اختربینی زادروزی

اختربینی زادروزی (انگلیسی: Natal astrology) یا در اصطلاح متون کهن احکام موالید، شاخه‌ای از اختربینی است که با ترسیم و تفسیر زایچهٔ شخص بر اساس زمان و مکان تولد، به استخراج احکام مربوط به زندگی او می‌پردازد. در قدیم به این نوع از اختربینی، دانش زایجه و معرفةالطالع هم گفته می‌شد.[۱] پایۀ این باور بر آن است که جایگاه اختران و بروج در لحظۀ زاده شدن فرد، می‌تواند بازتاب‌دهندۀ ویژگی‌های شخصیتی، استعدادها و مسیر سرنوشت او باشد.[۲]

بخشی از یک رسالهٔ اختربینی بابلی. لوح سفالی، مربوط به اواخر هزارهٔ نخست پیش از میلاد. یافت‌شده در ورکا، اوروک باستان.

پیشینه

ردپای نخستین شکل‌های این شاخه از احکام نجوم به میان‌رودان باستان و تمدن‌های بابل و سومر بازمی‌گردد.[۳] در آن دوران، اخترگویان بیشتر به پیش‌بینی سرنوشت پادشاهان و رویدادهای کلان مانند جنگ‌ها و سیلاب‌ها می‌پرداختند و استخراج احکام موالید در سطح فردی رواج چندانی نداشت. با انتقال این دانش به یونان باستان و درآمیختن آن با فلسفۀ رواقی و سازوکارهای هندسی، اختربینی زادروزی در قالب یک سامانۀ ساختاریافته شکل گرفت.[۴] یونانیان با بهره‌گیری از هندسه، توانستند ابزارهای دقیقی برای محاسبۀ جایگاه اختران ابداع کنند و این ایده را گسترش دهند که هر انسان هنگام تولد، پیوندی یگانه با آسمان دارد. در دوران اسلامی، دانشمندان و منجمان نیز آثاری در زمینۀ احکام نجوم و موالید تالیف کردند و واژگانی چون اختیارات و طالع‌بینی را گسترش دادند.[۵]

مفاهیم و پایه‌ها

در اختربینی زادروزی، زایچه یا نمودار آسمان از چند بخش اصلی تشکیل می‌شود که مفسر بر پایۀ آن‌ها به استخراج احکام می‌پردازد:

  • طالع: نقطه‌ای از آسمان که در لحظۀ تولد در افق شرقی در حال طلوع است و کلیدی‌ترین نقطۀ زایچه به شمار می‌رود.[۶]
  • خانه‌های دوازده‌گانه: دوازده بخش از آسمان که هر یک نمایندۀ یکی از جنبه‌های زندگی فرد مانند دارایی، روابط و سلامتی هستند.
  • جایگاه اختران: قرارگیری خورشید، ماه و دیگر اختران در بروج مختلف که در باور پیشینیان نشان‌دهندۀ ویژگی‌های روانی و رویدادهای احتمالی است.
  • نظرها: زوایای خاص هندسی میان اختران که می‌توانند اثرهای یکدیگر را تقویت کرده یا کاهش دهند.

به‌طور کلی، جامعهٔ علمی اختربینی را گونه‌ای شبه‌علم می‌داند. شواهد آماری اندکی در تأیید وجود رابطهٔ علت و معلولی میان زایچه‌ها و پیامدهای زندگی اشخاص یا رویدادهای جهان وجود دارد.

ویژگی‌ها

در یک زایچه، جایگاه خورشید، ماه، دیگر اختران و طالع در برج‌ها و خانه‌ها و همچنین نظرات میان آن‌ها از مهم‌ترین ویژگی‌های مورد بررسی به‌شمار می‌روند.

طالع تأثیر بسیار نیرومندی در تفسیر زایچه دارد و برجی که طالع در آن قرار گرفته است «برج طالع» یا «برج برآینده» نامیده می‌شود. اختری که خداوندی آن برج را دارد «خداوند طالع» یا «خداوند زایچه» خوانده می‌شود. همچنین نخستین اختری که در یکی از سه خانهٔ نخست پس از طالع قرار گرفته باشد، ممکن است «اختر برآینده» شناخته شود. اگر هیچ اختری در سه خانهٔ نخست نباشد، نزدیک‌ترین اختر خانهٔ دوازدهم به طالع می‌تواند اختر برآینده شمرده شود.

قران اختران با اوتاد اصلی زایچه یا نزدیکی آن‌ها به این نقاط نیز ممکن است اهمیت ویژه‌ای داشته باشد. این چهار نقطه عبارت‌اند از طالع، وسط‌السماء، غارب و وتدالارض.

وزن‌سنجی زایچه

وزن‌سنجی زایچه به بررسی دسته‌های برجسته در زایچه گفته می‌شود. در این روش، برج و خانهٔ خورشید، ماه، دیگر اختران، طالع و وسط‌السماء بررسی می‌شود. برای نمونه، اگر چند اختر در برج‌های آتشی قرار گرفته باشند، ویژگی‌های نسبت‌داده‌شده به این برج‌ها در تفسیر شخصیت شخص اهمیت یا «وزن» بیشتری پیدا می‌کنند.[۷]

وزن‌سنجی بر پایهٔ برج

وزن‌سنجی زایچه بر پایهٔ برج، برج‌های مذکر و مؤنث و همچنین عنصر و حالت آن‌ها را بررسی می‌کند. عناصر عبارت‌اند از آتش، خاک، باد و آب. حالت‌های سه‌گانه نیز عبارت‌اند از منقلب، ثابت و تغییرپذیر.

برخی اختربینان در این محاسبه تنها ده یا یازده اختر را منظور می‌کنند. برخی دیگر طالع و وسط‌السماء را نیز در شمارش می‌گنجانند. اختران جدید، یعنی اورانوس، نپتون و پلوتون، ممکن است کنار گذاشته شوند؛ زیرا در اختربینی به آن‌ها تأثیری نسلی نسبت داده می‌شود و ازاین‌رو جایگاه برجی آن‌ها ممکن است در زایچهٔ فردی اهمیت چندانی نداشته باشد.[۸]

این اختران و نشانه‌های اختربینانهٔ آن‌ها معمولاً در اختربینی غربی به کار می‌روند.
برج نماد عنصر حالت
بره نماد بره آتش منقلب
گاو نماد گاو خاک ثابت
دوپیکر نماد دوپیکر باد تغییرپذیر (ذوجسدین)
خرچنگ نماد خرچنگ آب منقلب
شیر نماد شیر آتش ثابت
خوشه نماد خوشه خاک تغییرپذیر (ذوجسدین)
ترازو نماد ترازو باد منقلب
کژدم نماد کژدم آب ثابت
کماندار نماد کماندار آتش تغییرپذیر (ذوجسدین)
بز نماد بز خاک منقلب
آب‌ریز نماد آب‌ریز باد ثابت
ماهی نماد ماهی آب تغییرپذیر (ذوجسدین)
  • برج‌های مذکر برج‌های آتشی و بادی‌اند و بره، دوپیکر، شیر، ترازو، کماندار و آب‌ریز را دربر می‌گیرند. اگر این برج‌ها در زایچهٔ زادروز غلبه داشته باشند، شخص ممکن است برون‌گرا، بااعتمادبه‌نفس یا قاطع دانسته شود و گفته می‌شود که مشکلات را با ابتکار و دلیری حل می‌کند.
  • برج‌های مؤنث برج‌های خاکی و آبی‌اند و گاو، خرچنگ، خوشه، کژدم، بز و ماهی را دربر می‌گیرند. اگر این برج‌ها در زایچهٔ زادروز غلبه داشته باشند، شخص ممکن است درون‌گرا، کم‌رو یا منفعل دانسته شود. به چنین اشخاصی توانایی حفظ منابع، پرورش دیگران و حل شهودی مشکلات نسبت داده می‌شود.
  • برج‌های آتشی عبارت‌اند از بره، شیر و کماندار. اگر این برج‌ها در زایچهٔ زادروز غلبه داشته باشند، شخص ممکن است پرانرژی، مشتاق یا خوش‌بین دانسته شود. چنین شخصی ممکن است علاقه‌مند به قرارگرفتن در مرکز فعالیت‌ها و پدیدآوردن رویدادها باشد. خودخواهی، یک‌دندگی یا تکبر و در عین حال بخشندگی، خون‌گرمی و مهربانی خودجوش نیز به این برج‌ها نسبت داده می‌شود. گفته می‌شود که این اشخاص استقلال و در دست داشتن اختیار زندگی خود را ترجیح می‌دهند، اما ممکن است خودکامه نیز باشند. کمبود برج‌های آتشی در زایچه با کم‌رویی، ترس، احتیاط بیش از اندازه یا بدبینی مرتبط دانسته می‌شود و ممکن است با کمبود شور، اعتمادبه‌نفس یا امید به آینده همراه باشد. در این روش گفته می‌شود که قرارگرفتن اخترانِ واقع در برج‌های منقلب در خانه‌های نخست، پنجم یا نهم ممکن است این کمبود را جبران کند.
  • برج‌های خاکی عبارت‌اند از گاو، خوشه و بز. اگر این برج‌ها در زایچهٔ زادروز غلبه داشته باشند، شخص ممکن است توانا، عمل‌گرا، خردمند، زیرک یا محتاط دانسته شود. چنین اشخاصی امور ملموس را بر اندیشه‌های انتزاعی ترجیح می‌دهند و کار خود را آهسته اما کامل انجام می‌دهند. همچنین گفته می‌شود که از هدر دادن زمان یا پول پرهیز می‌کنند. ممکن است در روابط عاشقانه کم‌رو باشند و دیر تعهد بپذیرند، اما پس از پذیرش تعهد آن را جدی می‌گیرند. آنان ممکن است در برابر عزیزان خود بخشنده، اما گاه خسیس باشند. به امنیت عاطفی و مادی نیاز دارند و ممکن است برای دستیابی به آن دشواری‌های بسیاری را تحمل کنند. کمبود برج‌های خاکی با فقدان عقل عملی و دشواری در به‌پایان‌رساندن کارها مرتبط دانسته می‌شود. چنین شخصی ممکن است نامطمئن، دست‌وپاچلفتی، پریشان، غیرواقع‌بین یا در امور مالی ناتوان دانسته شود. در این روش گفته می‌شود که قرارگرفتن اخترانِ واقع در برج‌های ثابت در خانه‌های دوم، ششم یا دهم ممکن است این کمبود را جبران کند.
  • برج‌های بادی عبارت‌اند از دوپیکر، ترازو و آب‌ریز. اگر این برج‌ها در زایچهٔ زادروز غلبه داشته باشند، شخص ممکن است در انتقال اندیشه‌ها و نظریه‌های گوناگون توانمند دانسته شود. تخیل، حاضر‌جوابی و توانایی انجام هم‌زمان چند کار به این اشخاص نسبت داده می‌شود. ممکن است به فناوری‌های جدید علاقه‌مند باشند و در پی یافتن پاسخ پرسش‌های زندگی برآیند. همچنین ممکن است آموزگار یا نویسندهٔ خوبی باشند و دوستان و آشنایان فراوانی داشته باشند، اما علاقهٔ کمتری به زندگی خانوادگی نشان دهند. گفته می‌شود که بیش از آنچه ظاهرشان نشان می‌دهد دچار تنش‌اند و ممکن است طعنه‌زن یا بی‌ادب باشند. کمبود برج‌های بادی با دشواری در دریافت یا توضیح اندیشه‌های جدید، ناتوانی در ارتباط، کمبود تخیل یا شوخ‌طبعی و عمل‌گرایی بیش از اندازه مرتبط دانسته می‌شود. در این روش گفته می‌شود که قرارگرفتن اخترانِ واقع در برج‌های تغییرپذیر در خانه‌های سوم، هفتم یا یازدهم ممکن است این کمبود را جبران کند.
  • برج‌های آبی عبارت‌اند از خرچنگ، کژدم و ماهی. اگر این برج‌ها در زایچهٔ زادروز غلبه داشته باشند، شخص ممکن است به سبب دشواری در بیان احساسات، در زندگی مشترک با دیگران با مشکل روبه‌رو شود. گفته می‌شود که چنین اشخاصی برای دریافت مفاهیم جدید به زمان نیاز دارند و ممکن است به‌کندی واکنش نشان دهند. آنان بسیار عاطفی و پرشور، و در برابر عزیزان خود مهربان و همدل دانسته می‌شوند. همچنین نیاز فراوانی به ابراز و دریافت محبت دارند و عاطفهٔ خود را بیشتر متوجه خانواده، دوستان نزدیک و جانوران می‌کنند. کمبود برج‌های آبی با ضعف در دریافت شهودی نیازهای دیگران مرتبط دانسته می‌شود. چنین شخصی ممکن است چنان درگیر اندیشه‌ها یا جهان مادی باشد که نیازهای معنوی خود و دیگران را نادیده بگیرد. در این روش گفته می‌شود که قرارگرفتن اختران در خانه‌های چهارم، هشتم یا دوازدهم ممکن است این کمبود را جبران کند.
  • برج‌های منقلب عبارت‌اند از بره، خرچنگ، ترازو و بز. اگر این برج‌ها در زایچهٔ زادروز غلبه داشته باشند، شخص ممکن است بخواهد اختیار زندگی خود را در دست داشته باشد و فرمان‌بردار دیگران نباشد. منحرف‌کردن نیروی چنین اشخاصی دشوار دانسته می‌شود؛ زیرا باانگیزه و دلیرند و معمولاً تصور می‌کنند بهترین راه را می‌دانند. کمبود برج‌های منقلب با احساس نداشتن اختیار زندگی مرتبط دانسته می‌شود. چنین شخصی ممکن است زیر تأثیر اشخاص یا اوضاع بیرونی قرار گیرد و به سبب کمبود ابتکار یا دلیری، تصمیم‌گیری را به دیگران واگذارد. در این روش گفته می‌شود که قرارگرفتن اخترانِ واقع در برج‌های آتشی یا بادی در خانه‌های نخست، چهارم، هفتم یا دهم ممکن است این کمبود را جبران کند.
  • برج‌های ثابت عبارت‌اند از گاو، شیر، کژدم و آب‌ریز. اگر این برج‌ها در زایچهٔ زادروز غلبه داشته باشند، شخص ممکن است برای به‌پایان‌رساندن کارها از نیرو و پایداری برخوردار باشد. چنین اشخاصی امور شناخته‌شده را بر عدم قطعیت ترجیح می‌دهند و به خانه، پیشه و روابط پایدار نیاز دارند. وفاداری و قابل اعتماد بودن و در عین حال سرسختی فراوان به آنان نسبت داده می‌شود. کمبود برج‌های ثابت با ناتوانی در به‌پایان‌رساندن کارها، کنارکشیدن از مشکلات، زود خسته‌شدن یا دنبال‌کردن پی‌درپی هدف‌های دست‌نیافتنی مرتبط دانسته می‌شود. در این روش گفته می‌شود که قرارگرفتن اخترانِ واقع در برج‌های خاکی در خانه‌های دوم، پنجم، هشتم یا یازدهم ممکن است این کمبود را جبران کند.
  • برج‌های تغییرپذیر یا ذوجسدین عبارت‌اند از دوپیکر، خوشه، کماندار و ماهی. اگر این برج‌ها در زایچهٔ زادروز غلبه داشته باشند، شخص ممکن است زندگی خود را وقف یاری به دیگران کند؛ زیرا صمیمی، همکار و سازگار دانسته می‌شود. چنین اشخاصی ممکن است خود را با تقریباً هر وضعی سازگار کنند، دشواری‌ها را تاب آورند و اوضاع را به سود خود تغییر دهند. همچنین ممکن است طرح‌ها را از دوره‌های گذار عبور دهند و به سرانجامی موفق برسانند. با وجود ملایمت و دوست‌داشتنی‌بودن، ممکن است بیش از اندازهٔ معمول با مشکل روبه‌رو شوند یا خودخواه و بی‌رحم باشند. کمبود برج‌های تغییرپذیر با دیدگاه‌های خشک، انعطاف‌ناپذیری و دشواری در سازگاری با تغییر مرتبط دانسته می‌شود. چنین شخصی ممکن است در برابر عدم قطعیت به‌شدت ناخشنود شود و پیش از پذیرش هر تعهدی به زمان و آگاهی قبلی فراوان نیاز داشته باشد. در این روش گفته می‌شود که قرارگرفتن اخترانِ واقع در برج‌های آبی در خانه‌های سوم، ششم، نهم یا دوازدهم ممکن است این کمبود را جبران کند.

امضای زایچه

امضای زایچه نتیجهٔ فرایند وزن‌سنجی را در قالب یک برجِ واحد خلاصه می‌کند.[۹] برای تعیین آن، عنصری که در زایچه بیشترین وزن را دارد با حالت غالب ترکیب می‌شود. برج حاصل «برج امضای زایچه» شناخته می‌شود. در یک زایچهٔ زادروز، برج امضا ممکن است از هر برج دیگری تأثیرگذارتر دانسته شود.

برای نمونه، اگر عنصر آتش بیش از عناصر دیگر و حالت ثابت بیش از حالت‌های دیگر در زایچه وزن داشته باشد، شیر برج امضای زایچه شناخته می‌شود؛ زیرا شیر برجی آتشی و ثابت است.

اگر هیچ عنصر یا حالتی برتری آشکاری نداشته باشد، جایگاه برجِ خداوند خورشید یا خداوند طالع نیز ممکن است به محاسبه افزوده شود. برای نمونه، اگر خورشید در گاو باشد، ناهید خداوند آن برج است. اگر ناهید در ماهی قرار داشته باشد، ماهی نیز به شمارش عنصر آب و حالت تغییرپذیر افزوده می‌شود.

وزن‌سنجی بر پایهٔ خانه

  • خانه‌های وتد خانه‌های نخست، چهارم، هفتم و دهم‌اند. به اختران قرارگرفته در این خانه‌ها تأثیری نیرومند نسبت داده می‌شود. گفته می‌شود که این جایگاه‌ها ممکن است کمبود نیرو، دلیری، شور و برج‌های منقلب را در زایچه جبران کنند.
  • خانه‌های مایل‌الوتد خانه‌های دوم، پنجم، هشتم و یازدهم‌اند. اختران این خانه‌ها با آفرینندگی و دارایی‌ها، از جمله دارایی‌های مشترک با دیگران، پیوند داده می‌شوند. گفته می‌شود که این جایگاه‌ها ممکن است کمبود برج‌های ثابت را در زایچه جبران کنند.
  • خانه‌های زائل‌الوتد خانه‌های سوم، ششم، نهم و دوازدهم‌اند. گفته می‌شود که اختران این خانه‌ها استعدادها و توانایی‌های ویژه را پرورش می‌دهند و ممکن است کمبود سازگاری و برج‌های تغییرپذیر را جبران کنند.

شکل‌بندی زایچه

طالع در این تصویر با نشانهٔ Asc مشخص شده و در جایگاه سنتی ساعت ۹ یک زایچه قرار دارد.

شکل‌بندی زایچه به بررسی جایگاه اختران بر پایهٔ نظراتی که با یکدیگر دارند و موقعیت نسبی آن‌ها در زایچه گفته می‌شود. سپس الگوها یا «شکل‌های» برجستهٔ زایچه از نظر اهمیت ادعایی آن‌ها برای شخصیت صاحب زایچه تفسیر می‌شوند.

الگوهای نظرات

اختربین باید همهٔ نظرات میان اختران را بررسی کند، اما مجموعه‌ای از نظرات ممکن است الگوهای بزرگ‌تری پدید آورد که در تفسیر زایچه اهمیت ویژه‌ای به آن‌ها داده می‌شود. مهم‌ترین الگوهای نظرات عبارت‌اند از:[۱۰]

  • اجتماع اختران: دست‌کم سه اختر که در زنجیره‌ای از قران‌های پیوسته به یکدیگر مرتبط باشند. در تفسیر چنین انگاشته می‌شود که همهٔ این اختران با یکدیگر در قران‌اند، حتی اگر میان تمام آن‌ها قران مستقیمی وجود نداشته باشد. این الگو، صرف‌نظر از برج خورشید، تأکید بسیار زیادی بر برجِ جای‌گیری اختران می‌گذارد.
  • تثلیث بزرگ: الگویی متشکل از سه نظر تثلیث. این الگو نشانهٔ هماهنگی درونی، استعداد و توانایی دانسته می‌شود. بااین‌حال گفته می‌شود که ممکن است توانایی شخص برای رویارویی با دشواری‌های واقعی را کاهش دهد و به شخصیتی ضعیف، بی‌انگیزه یا خودبرتربین بینجامد.
  • صلیب بزرگ: الگویی متشکل از دو جفت اخترِ در مقابله که با یکدیگر تربیع دارند. این الگو غالباً وضعیتی تعیین‌کننده دانسته می‌شود: شخص یا نیروی شخصیتی نامعمولی پرورش می‌دهد یا خود را زیر فشار زندگی خردشده احساس می‌کند. در تعبیر نمادین گفته می‌شود که چنین شخصی «صلیبی برای برداشتن» دارد.
  • تربیع تی‌شکل: دو اختر در مقابله که هر دو با اختر سومی تربیع دارند. گفته می‌شود که تنش معمولِ مقابله با مشکلات ناشی از اختر سوم افزایش می‌یابد. این الگو ممکن است مانعی در برابر روند عادی رفتار شخص دانسته شود. برای دستیابی به تعادل، شخص باید فعالیت‌های مرتبط با بازوی غایب تربیع تی‌شکل را پرورش دهد.
  • یُد: دو نظر ۱۵۰ درجه‌ای که با یک تسدیس به یکدیگر پیوند یافته‌اند. این الگو نشانهٔ بی‌قراری و بی‌ثباتی دانسته می‌شود. گفته می‌شود که شخص به‌گونه‌ای اجتناب‌ناپذیر درگیر زندگی دیگران می‌شود و با بحران‌های دوره‌ای و درخواست‌های فوری برای یاری روبه‌رو خواهد شد.

نیمکره‌ها

خانه‌های زایچه در چهار دسته یا نیمکرهٔ اصلی گروه‌بندی می‌شوند.[۱۱] جهت‌های جغرافیایی در زایچه نسبت به نمایش معمول آن‌ها روی قطب‌نما وارونه به نظر می‌رسند؛ زیرا طالع که نشانگر افق شرقی است، به‌طور سنتی در سمت چپ زایچه نمایش داده می‌شود. ازاین‌رو، نیمکرهٔ جنوبی در بخش بالایی زایچه قرار می‌گیرد.

  • نیمکرهٔ بالایی (جنوبی): خانه‌های هفتم، هشتم، نهم، دهم، یازدهم و دوازدهم را دربر می‌گیرد. در این شیوه گفته می‌شود شخصی که بیشتر اختران زایچه‌اش در این نیمکره قرار داشته باشند، کمتر از کردار دیگران تأثیر می‌پذیرد. او ممکن است بتواند از اطرافیان و رویدادها و جنبش‌های عمومی فاصله بگیرد و بر نیازها و احساسات خود یا آرمان عمومی مورد توجهش تمرکز کند. اگر اختران در خانه‌های هشتم، نهم یا دوازدهم گرد آمده باشند، نیازها و ارزش‌های معنوی نیرومندی به شخص نسبت داده می‌شود. تمرکز اختران در خانهٔ دهم نشانهٔ بلندپروازی و زیرکی سیاسی و تمرکز آن‌ها در خانهٔ یازدهم نشانهٔ علاقه به آرمان‌های انسان‌دوستانه و آموزش دانسته می‌شود.
  • نیمکرهٔ پایینی (شمالی): خانه‌های نخست، دوم، سوم، چهارم، پنجم و ششم را دربر می‌گیرد. گفته می‌شود شخصی که بیشتر اختران زایچه‌اش در این نیمکره قرار داشته باشند، نسبت به حالات و احساسات دیگران حساس است و ممکن است از این رهگذر رنج فراوانی ببرد. چنین شخصی ممکن است به‌جای زیستن برای خود، زندگی خویش را از طریق خانواده تعریف کند و در اندیشه‌هایش بیش از اندازه ذهنی و شخصی باشد. همچنین ممکن است ترجیح دهد بیشتر فعالیت‌های فکری و کاری خود را در خانه انجام دهد.
  • نیمکرهٔ شرقی: خانه‌های دهم، یازدهم، دوازدهم، نخست، دوم و سوم را دربر می‌گیرد. گفته می‌شود شخصی که بیشتر اختران زایچه‌اش در این نیمکره قرار داشته باشند، آغازگر است، مسیر زندگی خود را برمی‌گزیند و حدود خویش را تعیین می‌کند. چنین شخصی از سربار دیگران بودن یا وابستگی مالی به شخصی دیگر خشنود نیست. در مقابل، معمولاً ناچار است در زندگی شخصی و کاری خود آغازگر باشد؛ زیرا احتمال اندکی دارد که دیگران کارها را برای او انجام دهند. اگر اختران بیشتر در خانه‌های نخست، دوم و سوم قرار گرفته باشند، ممکن است شخص بیش از اندازه به خود مشغول باشد و دیدگاه خود را تنها دیدگاه بااهمیت بداند.
  • نیمکرهٔ غربی: خانه‌های چهارم، پنجم، ششم، هفتم، هشتم و نهم را دربر می‌گیرد. گفته می‌شود شخصی که بیشتر اختران زایچه‌اش در این نیمکره قرار داشته باشند، برای حفظ همراهی اطرافیان به رفتار بسیار مدبرانه‌ای نیاز دارد. ممکن است دیگران به‌گونه‌ای از او مراقبت کنند یا او زندگی خود را صرف پشتیبانی و انگیزه‌بخشی به دیگران کند. اگر بیشتر اختران در خانه‌های ششم، هفتم و هشتم قرار گرفته باشند، شخص ممکن است نیروی خود را صرف برآوردن نیازهای دیگران کند. همچنین ممکن است با داشتن فرزندان متعدد و مراقبت از آنان، وضعی پدید آورد که در آن دیگران به او نیازمند باشند.

الگوهای جونز

اختربین آمریکایی، مارک ادموند جونز، بر پایهٔ جایگاه نسبی اختران در زایچه هفت الگوی مهم را معرفی کرده است.[۱۲][۱۳]

  • الگوی بسته ((به انگلیسی: Bundle)): در این الگو، اختران به‌گونه‌ای کنار یکدیگر گرد می‌آیند که در گستره‌ای ۱۲۰ درجه‌ای، برابر با چهار برج، یک «بسته» تشکیل می‌دهند. در تفسیر اختربینانه گفته می‌شود که این تمرکز شدید، شخصی پدید می‌آورد که با تمرکز و سرسختی فراوان منافع شخصی خود را دنبال می‌کند. چنین شخصی ممکن است دیدگاه محدودتری داشته باشد، دیگران را به‌خوبی درک نکند و در سهیم‌کردن دیگری در زندگی خود با مشکل روبه‌رو شود. کارهایی که به تمرکز عمیق، پایداری و تعهد نیاز دارند یا تخصص‌یافتن در یک حوزه، مناسب‌ترین مسیر برای چنین شخصی دانسته می‌شوند.
  • الگوی کاسه ((به انگلیسی: Bowl)): در این الگو، اختران در نیم‌دایره‌ای ۱۸۰ درجه‌ای، برابر با شش برج، به شکل یک «کاسه» گرد می‌آیند. اگر تمام اختران در یک نیمکره قرار گرفته باشند، این الگو نیرومندتر دانسته می‌شود. به شخص دارای این الگو خودبسندگی و گرایش به یافتن فعالیت‌هایی معنادار، رضایت‌بخش و متناسب با نیازهای شخصی نسبت داده می‌شود. همچنین گفته می‌شود که چنین شخصی گرایشی خدمت‌محور دارد و در پی پیشه یا رسالتی است که بیشترین سود را برای خود و دیگران به همراه آورد.
  • الگوی سطل ((به انگلیسی: Bucket)): این الگو به الگوی کاسه شباهت دارد، با این تفاوت که یکی از اختران در نیمکرهٔ مقابل دیگر اختران قرار گرفته است. این اختر تنها که «تک‌اختر» نامیده می‌شود، نقش دستهٔ سطل را دارد. الگوی سطل نشانهٔ تمایل شخص به مشارکت در فعالیت‌های اصلی جامعه دانسته می‌شود تا احساس تعلق کند. بااین‌حال، ممکن است شخص به‌جای کوشش برای سازگارشدن با جامعه، انتظار داشته باشد که جهان استعدادهای ویژهٔ او را کشف کند. معمولاً گفته می‌شود که او کوشش‌های خود را متوجه هدفی واحد می‌کند و به‌جای تمرکز صرف بر حفظ خویش، برای دستیابی به هدف‌های مشخص می‌کوشد. رفتار شخص احتمالاً با سرشت تک‌اختری که دستهٔ سطل را می‌سازد پیوند داده می‌شود. برای این اختر در زایچه تأثیری بیش از اندازهٔ معمول قائل می‌شوند و آن را بخش مهمی از پویایی فعالیت‌ها و نیروی بنیادی شخص می‌دانند.
  • الگوی الاکلنگ ((به انگلیسی: Seesaw)): در این الگو، اختران دو گروه در دو سوی مخالف زایچه تشکیل می‌دهند و میان دو گروه دست‌کم ۶۰ درجه یا دو برج فاصله وجود دارد. همان‌گونه که از نام آن برمی‌آید، گفته می‌شود که زندگی شخص میان دو گزینهٔ آشکارا متضاد در نوسان است. ممکن است یکپارچه‌کردن این دو بخش بسیار متفاوت زندگی که غالباً با یکدیگر رقابت دارند، برای شخص دشوار باشد. بااین‌حال، غلبه بر این تضادها ممکن است به پختگی، ظرافت رفتاری و توانایی رویارویی با بیشتر وضعیت‌های زندگی بینجامد.
  • الگوی لوکوموتیو ((به انگلیسی: Locomotive)): این الگو هنگامی پدید می‌آید که همهٔ اختران در گستره‌ای ۲۴۰ درجه‌ای یا نه برج قرار گرفته باشند و بخشی ۱۲۰ درجه‌ای کاملاً خالی بماند. نخستین اختری که پس از فضای خالی در جهت ساعت‌گرد طلوع می‌کند، صرف‌نظر از برج خورشید، تأثیری ویژه بر زندگی شخص دارد. این اختر «لوکوموتیو» زایچهٔ زادروز دانسته می‌شود و گفته می‌شود که شخص را با اراده، کوشش مداوم و نیرویی استثنایی به سوی هدف‌هایش می‌راند. چنین شخصی ممکن است فردگرا و تنها باشد و انتظار بکشد تا مردم سرانجام درستی گفته‌های دیرین او را دریابند.
  • الگوی گشوده ((به انگلیسی: Splay)): ویژگی این الگو وجود دست‌کم دو و معمولاً سه جفت اختر یا قران است که به‌صورت نامنظم و گشوده در سراسر زایچه پراکنده شده‌اند. به شخص دارای این الگو استعداد و ظرفیت فراوانی نسبت داده می‌شود که برای تبدیل‌شدن به مهارت‌های سودمند به توجه و پرورش آگاهانه نیاز دارند. چنین شخصی فردگرا دانسته می‌شود و ممکن است علاقه‌ای به زندگی سخت‌گیرانه، منظم یا به‌شدت سازمان‌یافته نداشته باشد و از گرفتارشدن در روزمرگی بپرهیزد. بااین‌حال، ممکن است میان استعدادهای گوناگون او پیوند روشنی وجود نداشته باشد و نتواند از همهٔ آن‌ها به‌طور کامل بهره ببرد. ازاین‌رو گفته می‌شود که چنین شخصی باید نیروها و توانایی‌های پراکندهٔ خود را هماهنگ کند.
  • الگوی افشان ((به انگلیسی: Splash)): این الگو، یا در واقع نبود الگویی مشخص، هنگامی پدید می‌آید که اختران به‌صورت نامنظم و افشان در سراسر زایچه پراکنده شده باشند. به شخص دارای این الگو تنوع توانایی‌ها و دیدگاهی گسترده و غنی دربارهٔ زندگی نسبت داده می‌شود. گفته می‌شود که او مشتاق است زندگی و منابع خود را تا حد ممکن با دیگران و به‌ویژه با کسانی که بیشترین نیاز را دارند سهیم شود. بااین‌حال، همانند الگوی گشوده، این خطر وجود دارد که شخص نیروی خود را بی‌هدف و بدون نتیجه پراکنده کند.

ارزیابی علمی

آزمایش کارلسون

آزمون دوسوکور تطبیق زایچه که شاون کارلسون انجام داد، یکی از شناخته‌شده‌ترین آزمون‌های علمی اختربینی است. در این آزمایش، ۲۸ اختربین پذیرفتند بیش از صد زایچهٔ زادروز را با نمایه‌های روان‌شناختی حاصل از آزمون فهرست روان‌شناختی کالیفرنیا تطبیق دهند.[۱۴][۱۵]

شیوه‌نامهٔ آزمایش کارلسون پیش از اجرای آن با توافق گروهی از فیزیک‌دانان و اختربینان تعیین شد.[۱۶] اختربینانی که شورای ملی پژوهش‌های زمین‌کیهانی معرفی کرده بود، به‌عنوان مشاوران اختربینانه در طراحی آزمون مشارکت کردند و منصفانه‌بودن آن را تأیید کردند.[۱۵]: 117 [۱۷]: 420  آنان همچنین ۲۶ نفر از ۲۸ اختربین شرکت‌کننده را برگزیدند؛ دو نفر دیگر اختربینان علاقه‌مندی بودند که بعداً داوطلب شدند.[۱۷]: 420  اختربینان از اروپا و ایالات متحده بودند.[۱۵]: 117  آنان در تنظیم گزارهٔ مرکزی اختربینی زادروزی که باید آزموده می‌شد نیز مشارکت کردند.[۱۷]: 419 

نتایج این پژوهش در سال ۱۹۸۵ در مجلهٔ نیچر منتشر شد. پژوهش نشان داد پیش‌بینی‌های مبتنی بر اختربینی زادروزی بهتر از تصادف نبودند و این آزمون «فرضیهٔ اختربینانه را به‌روشنی رد می‌کند».[۱۷]

دین و کلی

دانشمند و اختربین پیشین، جفری دین، و روان‌شناس، ایوان کلی،[۱۸] آزمونی علمی در مقیاس بزرگ انجام دادند که بیش از صد متغیر شناختی، رفتاری، جسمانی و متغیرهای دیگر را دربر می‌گرفت، اما هیچ شاهدی در پشتیبانی از اختربینی نیافتند.[۱۹]

افزون بر این، در یک فراتحلیل، ۴۰ پژوهش شامل ۷۰۰ اختربین و بیش از هزار زایچهٔ زادروز بررسی شدند. ده مورد از این آزمون‌ها در مجموع ۳۰۰ شرکت‌کننده داشتند. در این آزمون‌ها از اختربینان خواسته شد تفسیر درست زایچه را از میان چند تفسیر دیگر که از نظر اختربینانه با آن زایچه سازگار نبودند ــ معمولاً سه تا پنج تفسیر ــ انتخاب کنند. پس از حذف تاریخ و دیگر نشانه‌های آشکار، هیچ نتیجهٔ معناداری به دست نیامد که نشان دهد اختربینان توانسته‌اند تفسیر درست را تشخیص دهند.[۱۹]: 190 

در آزمونی دیگر، ۴۵ اختربین که خود را به توانایی‌شان مطمئن می‌دانستند،[الف] به‌طور میانگین ده سال سابقه داشتند. آنان ۱۶۰ آزمودنی را از میان نمونهٔ اولیه‌ای شامل ۱٬۱۹۸ نفر بررسی کردند که برخی ویژگی‌های پرسش‌نامه شخصیتی آیزنک را به‌شدت بروز داده بودند.[۱۹]: 191  عملکرد اختربینان بسیار ضعیف‌تر از تصمیم‌گیری صرف بر پایهٔ سن اشخاص و همچنین بسیار ضعیف‌تر از عملکرد ۴۵ نفر گروه گواه بود که اصلاً از زایچه استفاده نمی‌کردند.[ب][۱۹]: 191 

اثر مریخ

یافتهٔ اولیهٔ اثر مریخ که فراوانی نسبی جایگاه روزانهٔ بهرام را در زایچه‌های زادروز ۵۷۰ «ورزشکار برجسته» با نتیجهٔ مورد انتظار مقایسه می‌کند؛ خط پیوستهٔ سرخ نشان‌دهندهٔ نتیجهٔ گزارش‌شده است. برگرفته از پژوهش میشل گوکلن در سال ۱۹۵۵.[۲۰]

در سال ۱۹۵۵، اختربین[۲۱] و روان‌شناس فرانسوی، میشل گوکلن، اعلام کرد که اگرچه نتوانسته است شواهدی در پشتیبانی از شاخص‌هایی مانند برج‌های دوازده‌گانه و نظرات اختری بیابد، همبستگی‌های مثبتی میان جایگاه روزانهٔ برخی اختران و موفقیت در حرفه‌هایی مانند پزشکی، دانش، ورزش، بازیگری، نویسندگی و نقاشی یافته است که اختربینی به‌طور سنتی آن‌ها را با آن اختران مرتبط می‌داند.[۲۰]

شناخته‌شده‌ترین یافتهٔ گوکلن بر جایگاه بهرام در زایچه‌های زادروز ورزشکاران موفق استوار بود و «اثر مریخ» نام گرفت.[۲۲]: 213  پژوهشی که هفت دانشمند فرانسوی برای تکرار این ادعا انجام دادند، هیچ شاهد آماری در تأیید آن نیافت.[۲۲]: 213–214  آنان نتیجهٔ گوکلن را به سوگیری گزینشی نسبت دادند و او را متهم کردند که کوشیده است آنان را به افزودن یا حذف نام‌هایی از نمونهٔ پژوهش ترغیب کند.[۲۳]

جفری دین پیشنهاد کرده است که اثر ظاهری ممکن است نه ناشی از دست‌کاری عمدی نتایج توسط گوکلن، بلکه حاصل گزارش نادقیق زمان تولد از سوی والدین بوده باشد. بر پایهٔ این فرض، گروه کوچکی از والدین ممکن است زمان تولد فرزندان خود را چنان تغییر داده باشند که با زایچه‌ای مطلوب‌تر برای پیشهٔ آنان سازگار شود. نمونه‌های پژوهش از دوره‌ای انتخاب شده بودند که باور به اختربینی بیش از امروز رواج داشت. گوکلن نتوانست اثر مریخ را در جمعیت‌های جدیدتر، که اطلاعات تولد را پرستار یا پزشک ثبت کرده بود، مشاهده کند. شمار تولدهای ثبت‌شده در وضعیت‌هایی که از نظر اختربینانه نامطلوب دانسته می‌شدند نیز در پژوهش اولیه کمتر بود؛ موضوعی که احتمال گزارش تاریخ و زمان تولد مطابق باورهای والدین را تقویت می‌کرد.[۱۵]: 116 

برای مطالعهٔ بیشتر

  • Kevin Burk, Astrology: Understanding the Birth Chart. Llewellyn Publications, 2001. شابک ‎۱−۵۶۷۱۸−۰۸۸−۴

یادداشت‌ها

  1. ↑ میزان اطمینان را خود اختربینان تعیین کرده بودند.
  2. ↑ این موضوع همچنین در این منبع بررسی شده است: Martens, Ronny; Trachet, Tim (1998). Making sense of astrology. Amherst, N.Y.: Prometheus Books. ISBN 1-57392-218-8.

منابع

  1. ↑ لغتنامه دهخدا، مدخل احکام موالید.
  2. ↑ Barton, Tamsyn. Ancient Astrology. Routledge, 1994.
  3. ↑ Rochberg, Francesca. The Heavenly Writing: Divination, Horoscopy, and Astronomy in Mesopotamian Culture. Cambridge University Press, 2004.
  4. ↑ Brennan, Chris. Hellenistic Astrology: The Study of Fate and Fortune. Amor Fati Publications, 2017.
  5. ↑ Saliba, George. A History of Arabic Astronomy. New York University Press, 1994.
  6. ↑ Ptolemy, Claudius. Tetrabiblos. Translated by F.E. Robbins, Harvard University Press, 1940.
  7. ↑ Sasha Fenton, Understanding Astrology, pp78–84, pp141–2, Aquarian Press, London, 1991
  8. ↑ Mayo, Jeff (1980-01-12). Teach Yourself Astrology (in English). Random House Information Group. pp. 122–123. ISBN 978-0-679-12001-8.
  9. ↑ Robert Pelletier and Leonard Cataldo, Be Your Own Astrologer, pp44–47, Pan Books, London, 1984
  10. ↑ Robert Pelletier and Leonard Cataldo, Ibid, pp166–168, 1984
  11. ↑ Sasha Fenton, Ibid, pp68–70, 1991
  12. ↑ Robert Pelletier and Leonard Cataldo, Ibid, pp162–165, 1984
  13. ↑ Parker, Derek; Parker, Julia (1984). The New Compleat Astrologer (in English). Harmony Books. pp. 172–173. ISBN 978-0-517-55503-3.
  14. ↑ Muller, Richard (2010). "Web site of Richard A. Muller, Professor in the Department of Physics at the University of California at Berkeley". Retrieved 2011-08-02. «دانشجوی پیشین من، شاون کارلسون، آزمون علمی تعیین‌کنندهٔ اختربینی را در مجلهٔ نیچر منتشر کرد.»
    Maddox, Sir John (1995). "John Maddox, editor of the science journal Nature, commenting on Carlson's test". Retrieved 2011-08-02. «نمایشی کاملاً قانع‌کننده و ماندگار.»
  15. 1 2 3 4 Smith, Jonathan C. (2010). Pseudoscience and extraordinary claims of the paranormal: a critical thinker's toolkit. Malden, MA: Wiley-Blackwell. ISBN 978-1-4051-8123-5.
  16. ↑ Zarka, Philippe (2011). "Astronomy and astrology". Proceedings of the International Astronomical Union. 5 (S260): 420–425. Bibcode:2011IAUS..260..420Z. doi:10.1017/S1743921311002602.
  17. 1 2 3 4 Carlson, Shawn (1985). "A double-blind test of astrology" (PDF). Nature. 318 (6045): 419–425. Bibcode:1985Natur.318..419C. doi:10.1038/318419a0. S2CID 5135208.
  18. ↑ Matthews, Robert (17 Aug 2003). "Astrologers fail to predict proof they are wrong". The Telegraph. Retrieved 13 July 2012.
  19. 1 2 3 4 Dean G., Kelly, I. W. (2003). "Is Astrology Relevant to Consciousness and Psi?". Journal of Consciousness Studies. 10 (6–7): 175–198.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده)
  20. 1 2 Gauquelin, Michel (1955). L'influence des astres: étude critique et expérimentale. Paris: Éditions du Dauphin.
  21. ↑ Pont, Graham (2004). "Philosophy and Science of Music in Ancient Greece". Nexus Network Journal. 6 (1): 17–29. doi:10.1007/s00004-004-0003-x.
  22. 1 2 Carroll, Robert Todd (2003). The skeptic's dictionary: a collection of strange beliefs, amusing deceptions, and dangerous delusions. Hoboken, NJ: Wiley. ISBN 0-471-27242-6.
  23. ↑ Benski, Claude, with a commentary by Jan Willem Nienhuys; et al. (1995). The Mars effect: a French test of over 1,000 sports champions. Amherst, NY: Prometheus Books. ISBN 0-87975-988-7.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده)