور پنهان؛
- رویدادهای ناگهانی؛
- جنگ و دشمنان در برخی متون؛
با این خانه مرتبط شدهاند.
در بریهات پراشرا هورا شاسترا، خانهٔ هشتم با طول عمر، جنگ، دشمنان، دژها، ثروت مردگان و امور گذشته و آینده مرتبط شده است.[۱۷]
خانهٔ هشتم در جیوتیش یکی از دوستَهاناها، یعنی خانههای دشوار، شمرده میشود و در فنون سنتی تعیین طول عمر جایگاهی اساسی دارد.
برخی مفاهیمی که در جیوتیش جدید مانند پژوهش، امور نهانی و علوم باطنی به این خانه نسبت داده میشوند، از گسترش دلالتهای «پنهان» و «راز» پدید آمدهاند و شدت تأکید بر آنها در متون کلاسیک یکسان نیست.
منابع مشترک و مال دیگران در اختربینی جدید
در بسیاری از نوشتههای جدید، خانهٔ هشتم با عنوان خانهٔ منابع مشترک معرفی میشود.
موضوعاتی چون:
- حساب بانکی مشترک؛
- سرمایهگذاری مشترک؛
- مال همسر؛
- بدهی مشترک؛
- وام؛
- مالیات؛
- بیمه؛
- ارث؛
در این چارچوب گردآوری میشوند.
بخش مهمی از این مجموعه ریشهٔ تاریخی دارد: مال همسر، میراث، وام و دارایی طرف مقابل در منابع پیشامدرن نیز ثبت شدهاند. بااینحال، مفهوم یکپارچهٔ «منابع مشترک» و کاربرد آن برای ساختارهای مالی جدید مانند حساب مشترک، بیمه و نظام بانکی مدرن صورتبندی متأخرتری است.[۱۴]
صمیمیت و امور جنسی در اختربینی جدید
در بخش بزرگی از اختربینی جدید، صمیمیت جنسی نیز یکی از معانی اصلی خانهٔ هشتم معرفی میشود.
این انتساب را نباید بهصورت ساده به همهٔ منابع قدیم بازگرداند. در منابع سنتی:
- ازدواج و پیوند جنسی عمدتاً به خانهٔ هفتم مربوط بود؛
- لذت، دلدادگی و آمیزش در برخی منابع با خانهٔ پنجم پیوند داشت؛
- خانهٔ هشتم در پزشکی اختربینی با اندامهای تناسلی مرتبط بود.
گسترش این مجموعه به مفهوم روانشناختی صمیمیت عمیق، آسیبپذیری و درهمآمیختن عاطفی عمدتاً محصول اختربینی جدید است و نباید بدون قید به نویسندگانی چون بیرونی، قبیصی یا نویسندگان یونانیمآب نسبت داده شود.
دگرگونی و باززایی در اختربینی جدید
یکی از معروفترین تعبیرهای جدید خانهٔ هشتم، دگرگونی، مرگ نمادین و باززایی است.
این تعبیر از دلالت قدیمی و واقعی «مرگ، زوال و فقدان» توسعه یافته است. در اختربینی روانشناختی سدهٔ بیستم، مرگ بهصورت استعاری نیز تفسیر شد و پایان یک مرحلهٔ زندگی، رهاکردن الگوهای قدیمی، بحران و شکلگیری دوبارهٔ هویت در حوزهٔ خانهٔ هشتم قرار گرفت.
دبورا هولدینگ میان این دو لایه تمایز میگذارد: سنت قدیمی خانهٔ هشتم را با مرگ، زوال، ترس، فقدان و بحران مرتبط میکرد، در حالی که اختربینی روانشناختی آن را به «دگرگونی و رشد درونی» گسترش داده است.[۱۴]
بنابراین اصطلاح رایج جدید «خانهٔ دگرگونی» نام تاریخی این خانه نیست و نباید جای «بیتالموت» را در توصیف سنت قدیم بگیرد.
نسبت با خانهٔ دوم
خانهٔ دوم در برابر خانهٔ هشتم قرار دارد و در سنت جدید این دو اغلب بهعنوان محور منابع و داراییها بررسی میشوند.
| خانهٔ دوم | خانهٔ هشتم |
|---|---|
| مال و دارایی شخص | میراث و مال دیگران |
| معیشت شخص | مال همسر یا شریک |
| اموال منقول شخص | منابع یا تعهدات مشترک در تعبیر جدید |
| درآمد و ذخایر | بدهی، وام و مالیات در تعبیر متأخر |
| آنچه شخص در اختیار دارد | آنچه از دیگری دریافت میشود یا به دیگری بدهکار است |
اما این تقابل منظم «پول من / پول ما» بیشتر در صورتبندیهای جدید برجسته شده است. در منابع کهن، خانهٔ هشتم پیش از هر چیز خانهٔ مرگ و میراث بود و نباید معنای تاریخی آن را به امور مالی مشترک فروکاست.
نسبت با عقرب، مریخ و پلوتون
در بسیاری از منابع جدید، خانهٔ هشتم به دلیل هشتمینبودن با برج عقرب متناظر دانسته میشود. در نظام سنتی فرمانروایی بروج، مریخ خداوند عقرب است و در اختربینی جدید غربی پلوتون نیز به عقرب نسبت داده شده است؛ ازاینرو گاه خانهٔ هشتم «خانهٔ طبیعی عقرب و پلوتون» خوانده میشود.
این همسانسازی ترتیبی قاعدهای همگانی در اختربینی باستان و اسلامی نیست.
ویلیام لیلی عقرب و زحل را همدلیلان خانهٔ هشتم میداند، نه عقرب و مریخ.[۱۲] همچنین هیچیک از هفت اختر سنتی در دستگاه فرحها در خانهٔ هشتم فرح ندارد.
در دستگاه سنتی باید میان این مفاهیم تفاوت گذاشت:
- عقرب در برخی نظامهای متأخر با خانهٔ هشتم متناظر شده است؛
- مریخ خداوند سنتی عقرب است؛
- پلوتون در نظامهای جدید به عقرب نسبت داده شده است؛
- خداوند واقعی خانهٔ هشتم در یک زایچه، خداوند برجی است که آن خانه در آن قرار دارد.
برای نمونه:
- اگر خانهٔ هشتم در ثور باشد، زهره خداوند آن است؛
- اگر در جوزا باشد، عطارد؛
- اگر در عقرب باشد، مریخ؛
- اگر در دلو باشد، زحل در نظام سنتی.
بنابراین فرمول «خانهٔ هشتم = عقرب = پلوتون» یک دستگاه تفسیری جدید است و نباید به منابع اسلامی یا یونانیمآب نسبت داده شود.
تفاوت دلالتهای قدیم و جدید
| دلالتهای قدیمیتر | دلالتهای پررنگتر در اختربینی جدید |
|---|---|
| مرگ | دگرگونی و «مرگ نمادین» |
| اسباب و چگونگی مرگ | بحران و تغییر عمیق |
| میراث | منابع مالی مشترک |
| مال همسر | حساب و دارایی مشترک |
| وام در برخی منابع | بدهی، وام و اعتبار |
| ترس و اندوه | آسیبپذیری و ترسهای درونی |
| فقر و زیان | بحران مالی و وابستگی |
| زهر و اسباب آسیب | موضوعات پنهان و تابو |
| اموال مردگان | بیمه، مالیات بر ارث و انتقال دارایی |
| — | صمیمیت روانی و جنسی |
| — | باززایی و دگرگونی شخصیت |
این جدول نشان میدهد که بخشی از مفاهیم جدید، توسعهٔ دلالتهای قدیمیاند، اما اصطلاحاتی چون «باززایی روانی»، «صمیمیت عمیق» و «دگرگونی شخصیت» صورتبندیهای جدیدترند و نباید عیناً به بیرونی، قبیصی یا منابع یونانیمآب نسبت داده شوند.
جستارهای وابسته
پانویس
- ↑ محمد بن احمد خوارزمی، مفاتیح العلوم، مقالهٔ دوم، باب ششم: «والثامن بيت الموت».
- ↑ محمد باقری، مریم زمانی و زینب کریمیان، «واژگان کهن نجوم و احکام نجوم»، میراث علمی اسلام و ایران، پیوست شمارهٔ ۳، مدخل «بیت».
- ↑ Paul R. Thagard, “Why Astrology is a Pseudoscience,” PSA: Proceedings of the Biennial Meeting of the Philosophy of Science Association, 1978, pp. 223–234.
- ↑ Shawn Carlson, “A Double-blind Test of Astrology,” Nature, vol. 318, 1985, pp. 419–425, doi:10.1038/318419a0.
- ↑ Chris Brennan, Hellenistic Astrology: The Study of Fate and Fortune, Denver: Amor Fati Publications, 2017، بخش دوازده جایگاه.
- ↑ خوارزمی، مفاتیح العلوم، مقالهٔ دوم، باب ششم.
- ↑ رسائل إخوان الصفا وخلان الوفا، رسالهٔ سوم، بخش «ذکر البیوت الاثنی عشر».
- 1 2 3 4 5 6 7 Abū al-Ṣaqr al-Qabīṣī, Introduction to Astrology, I.64، در: Benjamin N. Dykes, Introductions to Traditional Astrology: Abū Maʿshar & al-Qābiṣī, Cazimi Press, 2010, pp. 75–76.
- ↑ Paulus Alexandrinus, Introductory Matters, ch. 24, trans. Robert Schmidt, Project Hindsight, 1993.
- ↑ Julius Firmicus Maternus, Matheseos Libri VIII, II.21؛ ترجمهٔ Jean Rhys Bram, Ancient Astrology Theory and Practice: Matheseos Libri VIII, 1975.
- 1 2 3 4 5 Abu Rayhan al-Biruni, The Book of Instruction in the Elements of the Art of Astrology, trans. R. Ramsay Wright, London: Luzac & Co., 1934, §461.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 William Lilly, Christian Astrology, London, 1647, pp. 54–55.
- ↑ Shlomo Sela, Abraham Ibn Ezra's Introductions to Astrology, Leiden: Brill, 2017؛ Guido Bonatti, Book of Astronomy, trans. Benjamin N. Dykes, Cazimi Press, 2007.
- 1 2 3 4 5 6 7 Deborah Houlding, “The 8th House,” The Houses: Temples of the Sky, 1996، Skyscript.
- ↑ Abū al-Ṣaqr al-Qabīṣī, Introduction to Astrology، بخش سهام خانهٔ هشتم؛ Benjamin N. Dykes, Introductions to Traditional Astrology, 2010.
- ↑ William Lilly, Christian Astrology, Book II, ch. 31.
- ↑ Bṛhat Parāśara Horā Śāstra, trans. R. Santhanam, New Delhi: Ranjan Publications، فصل دلالت بهاواها.
منابع
- ابوریحان بیرونی، التفهیم لاوائل صناعة التنجیم؛ ترجمهٔ انگلیسی: R. Ramsay Wright, The Book of Instruction in the Elements of the Art of Astrology, London: Luzac & Co., 1934.
- محمد بن احمد خوارزمی، مفاتیح العلوم، مقالهٔ دوم، باب ششم.
- ابوالصقر عبدالعزیز بن عثمان قبیصی، المدخل إلى صناعة أحكام النجوم.
- Charles Burnett, Keiji Yamamoto and Michio Yano, Al-Qabīṣī (Alcabitius): The Introduction to Astrology: Editions of the Arabic and Latin Texts and an English Translation, London: The Warburg Institute, 2004.
- Benjamin N. Dykes, Introductions to Traditional Astrology: Abū Maʿshar & al-Qābiṣī, Cazimi Press, 2010.
- Paulus Alexandrinus, Introductory Matters, trans. Robert Schmidt, Project Hindsight, 1993.
- Julius Firmicus Maternus, Ancient Astrology Theory and Practice: Matheseos Libri VIII, trans. Jean Rhys Bram, 1975.
- Chris Brennan, Hellenistic Astrology: The Study of Fate and Fortune, Denver: Amor Fati Publications, 2017.
- Demetra George, Ancient Astrology in Theory and Practice: A Manual of Traditional Techniques, vol. II, Rubedo Press, 2022.
- Shlomo Sela, Abraham Ibn Ezra's Introductions to Astrology, Leiden: Brill, 2017.
- Guido Bonatti, Book of Astronomy, trans. Benjamin N. Dykes, Cazimi Press, 2007.
- William Lilly, Christian Astrology, London, 1647.
- Deborah Houlding, The Houses: Temples of the Sky, 1996. متن برخط.
- Bṛhat Parāśara Horā Śāstra, trans. R. Santhanam, New Delhi: Ranjan Publications.
- Paul R. Thagard, “Why Astrology is a Pseudoscience,” PSA: Proceedings of the Biennial Meeting of the Philosophy of Science Association, 1978, pp. 223–234.
- Shawn Carlson, “A Double-blind Test of Astrology,” Nature, vol. 318, 1985, pp. 419–425.
- خانههای زایچه