اختربینی تبتی
| اختربینی |
|---|
 |
| پیشینه |
| سنت‌ها |
| زیرشاخه‌ها |
| برج‌های فلکی |
| حمل ← ثور ← جوزا ← سرطان ← اسد ← سنبله ← میزان ← عقرب ← قوس ← جدی ← دلو ← حوت |
| نمادها |
اختربینی تبتی (الفبای تبتی: དཀར་རྩིས, وایل: dkar rtsis ) دانشی سنتی در میان مردمان تبت است که از هر دو سنت اختربینی چینی و اختربینی هندی اثر پذیرفته است. اختربینی تبتی یکی از «دانش‌های ده‌گانه» (به وایلی: rig-pa'i gnas bcu؛ سانسکریت: daśavidyā) در نظام رده‌بندیِ سنتی این فرهنگ به‌شمار می‌رود.[۱]
در سنت‌های پزشکی و تانترایی بودیسم تبتی، اختربینی خرافه دانسته نمی‌شود؛ بلکه ابزاری کاربردی برای شناخت و درمان جسم و جان در سطوح آشکار، لطیف و بسیار پوشیده به‌شمار می‌آید. بر این پایه، انسان ممکن است به سبب کنش و واکنش‌های نجومی بیرونی، درونی و نهان، و همچنین اثرات ناخجستهٔ اجرام آسمانی دچار بیماری‌ها و ناگواری‌های گوناگون شود.[۲]
برج‌های سال
نشان‌های سال در چرخه‌ای پیوسته و کهن‌الگویی در گردش‌اند:
برج‌های جانوری و عناصر
بر پایهٔ منبع:[۴]
| سال | جانور | عنصر | تاریخ آغاز |
|---|---|---|---|
| ۱۹۱۲ | موش | آب | ۲۱ دسامبر ۱۹۱۱ |
| ۱۹۱۳ | گاو نر | آب | ۹ دسامبر ۱۹۱۲ |
| ۱۹۱۴ | ببر | چوب | ۲۸ دسامبر ۱۹۱۳ |
| ۱۹۱۵ | خرگوش | چوب | ۱۷ دسامبر ۱۹۱۴ |
| ۱۹۱۶ | اژدها | آتش | ۷ دسامبر ۱۹۱۵ |
| ۱۹۱۷ | مار | آتش | ۲۵ دسامبر ۱۹۱۶ |
| ۱۹۱۸ | اسب | خاک | ۱۵ دسامبر ۱۹۱۷ |
| ۱۹۱۹ | گوسفند | خاک | ۴ دسامبر ۱۹۱۸ |
| ۱۹۲۰ | میمون | آهن | ۲۳ دسامبر ۱۹۱۹ |
| ۱۹۲۱ | پرنده | آهن | ۱۱ دسامبر ۱۹۲۰ |
| ۱۹۲۲ | سگ | آب | ۳۰ دسامبر ۱۹۲۱ |
| ۱۹۲۳ | خوک | آب | ۱۹ دسامبر ۱۹۲۲ |
| ۱۹۲۴ | موش | چوب | ۸ دسامبر ۱۹۲۳ |
| ۱۹۲۵ | گاو نر | چوب | ۲۶ دسامبر ۱۹۲۴ |
| ۱۹۲۶ | ببر | آتش | ۱۶ دسامبر ۱۹۲۵ |
| ۱۹۲۷ | خرگوش | آتش | ۶ دسامبر ۱۹۲۶ |
| ۱۹۲۸ | اژدها | خاک | ۲۴ دسامبر ۱۹۲۷ |
| ۱۹۲۹ | مار | خاک | ۱۲ دسامبر ۱۹۲۸ |
| ۱۹۳۰ | اسب | آهن | ۳۱ دسامبر ۱۹۲۹ |
| ۱۹۳۱ | گوسفند | آهن | ۲۰ دسامبر ۱۹۳۰ |
| ۱۹۳۲ | میمون | آب | ۱۰ دسامبر ۱۹۳۱ |
| ۱۹۳۳ | پرنده | آب | ۲۸ دسامبر ۱۹۳۲ |
| ۱۹۳۴ | سگ | چوب | ۱۸ دسامبر ۱۹۳۳ |
| ۱۹۳۵ | خوک | چوب | ۷ دسامبر ۱۹۳۴ |
| ۱۹۳۶ | موش | آتش | ۲۶ دسامبر ۱۹۳۵ |
| ۱۹۳۷ | گاو نر | آتش | ۱۴ دسامبر ۱۹۳۶ |
| ۱۹۳۸ | ببر | خاک | ۲ ژانویه ۱۹۳۸ |
| ۱۹۳۹ | خرگوش | خاک | ۲۲ دسامبر ۱۹۳۸ |
| ۱۹۴۰ | اژدها | آهن | ۱۱ دسامبر ۱۹۳۹ |
| ۱۹۴۱ | مار | آهن | ۲۹ دسامبر ۱۹۴۰ |
| ۱۹۴۲ | اسب | آب | ۱۹ دسامبر ۱۹۴۱ |
| ۱۹۴۳ | گوسفند | آب | ۸ دسامبر ۱۹۴۲ |
| ۱۹۴۴ | میمون | چوب | ۲۸ دسامبر ۱۹۴۳ |
| ۱۹۴۵ | پرنده | چوب | ۱۶ دسامبر ۱۹۴۴ |
| ۱۹۴۶ | سگ | آتش | ۵ دسامبر ۱۹۴۵ |
| ۱۹۴۷ | خوک | آتش | ۲۴ دسامبر ۱۹۴۶ |
| ۱۹۴۸ | موش | خاک | ۱۳ دسامبر ۱۹۴۷ |
| ۱۹۴۹ | گاو نر | خاک | ۳۱ دسامبر ۱۹۴۸ |
| ۱۹۵۰ | ببر | آهن | ۲۰ دسامبر ۱۹۴۹ |
| ۱۹۵۱ | خرگوش | آهن | ۱۰ دسامبر ۱۹۵۰ |
| ۱۹۵۲ | اژدها | آب | ۲۹ دسامبر ۱۹۵۱ |
| ۱۹۵۳ | مار | آب | ۱۷ دسامبر ۱۹۵۲ |
| ۱۹۵۴ | اسب | چوب | ۷ دسامبر ۱۹۵۳ |
| ۱۹۵۵ | گوسفند | چوب | ۲۶ دسامبر ۱۹۵۴ |
| ۱۹۵۶ | میمون | آتش | ۱۵ دسامبر ۱۹۵۵ |
| ۱۹۵۷ | پرنده | آتش | ۱ ژانویه ۱۹۵۷ |
| ۱۹۵۸ | سگ | خاک | ۲۲ دسامبر ۱۹۵۷ |
| ۱۹۵۹ | خوک | خاک | ۱۱ دسامبر ۱۹۵۸ |
| ۱۹۶۰ | موش | آهن | ۳۰ دسامبر ۱۹۵۹ |
| ۱۹۶۱ | گاو نر | آهن | ۱۹ دسامبر ۱۹۶۰ |
| ۱۹۶۲ | ببر | آب | ۸ دسامبر ۱۹۶۱ |
| ۱۹۶۳ | خرگوش | آب | ۲۷ دسامبر ۱۹۶۲ |
| ۱۹۶۴ | اژدها | چوب | ۱۶ دسامبر ۱۹۶۳ |
| ۱۹۶۵ | مار | چوب | ۴ دسامبر ۱۹۶۴ |
| ۱۹۶۶ | اسب | آتش | ۲۳ دسامبر ۱۹۶۵ |
| ۱۹۶۷ | گوسفند | آتش | ۱۲ دسامبر ۱۹۶۶ |
| ۱۹۶۸ | میمون | خاک | ۳۱ دسامبر ۱۹۶۷ |
| ۱۹۶۹ | پرنده | خاک | ۲۰ دسامبر ۱۹۶۸ |
| ۱۹۷۰ | سگ | آهن | ۱۰ دسامبر ۱۹۶۹ |
| ۱۹۷۱ | خوک | آهن | ۲۹ دسامبر ۱۹۷۰ |
| ۱۹۷۲ | موش | آب | ۱۸ دسامبر ۱۹۷۱ |
| ۱۹۷۳ | گاو نر | آب | ۶ دسامبر ۱۹۷۲ |
| ۱۹۷۴ | ببر | چوب | ۲۵ دسامبر ۱۹۷۳ |
| ۱۹۷۵ | خرگوش | چوب | ۱۴ دسامبر ۱۹۷۴ |
| ۱۹۷۶ | اژدها | آتش | ۲ ژانویه ۱۹۷۶ |
| ۱۹۷۷ | مار | آتش | ۲۱ دسامبر ۱۹۷۶ |
| ۱۹۷۸ | اسب | خاک | ۱۱ دسامبر ۱۹۷۷ |
| ۱۹۷۹ | گوسفند | خاک | ۳۰ دسامبر ۱۹۷۸ |
| ۱۹۸۰ | میمون | آهن | ۲۰ دسامبر ۱۹۷۹ |
| ۱۹۸۱ | پرنده | آهن | ۸ دسامبر ۱۹۸۰ |
| ۱۹۸۲ | سگ | آب | ۲۷ دسامبر ۱۹۸۱ |
| ۱۹۸۳ | خوک | آب | ۱۶ دسامبر ۱۹۸۲ |
| ۱۹۸۴ | موش | چوب | ۴ ژانویه ۱۹۸۴ |
| ۱۹۸۵ | گاو نر | چوب | ۲۳ دسامبر ۱۹۸۴ |
| ۱۹۸۶ | ببر | آتش | ۱۲ دسامبر ۱۹۸۵ |
| ۱۹۸۷ | خرگوش | آتش | ۱ ژانویه ۱۹۸۷ |
| ۱۹۸۸ | اژدها | خاک | ۲۱ دسامبر ۱۹۸۷ |
| ۱۹۸۹ | مار | خاک | ۱۰ دسامبر ۱۹۸۸ |
| ۱۹۹۰ | اسب | آهن | ۲۸ دسامبر ۱۹۸۹ |
| ۱۹۹۱ | گوسفند | آهن | ۱۸ دسامبر ۱۹۹۰ |
| ۱۹۹۲ | میمون | آب | ۷ دسامبر ۱۹۹۱ |
| ۱۹۹۳ | پرنده | آب | ۲۴ دسامبر ۱۹۹۲ |
| ۱۹۹۴ | سگ | چوب | ۱۴ دسامبر ۱۹۹۳ |
| ۱۹۹۵ | خوک | چوب | ۲ ژانویه ۱۹۹۵ |
| ۱۹۹۶ | موش | آتش | ۲۲ دسامبر ۱۹۹۵ |
| ۱۹۹۷ | گاو نر | آتش | ۱۱ دسامبر ۱۹۹۶ |
| ۱۹۹۸ | ببر | خاک | ۳۰ دسامبر ۱۹۹۷ |
| ۱۹۹۹ | خرگوش | خاک | ۱۹ دسامبر ۱۹۹۸ |
| ۲۰۰۰ | اژدها | آهن | ۸ دسامبر ۱۹۹۹ |
| ۲۰۰۱ | مار | آهن | ۲۶ دسامبر ۲۰۰۰ |
| ۲۰۰۲ | اسب | آب | ۱۵ دسامبر ۲۰۰۱ |
| ۲۰۰۳ | گوسفند | آب | ۳ ژانویه ۲۰۰۳ |
| ۲۰۰۴ | میمون | چوب | ۲۴ دسامبر ۲۰۰۳ |
| ۲۰۰۵ | پرنده | چوب | ۱۳ دسامبر ۲۰۰۴ |
| ۲۰۰۶ | سگ | آتش | ۱ ژانویه ۲۰۰۶ |
| ۲۰۰۷ | خوک | آتش | ۲۱ دسامبر ۲۰۰۶ |
| ۲۰۰۸ | موش | خاک | ۱۰ دسامبر ۲۰۰۷ |
| ۲۰۰۹ | گاو نر | خاک | ۸ ژانویه ۲۰۰۸ |
| ۲۰۱۰ | ببر | آهن | |
| ۲۰۱۱ | خرگوش | آهن | |
| ۲۰۱۲ | اژدها | آب | |
| ۲۰۱۳ | مار | آب | |
| ۲۰۱۴ | اسب | چوب | |
| ۲۰۱۵ | گوسفند | چوب | |
| ۲۰۱۶ | میمون | آتش | |
| ۲۰۱۷ | پرنده | آتش | |
| ۲۰۱۸ | سگ | خاک | |
| ۲۰۱۹ | خوک | خاک | |
| ۲۰۲۰ | موش | آهن |
- * یادداشت: زمان دقیق آغاز جشن سال نوی لوسار به منطقهٔ زمانی هر نقطه بستگی دارد. برای نمونه در سال ۲۰۰۵ میلادی، لوسار در منطقهٔ زمانی ایالات متحده در ۸ فوریه و در منطقهٔ زمانی آسیا در ۹ فوریه آغاز شد؛ هرچند برخی در همان آمریکا نیز جشن را از ۹ فوریه آغاز کردند. سال نوی تبتی بر پایهٔ زمان متغیری سنجیده می‌شود که نشانگر پدیدار شدن محاق (ماه نو) در نزدیک‌ترین زمان به آغاز فوریه است. با وجود شباهت‌های ظاهری، آغاز سال نوی تبتی و سال نو چینی گاه می‌تواند تا یک ماهِ تمام با یکدیگر تفاوت داشته باشد.
روزهای سعد و نحس بر پایهٔ نشان‌های جانوری
این گاه‌شماری بر پایهٔ اختربینی تبتی سامان یافته و محاسبات آن برای نیم‌روز در زمان استاندارد اروپایی (GMT+2) انجام گرفته است.
جدول زیر روزهای هفته (و کواکب منسوب به آن‌ها) را که برای ۱۲ نشان اختربینی تبتی عموماً سعد (مبارک) یا نحس (نامبارک) به‌شمار می‌روند نشان می‌دهد.[۵]
برای آغاز کارها و فعالیت‌های تازه یا مهم، توصیه می‌شود از روزهای نحسِ هفته پرهیز گردد.
| نشان جانور | سعد (موافق) | نحس (ناموافق) |
|---|---|---|
| موش | چهارشنبه (عطارد) | شنبه (زحل) |
| گاو نر | شنبه (زحل) | پنجشنبه (مشتری) |
| ببر | پنجشنبه (مشتری) | جمعه (زهره) |
| خرگوش | پنجشنبه (مشتری) | جمعه (زهره) |
| اژدها | یکشنبه (خورشید) | پنجشنبه (مشتری) |
| مار | سه‌شنبه (مریخ) | چهارشنبه (عطارد) |
| اسب | سه‌شنبه (مریخ) | چهارشنبه (عطارد) |
| گوسفند | جمعه (زهره) | پنجشنبه (مشتری) |
| میمون | جمعه (زهره) | سه‌شنبه (مریخ) |
| پرنده | جمعه (زهره) | سه‌شنبه (مریخ) |
| سگ | دوشنبه (ماه) | پنجشنبه (مشتری) |
| خوک | چهارشنبه (عطارد) | شنبه (زحل) |
وایدوریا دکارپو (بریل سفید)
نام فصل‌های کتاب وایدوریا دکارپو (مهم‌ترین متن کهن تبتی در زمینهٔ پیش‌گویی و احکام نجوم) بدین قرار است:
- ۱. «جنبه‌های فال‌بینی با سنگ‌پشت»
- ۲. «نکات نهان»
- ۳. «جنبه‌های علم رمل و زمین‌خوانی»
- ۱۰. «زیج‌های محاسباتی سی‌گانه»
- ۱۱. «زیج‌های سیزده‌گانه»
برای مطالعهٔ بیشتر
- Cornu, Philippe Tibetan Astrology. Shambhala, 1997. شابک ۱−۵۷۰۶۲−۲۱۷−۵.
- Desi Sangye Gyatso, Lochen Dharmasri and Gyurme Dorje White Beryl: Tibetan Elemental Divination Paintings. Eskenazi, 2001. شابک ۰−۹۵۳۹۹۴۱−۰−۴
- Berzin, A. Tibetan Astrology and Astronomy. in Maitreya Magazine (Emst, Holland), vol. 11, no. 4 (1989).
- Berzin, A. Tibetan Astro Studies. in Chö-Yang, Year of Tibet Edition (Dharamsala, India), (1991).
- Namkhai Norbu Rinpoche Key for Consulting the Tibetan Calendar. Shang Shung Edizioni, 2003.
پیوند به بیرون
- https://mentseekhang.org/introduction-2/
- مبانی دانش اختربینی تبتی - نوشتهٔ دکتر الکساندر برزین
- محراب دیجیتال بودیسم تبتی بخش «اختربینی هفتگی تبتی» و منابع مرتبط شامل اطلاعات جامعی پیرامون احکام نجوم سالانهٔ تبتی، عناصر گردان، پارخا و مووا.
جستارهای وابسته
منابع
- ↑ Dudjom Rinpoche and Jikdrel Yeshe Dorje. The Nyingma School of Tibetan Buddhism: its Fundamentals and History. Two Volumes. 1991. Translated and edited by Gyurme Dorje with Matthew Kapstein. Wisdom Publications, Boston. شابک ۰−۸۶۱۷۱−۰۸۷−۸; Enumerations p.167
- ↑ "Self-Healing II – NgalSo – LGPP" (in American English). 20 June 2014. Retrieved 2022-08-29.
- 1 2 "Tibetan Astrology – Table of Year-Animal-Element | Albagnano Healing Meditation Centre". ahmc.ngalso.net. Archived from the original on 2014-11-11.
- ↑ "Tibetan Astrology – Table of Year-Animal-Element | Kunpen Lama Gangchen - NgalSo Dharma Centre".
- ↑ "Tibetan Astrology – Calendar Introduction | Kunpen Lama Gangchen - NgalSo Dharma Centre". kunpen.ngalso.org. Retrieved 2022-08-29.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Tibetan astrology». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۱۴ اوت ۲۰۲۶.
پیوند به بیرون
در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ اختربینی تبتی موجود است.
ردهها:
- الگو:نوار کناری دین و عقیده
- الگو:اختربینی
- صفحههای دارای محتوای تبتی
- اختربینی بر پایه سنت
- اختربینی تبتی