خانه ششم در زایچه

خانهٔ ششم ششمین خانه از دوازده خانهٔ زایچه در اختربینی است. در سنت‌های کهن اختربینی، این خانه بیش از همه با بیماری و ناتوانی جسمانی، بندگان و خدمتگزاران، کارگران و زیردستان، دام‌ها و جانوران کوچک، و در برخی منابع زندان و حبس ارتباط داده می‌شد. در متون دورهٔ اسلامی از آن با نام بیت‌المرض والعبید، یعنی «خانهٔ بیماری و بندگان»، یاد شده است. در اختربینی جدید، مفاهیمی چون کار روزمره، خدمت، کارکنان، عادت‌ها و برنامه‌های روزانه، مراقبت از سلامت و حیوانات خانگی نیز به دلالت‌های آن افزوده شده‌اند.

در این مقاله، خانه برای house، یعنی یکی از دوازده بخش زایچه، و بیت برای domicile، یعنی برجی که جایگاه فرمانروایی طبیعی یک اختر دانسته می‌شود، به کار می‌رود؛ متون کهن چنین تمایز واژگانی ثابتی نداشتند و «بیت» را برای هر دو مفهوم و گاه به معنای برج یا جایگاه نیز به کار می‌بردند.

دلالت‌هایی که در این مقاله آمده‌اند آموزه‌های تاریخی اختربینی‌اند و پشتوانهٔ علمی ندارند. اختربینی در دانش معاصر شبه‌علم شناخته می‌شود و شواهد تجربی معتبر نشان نداده‌اند که جایگاه خانه‌های زایچه بتواند بیماری، وضعیت سلامت، شغل، رابطه با کارکنان یا رویدادهای زندگی را به‌طور قابل اعتماد پیش‌بینی کند؛ ازاین‌رو این آموزه‌ها از نظر تاریخ علم و فرهنگ قابل مطالعه‌اند، اما برای تشخیص بیماری، درمان یا دیگر تصمیم‌های واقعی نباید به آن‌ها اتکا کرد.

جایگاه در زایچه

خانهٔ ششم پس از خانهٔ پنجم و پیش از خانهٔ هفتم قرار دارد و یکی از چهار خانهٔ زایل‌الوتد است. سه خانهٔ دیگر این گروه سوم، نهم و دوازدهم هستند.

در روش خانه‌های برج کامل، خانهٔ ششم تمام ششمین برج پس از برج طالع را در بر می‌گیرد. این برج نسبت به برج طالع هیچ‌یک از نظرهای اصلیِ تسدیس، تربیع، تثلیث یا مقابله را تشکیل نمی‌دهد و در اصطلاح اختربینی یونانی‌مآب گفته می‌شد که با طالع «رویگردان» است یا آن را «نمی‌بیند». همین ویژگی یکی از دلایل نامساعدشمردن این جایگاه در دستگاه قدیم بود.

خانهٔ ششم پیش از غارب یا خانهٔ هفتم قرار دارد و از آن «زایل» می‌شود؛ از همین رو در تقسیم سنتی در شمار زایل‌الاوتاد جای می‌گیرد.

ویژگی‌های کلی

ویژگی	شرح
شماره	ششم
نام تاریخی در سنت اسلامی	بیت‌المرض والعبید
نام در سنت یونانی‌مآب	بخت بد؛ یونانی: Kakē Tychē، لاتینی: Mala Fortuna
دلالت اصلی سنتی	بیماری، ناتوانی‌های جسمی، بندگان و خدمتگزاران
رده	زایل‌الوتد
خانهٔ پیشین	خانهٔ پنجم
خانهٔ پسین	خانهٔ هفتم
خانهٔ مقابل	خانهٔ دوازدهم
نسبت با طالع در روش برج کامل	رویگردان؛ فاقد نظر اصلی با طالع
فرح اختر	مریخ
دلالت‌های قبیصی	بیماری و بندگان، دام‌ها و چارپایان، زندان و حبس؛ همچنین بخشی از سال‌های پایانی زندگی
دلالت‌های بیرونی	بیماری، نقص جسمانی، فرسودگی از کار، بیماری اندام‌های داخلی، بندگان، کنیزان و دام‌ها
دلالت‌های لیلی	بیماری، خدمتگزاران، کارگران روزمزد، مستأجران و کشاورزان، دام‌های کوچک و عموها و عمه‌های پدری
اعضای بدن نزد لیلی	بخش پایین شکم و روده‌ها تا نشیمنگاه
دلالت‌های پررنگ‌تر در دورهٔ جدید	کار روزمره، کارکنان و همکاران زیردست، خدمت، عادت‌های روزانه، مراقبت از سلامت و حیوانات خانگی
خداوند خانه	خداوندِ برجی که خانهٔ ششم در آن قرار دارد

نام و پیشینه

بیت‌المرض والعبید

محمد بن احمد خوارزمی در مفاتیح العلوم خانهٔ ششم را بیت‌المرض والعبید، یعنی «خانهٔ بیماری و بندگان»، می‌نامد.

این نام دو دلالت اصلی و بسیار پایدار تاریخی خانهٔ ششم را نشان می‌دهد: نخست بیماری و دوم کسانی که در جایگاه خدمت یا بندگی قرار داشتند.

ابوالصقر قبیصی نیز می‌نویسد:

«خانهٔ ششم، خانهٔ بیماری و بندگان و کنیزان است» و افزون بر آن، دام‌ها، چارپایان، زندان‌ها و حبس را نیز به این خانه نسبت می‌دهد.

در اصطلاح‌گذاری امروز، کاربرد واژه‌هایی چون «کارکنان» و «خدمت» برای این خانه گسترش و تعدیل معنای تاریخی بندگان و خدمتگزاران است و نباید چنین زبان جدیدی را عیناً به منابع باستانی و سده‌های میانه نسبت داد.

«بخت بد» در سنت یونانی‌مآب

در اختربینی دورهٔ یونانی‌مآب، جایگاه ششم با نام یونانی Κακὴ Τύχη (Kakē Tychē)، به معنای «بخت بد» یا «بداقبالی»، شناخته می‌شد. صورت لاتینی این نام Mala Fortuna است.

نام نامساعد این خانه با چند ویژگی آن ارتباط داشت:

• زایل‌الوتد بودن؛
• رویگردانی از طالع؛
• دلالت بر بیماری، آسیب و بندگی؛
• قرارگرفتن فرح مریخ در آن.

در منابع یونانی‌مآب، خانهٔ ششم در کنار خانه‌های هشتم و دوازدهم از جایگاه‌های دشوارتر زایچه شمرده می‌شد، هرچند دامنه و شدت احکام مؤلفان مختلف یکسان نبود.

فرح مریخ

در دستگاه سنتی فرح‌های اختران، مریخ در خانهٔ ششم دارای فرح دانسته می‌شود. این انتساب دست‌کم از سنت یونانی‌مآب مستند است و در اختربینی اسلامی و اروپایی نیز ادامه یافت.

در منطق نمادین اختربینی قدیم، مریخ با گرمی و خشکی، زخم، تب، بریدن، درگیری و آسیب بدنی ارتباط داشت و این موضوعات با دلالت خانهٔ ششم بر بیماری، رنج جسمانی و کار دشوار سازگار دانسته می‌شدند.

ویلیام لیلی نیز در سدهٔ هفدهم تصریح می‌کند که مریخ در خانهٔ ششم دارای فرح است.

فرح مریخ را نباید با بیت یا خداوندی خانه اشتباه گرفت. در نظام سنتی، حمل و عقرب بیت‌های مریخ‌اند، در حالی که خانهٔ ششم محل فرح آن است. خداوند واقعی خانهٔ ششم در هر زایچه به برج واقع در آن خانه بستگی دارد.

دلالت‌های سنتی

منبع یا سنت	دلالت‌های منسوب به خانهٔ ششم
سنت یونانی‌مآب	بیماری، آسیب جسمی، رنج و بندگی؛ «بخت بد»؛ فرح مریخ
خوارزمی، مفاتیح العلوم	بیت‌المرض والعبید؛ بیماری و بندگان
سهل بن بشر	بیماری، بندگان، بی‌عدالتی و جابه‌جایی از جایی به جای دیگر
ابومعشر بلخی	بیماری و سبب آن، بیماری مزمن، بندگان و کنیزان، خواری، بی‌عدالتی و جابه‌جایی
قبیصی	بیماری، بندگان و کنیزان، دام‌ها و چارپایان، زندان و حبس
زادان‌فرخ اندرزگر به روایت قبیصی	خداوند نخست مثلثه: بیماری و بهبود؛ خداوند دوم: بندگان و خدمتگزاران؛ خداوند سوم: سود، زیان و کارهای ناشی از آنان
بیرونی، التفهیم	بیماری، نقص جسمی، فرسودگی از کار، آسیب پا در شرایط نامساعد، زیان مالی، بیماری اندام‌های داخلی، بندگان، کنیزان و دام‌ها
ویلیام لیلی	بیماری، خدمتگزاران، کارگران روزمزد، مستأجران، کشاورزان و چوپانان، دام‌های کوچک و خویشان پدری
اختربینی جدید	کار روزانه، کارکنان، خدمت، عادت‌ها، برنامهٔ روزمره، مراقبت از سلامت و حیوانات خانگی

بیماری

بیماری مهم‌ترین دلالت خانهٔ ششم در منابع اسلامی و اروپایی پیشامدرن است. خود نام «بیت‌المرض» نیز همین اولویت را نشان می‌دهد.

قبیصی علاوه بر خانهٔ ششم، سهم بیماری و بیماری مزمن را نیز ذکر می‌کند که در روز از زحل تا مریخ و در شب برعکس محاسبه می‌شد و سپس از طالع افکنده می‌شد.

ابوریحان بیرونی در التفهیم از جمله دلالت‌های این خانه را:

• بیماری؛
• نقص‌های جسمانی؛
• کار و رنج بیش از اندازه؛
• بیماری اندام‌های درونی؛
• و در وضعیت نامساعد، برخی آسیب‌های جسمی و زیان‌ها؛

برمی‌شمارد.

لیلی نیز خانهٔ ششم را برای داوری دربارهٔ کیفیت و علت بیماری، مزاج یا خلطِ مختل‌شده، امکان درمان و کوتاه یا طولانی‌بودن بیماری به کار می‌برد.

این کاربرد بخشی از پزشکی اختربینی تاریخی است و خانهٔ ششم یا زایچه وسیلهٔ معتبر علمی برای تشخیص، پیش‌آگهی یا درمان بیماری نیست.

تفاوت بیماری و سلامت

در نوشته‌های اختربینی جدید معمولاً خانهٔ ششم را «خانهٔ سلامت» نیز می‌نامند؛ اما این صورت‌بندی با تأکید منابع کهن تفاوت دارد.

در منابع یونانی‌مآب، اسلامی و اروپایی پیشامدرن، دلالت اصلی این خانه بیماری، ناتوانی و عارضهٔ جسمانی بود، نه «سلامت» به معنای مثبت و امروزی آن. بنیه و نیروی حیاتی شخص بیشتر با خانهٔ یکم و طالع ارتباط داشت.

تعبیرهایی مانند:

• مراقبت از سلامت؛
• بهداشت؛
• ورزش روزانه؛
• رژیم غذایی؛
• برنامهٔ تندرستی؛
• عادت‌های سالم؛

بیشتر گسترش‌های جدید دلالت قدیمی «بیماری و مراقبت از بدن» هستند.

ازاین‌رو «بیماری» از نظر تاریخی عنوان دقیق‌تری برای دلالت اصلی خانهٔ ششم است، در حالی که «سلامت و تندرستی» بیشتر به بازتفسیرهای جدید تعلق دارد.

بندگان، کنیزان و خدمتگزاران

دومین دلالت بنیادی خانهٔ ششم در منابع تاریخی بندگان و خدمتگزاران است.

خوارزمی در نام خود خانه واژهٔ «عبید» را می‌آورد. قبیصی نیز از بندگان و کنیزان سخن می‌گوید و زادان‌فرخ اندرزگر خداوند دوم مثلثهٔ این خانه را دال بر آنان می‌داند.

لیلی در سدهٔ هفدهم دامنهٔ این گروه را شامل:

• خدمتگزاران مرد و زن؛
• بردگان پاروزن؛
• کارگران روزمزد؛
• مستأجران؛
• کشاورزان؛
• چوپانان؛
• گاوبانان و دیگر کارگران وابسته؛

می‌کند.

در جوامع جدید، با ازمیان‌رفتن یا محدودشدن نهادهای برده‌داری و تغییر مناسبات کار، اختربینان معمولاً این دلالت را به کارکنان، زیردستان، مستخدمان و کسانی که برای شخص کار می‌کنند گسترش داده‌اند.

این دگرگونی اجتماعی باید از معنای دقیق اصطلاحات تاریخی جدا نگه داشته شود.

کار و خدمت

«کار» یکی از شناخته‌شده‌ترین معانی خانهٔ ششم در اختربینی جدید است، اما تعبیر سنتی آن با مفهوم امروزی شغل و حرفه تفاوت دارد.

در منابع قدیمی، آنچه با خانهٔ ششم ارتباط داشت بیشتر:

• کار اجباری یا دشوار؛
• خدمت؛
• کار روزمزد؛
• کار کشاورزی؛
• رابطهٔ ارباب و خدمتگزار؛
• وظایف زیردستان؛

بود.

در مقابل، پیشه، مقام، حرفه و جایگاه اجتماعی عمدتاً به خانهٔ دهم تعلق داشت. لیلی نیز در فهرست خانهٔ ششم از خدمتگزاران و کارگران سخن می‌گوید، ولی «profession or trade» را در خانهٔ دهم قرار می‌دهد.

در اختربینی جدید، این تمایز معمولاً چنین بیان می‌شود:

خانهٔ ششم	خانهٔ دهم
کار روزمره و وظایف	حرفه و پیشه
محیط و شرایط کار	مقام و جایگاه شغلی
کارکنان و زیردستان	اقتدار و مسئولیت
خدمت و کار عملی	شهرت و دستاورد حرفه‌ای
برنامهٔ روزانه	مسیر حرفه‌ای

این صورت‌بندی جدید تا اندازه‌ای ادامهٔ تمایز سنتی میان «خدمت و کار زیردستان» در ششم و «پیشه و مقام» در دهم است.

خداوندان مثلثه

قبیصی یکی از قواعد منسوب به زادان‌فرخ اندرزگر را دربارهٔ سه خداوند مثلثهٔ خانهٔ ششم نقل می‌کند.

خداوند مثلثه	دلالت منسوب به آن
خداوند نخست	بیماری‌ها و رهایی یا بهبود از بیماری‌ها
خداوند دوم	بندگان، کنیزان و خدمتگزاران
خداوند سوم	آنچه از آنان به شخص می‌رسد، سودمندی آنان و کارهایشان

این تقسیم در نوشته‌های بعدی نیز نقل شده است. ابراهیم بن عزرا صورتی نزدیک به آن را حفظ کرده و در نسخه‌ای دیگر، خداوند سوم را برای سودمند یا زیان‌آوربودن بندگان به کار می‌برد.

دام‌ها و جانوران کوچک

خانهٔ ششم از دیرباز با دام‌ها و چارپایان نیز ارتباط داشت.

قبیصی آن را دال بر «دواب، مواشی و هر صاحب چهار پا» می‌داند و قوت، فراوانی یا کمی و باقی‌ماندن یا از دست‌رفتن آنان را از موضوعات این خانه می‌شمارد.

بیرونی نیز دام‌ها را در فهرست خانهٔ ششم می‌آورد.

لیلی با جزئیات بیشتری حیواناتی چون:

• خوک؛
• گوسفند؛
• بز؛
• خرگوش؛

و به‌طور کلی «دام‌های کوچک‌تر» را به خانهٔ ششم نسبت می‌دهد.

در مقابل، حیوانات بزرگ مانند اسب و گاو در سنت لیلی عمدتاً به خانهٔ دوازدهم تعلق داشتند.

در اختربینی جدید، مفهوم «دام کوچک» به حیوانات خانگی نیز توسعه داده شده و سگ، گربه و دیگر جانورانی که در خانه نگهداری می‌شوند معمولاً در حوزهٔ ششم قرار می‌گیرند.

زندان و حبس

قبیصی زندان‌ها و حبس را نیز از دلالت‌های خانهٔ ششم می‌شمارد.

این موضوع با خانهٔ دوازدهم هم‌پوشانی دارد که در بسیاری از سنت‌ها خانهٔ اصلی زندان، دشمنان پنهان و محنت است. در نظام خانه‌ها ممکن بود یک موضوع از جهات مختلف به بیش از یک خانه تعلق گیرد و فهرست دلالت‌ها در مؤلفان مختلف یکسان نبود.

در مورد خانهٔ ششم، ارتباط زندان را می‌توان در زمینهٔ بندگی، محدودیت و نبود آزادی در منابع اسلامی و قرون وسطایی مشاهده کرد؛ ولی نباید از آن نتیجه گرفت که ششم در همهٔ مکاتب «خانهٔ اصلی زندان» بوده است.

جابه‌جایی و بی‌ثباتی

سهل بن بشر و ابومعشر بلخی جابه‌جایی از جایی به جای دیگر را نیز با خانهٔ ششم مرتبط می‌کنند.

در برخی منابع این موضوع با خواری، بی‌ثباتی یا وضعیت افرادی پیوند دارد که اختیار کامل محل زندگی و کار خود را نداشتند. این دلالت در ادبیات اختربینی جدید بسیار کمتر از بیماری، کار و حیوانات خانگی دیده می‌شود.

خویشاوندان

لیلی خانهٔ ششم را همچنین بر عموها و عمه‌های پدری دلالت می‌دهد.

این نسبت با روش خانه‌های مشتق توضیح داده می‌شود: خانهٔ چهارم نمایندهٔ پدر دانسته می‌شد و خانهٔ ششم، سومین خانه از خانهٔ چهارم است؛ چون خانهٔ سوم نمایندهٔ خواهران و برادران است، سوم از چهارم می‌تواند خواهران و برادران پدر را نشان دهد.

این انتساب ویژهٔ سنت‌های مبتنی بر خانه‌های مشتق است و در همهٔ مکاتب یکسان نیست.

خداوند خانهٔ ششم

در داوری سنتی، افزون بر خود خانه، خداوند خانهٔ ششم نیز بررسی می‌شد. خداوند خانه، اختری است که بر برج واقع در خانهٔ ششم فرمانروایی دارد.

عامل	کاربرد در احکام سنتی
برج خانهٔ ششم	تعیین خداوند خانه و کیفیت‌های منسوب به امور آن
خداوند خانهٔ ششم	یکی از دلایل اصلی بیماری، بندگان و دیگر موضوعات خانه
اختران واقع در خانهٔ ششم	از عوامل تعدیل‌کننده یا تقویت‌کنندهٔ احکام خانه
نظرهای وارد بر خداوند	از عوامل مورد استفاده در داوری سنتی
مریخ	اختر دارای فرح در خانهٔ ششم
خداوندان مثلثه	برای تفصیل بیماری و بهبود، بندگان و نتایج کار آنان در روش منسوب به زادان‌فرخ اندرزگر
سهم بیماری	یکی از سهام ویژهٔ این خانه در سنت قبیصی
سهم بندگان	یکی دیگر از سهام مرتبط با این خانه

این قواعد بخشی از نظام تاریخی پیشگویی اختربینی‌اند و اعتبار تجربی ندارند.

سهم بیماری و سهم بندگان

قبیصی دو سهم را به‌طور خاص در بخش خانهٔ ششم ذکر می‌کند.

سهم بیماری و بیماری مزمن در روز از زحل تا مریخ و در شب برعکس گرفته و از طالع افکنده می‌شد.

سهم بندگان نیز در روز از عطارد تا ماه و در شب برعکس محاسبه می‌شد. قبیصی سپس روشی دیگر را از زادان‌فرخ اندرزگر نقل می‌کند که در آن فاصلهٔ عطارد تا سهم‌السعاده به کار می‌رفت و می‌گوید بهتر است هر دو سهم با هم بررسی شوند.

وجود این سهام نشان می‌دهد که بیماری و بندگان صرفاً دو عنوان عمومی برای خانه نبودند، بلکه در دستگاه احکام نجوم اسلامی قواعد محاسباتی جداگانه‌ای نیز برای آن‌ها وجود داشت.

کاربرد در اختربینی پزشکی

خانهٔ ششم در اختربینی پزشکی تاریخی از مهم‌ترین خانه‌ها برای بررسی خود بیماری بود.

در روش‌های پرسشی و زایچه‌های بیماری، معمولاً میان چند عامل تمایز گذاشته می‌شد:

• خانهٔ یکم و خداوند آن برای بیمار و بنیهٔ او؛
• خانهٔ ششم و خداوند آن برای بیماری؛
• ماه برای جریان وضعیت و تغییرات؛
• اختر آسیب‌رسان برای سبب یا ماهیت بیماری؛
• خانهٔ هشتم در بررسی خطر مرگ.

لیلی در بخش پرسش‌های خانهٔ ششم مجموعهٔ مفصلی از قواعد مربوط به علت بیماری، اندام آسیب‌دیده، امکان درمان و مدت بیماری ارائه کرده است.

این نظام بخشی از تاریخ پزشکی و اختربینی است و هیچ‌یک از این قواعد جایگزین تشخیص و درمان پزشکی مبتنی بر شواهد نیستند.

کاربرد در اختربینی پرسشی

در اختربینی پرسشی، مهم‌ترین پرسش‌های خانهٔ ششم شامل موارد زیر بود:

• بیماری و علت آن؛
• بهبود یا ادامهٔ بیماری؛
• خدمتگزاران و کارکنان؛
• فرار یا بازگشت خدمتگزار؛
• دام‌ها و حیوانات کوچک؛
• سود یا زیان حاصل از حیوانات؛
• برخی مسائل مربوط به مستأجران و کارگران.

در پرسش بیماری، خود پرسش‌کننده معمولاً با طالع و خداوند آن و بیماری با خانهٔ ششم و خداوندش نمایش داده می‌شد.

کاربرد در اختربینی جهان‌نما

در اختربینی جهان‌نما، دلالت‌های خانهٔ ششم از سطح فردی به امور جامعه و کشور گسترش داده شده‌اند.

حوزه	دلالت منسوب به خانهٔ ششم
سلامت عمومی	بیماری‌های فراگیر، وضعیت بیماران و خدمات درمانی در تعبیرهای متأخر
نیروی کار	کارگران، مزدبگیران و طبقات خدمت‌رسان
خدمات	کارکنان خدماتی و برخی نهادهای مربوط به کار روزمره
کشاورزی	کارگران کشاورزی و دام‌های کوچک
نیروهای مسلح	سربازان عادی یا نیروهای زیردست در برخی دستگاه‌های متأخر
حیوانات	دام‌ها و جانوران کوچک

برخی از این دلالت‌ها، مانند خدمتگزاران و دام‌ها، سابقهٔ کهن دارند؛ در حالی که مفاهیمی مانند نظام سلامت عمومی یا سازمان‌های جدید نیروی کار گسترش‌های متأخر همان دلالت‌ها هستند.

اعضای بدن

ویلیام لیلی در سنت اروپایی خانهٔ ششم را با بخش پایینی شکم و روده‌ها تا نشیمنگاه مرتبط می‌کند.

در نوشته‌های بعدی، به دلیل تناظر این خانه با سنبله در برخی دستگاه‌ها، روده‌ها و دستگاه گوارش بیش از پیش در فهرست دلالت‌های آن برجسته شده‌اند.

این انتساب‌های اختربینی مبنای پذیرفته‌شده‌ای در پزشکی علمی ندارند.

خانهٔ ششم در اختربینی هندی

در اختربینی هندی، خانهٔ ششم با نام‌هایی چون اَری‌بهاوا یا ریپو‌بهاوا، یعنی «خانهٔ دشمنان»، و روگا‌بهاوا، یعنی «خانهٔ بیماری»، شناخته می‌شود.

دلالت‌های کلاسیک آن در جیوتیش شامل موضوعاتی چون:

• بیماری؛
• دشمنان و رقیبان؛
• بدهی؛
• نزاع و دعوا؛
• زخم و آسیب؛
• خدمت و وابستگی؛
• بستگان خاص، از جمله دایی در برخی منابع؛

است.

در بریهات پراشرا هورا شاسترا خانهٔ ششم با دشمنان، بیماری، زخم و برخی خویشاوندان ارتباط دارد.

خانهٔ ششم در دستگاه هندی هم در شمار دوستَهاناها، یعنی خانه‌های دشوار، و هم در شمار اوپاچایاها قرار دارد؛ اوپاچایاها خانه‌هایی هستند که در تعبیر سنتی آثار برخی امورشان با زمان و کوشش رشد یا دگرگون می‌شود.

موضوع دشمنان و بدهی در جیوتیش بسیار برجسته‌تر از فهرست عمومی خانهٔ ششم در سنت اسلامی و اروپایی است و نباید بدون توضیح میان این دستگاه‌ها جابه‌جا شود.

کار روزمره و عادت‌ها در اختربینی جدید

در اختربینی سده‌های بیستم و بیست‌ویکم، دلالت تاریخی خدمت و کار زیردستان به مفهوم گسترده‌تر کار روزانه تبدیل شده است.

از جمله موضوعاتی که امروزه معمولاً به خانهٔ ششم نسبت داده می‌شوند:

• محیط کار روزانه؛
• وظایف تکراری؛
• رابطه با همکاران و کارکنان؛
• نظم شخصی؛
• برنامهٔ روزانه؛
• عادت‌ها؛
• مراقبت از بدن؛
• رژیم و ورزش؛
• کارهای خانه؛
• خدمت به دیگران.

برخی از این مفاهیم از دلالت‌های تاریخی به‌طور طبیعی گسترش یافته‌اند؛ برای مثال «کار روزانه» از کارگران و خدمتگزاران و «مراقبت از سلامت» از بیماری. اما صورت‌بندی‌هایی مانند «سبک زندگی سالم»، «بهره‌وری روزانه» یا «خودبهسازی» عمدتاً مفاهیم جدیدند و در منابع دورهٔ اسلامی یا یونانی‌مآب به این شکل وجود ندارند.

نسبت با خانهٔ دوازدهم

خانهٔ دوازدهم در مقابل خانهٔ ششم قرار دارد. هر دو در سنت یونانی‌مآب زایل‌الوتد، رویگردان از طالع و از خانه‌های دشوار بودند و هر دو محل فرح یکی از دو اختر نحس سنتی شمرده می‌شدند.

خانهٔ ششم	خانهٔ دوازدهم
«بخت بد»	«روح بد» در برخی نام‌گذاری‌های یونانی‌مآب
فرح مریخ	فرح زحل
بیماری و آسیب جسمانی	محنت، دشمنان پنهان و حبس
بندگان و خدمتگزاران	دشمنان و محدودیت
جانوران کوچک	حیوانات بزرگ در سنت اروپایی
کار و رنج روزانه	گرفتاری، انزوا و محرومیت

با این حال، میان دلالت‌های این دو خانه هم‌پوشانی‌هایی مانند بیماری، بندگی و زندان در برخی منابع وجود دارد و مرزهای آن‌ها در همهٔ سنت‌ها یکسان نیست.

نسبت با سنبله و عطارد

در بسیاری از منابع جدید، خانهٔ ششم به دلیل ششمین‌بودن با برج سنبله و عطارد متناظر دانسته می‌شود. این ارتباط کاملاً بی‌سابقه نیست: ویلیام لیلی در سدهٔ هفدهم سنبله و عطارد را هم‌دلیلان خانهٔ ششم می‌داند.

با این حال، مفهوم جدید «سنبله فرمانروای طبیعی خانهٔ ششم است» یا «عطارد همیشه خداوند طبیعی خانهٔ ششم است» را نباید با خداوند واقعی خانه در یک زایچه یکی دانست.

در دستگاه سنتی:

• مریخ در خانهٔ ششم فرح دارد؛
• سنبله و عطارد در سنت لیلی هم‌دلیل آن‌اند؛
• خداوند واقعی خانه به برج واقع در خانه بستگی دارد.

برای نمونه، اگر خانهٔ ششم در ثور باشد، زهره خداوند آن است؛ اگر در عقرب باشد، مریخ؛ و اگر در سنبله یا جوزا باشد، عطارد.

تفاوت دلالت‌های قدیم و جدید

دلالت‌های قدیمی‌تر	دلالت‌های پررنگ‌تر در اختربینی جدید
بیماری	سلامت و مراقبت از سلامت
نقص و ناتوانی جسمی	رژیم، ورزش و بهداشت
بندگان و کنیزان	کارکنان، زیردستان و همکاران
کارگران روزمزد	کار روزانه و محیط کار
خدمت	خدمت‌رسانی و مسئولیت‌های روزانه
دام‌ها و چارپایان کوچک	حیوانات خانگی
کار دشوار و فرسودگی	نظم و برنامهٔ روزمره
زندان و محدودیت در برخی منابع	فشار و وظایف روزمره در برخی تعبیرهای روان‌شناختی

در نتیجه، تعبیر رایج جدید «خانهٔ کار و سلامت» تنها بخشی از تاریخ معنایی این خانه را بازتاب می‌دهد؛ نام و دلالت تاریخی آن در سنت اسلامی بسیار صریح‌تر بر بیماری و بندگان متمرکز بوده است.

جستارهای وابسته

• خانه (اختربینی)
• خانه پنجم در زایچه
• خانه هفتم در زایچه
• خانه دوازدهم در زایچه
• زایل‌الوتد
• زایچه
• فرح (اختربینی)
• خداوند خانه
• مثلثه
• زادان‌فرخ اندرزگر
• سهم (اختربینی)
• اختربینی پزشکی
• اختربینی پرسشی
• اختربینی جهان‌نما

منابع

• ابوریحان بیرونی، التفهیم لاوائل صناعة التنجیم؛ ترجمهٔ انگلیسی: R. Ramsay Wright, The Book of Instruction in the Elements of the Art of Astrology, London: Luzac & Co., 1934.
• محمد بن احمد خوارزمی، مفاتیح العلوم، مقالهٔ دوم، باب ششم.
• ابوالصقر عبدالعزیز بن عثمان قبیصی، المدخل إلى صناعة أحكام النجوم.
• Charles Burnett, Keiji Yamamoto and Michio Yano, Al-Qabīṣī (Alcabitius): The Introduction to Astrology: Editions of the Arabic and Latin Texts and an English Translation, London: The Warburg Institute, 2004.
• Benjamin N. Dykes, Introductions to Traditional Astrology: Abū Maʿshar & al-Qābiṣī, Cazimi Press, 2010.
• Chris Brennan, Hellenistic Astrology: The Study of Fate and Fortune, Denver: Amor Fati Publications, 2017.
• Chris Brennan, “The Planetary Joys and the Origins of the Significations of the Houses and Triplicities,” The International Astrologer, 42/1, 2013, pp. 27–42.
• Demetra George, Ancient Astrology in Theory and Practice: A Manual of Traditional Techniques, vol. II, Rubedo Press, 2022.
• Shlomo Sela, Abraham Ibn Ezra on Nativities and Continuous Horoscopy, Leiden: Brill, 2013.
• William Lilly, Christian Astrology, London, 1647.
• Deborah Houlding, The Houses: Temples of the Sky, 1996. متن برخط.
• Bṛhat Parāśara Horā Śāstra, trans. R. Santhanam, New Delhi: Ranjan Publications.
• Paul R. Thagard, “Why Astrology is a Pseudoscience,” PSA: Proceedings of the Biennial Meeting of the Philosophy of Science Association, 1978, pp. 223–234.
• Shawn Carlson, “A Double-blind Test of Astrology,” Nature, vol. 318, 1985, pp. 419–425.