فهرست سس‌ها
فهرست سس‌ها فهرستی از سس‌های برجسته آشپزی و آماده‌ای است که در آشپزی و صنعت آذوقه رسانی بهره‌گیری می‌شوند.
سس یکی از اجزای بنیادین آشپزی در فرهنگ‌های گوناگون جهان به‌شمار می‌رود و طیف گسترده‌ای از ترکیبات مایع، خمیری یا نیمه‌جامد را دربرمی‌گیرد که برای افزودن طعم، رطوبت یا بافت به خوراک بهره‌گیری می‌شوند. سس‌ها می‌توانند سرد یا گرم، ساده یا پیچیده، و بر پایه موادی چون گوجه‌فرنگی، خامه، کره، سرکه، روغن یا مواد تخمیری باشند.
این فهرست سس‌های گوناگون را از آشپزی‌های ملی و منطقه‌ای سراسر جهان — از جمله آشپزی فرانسوی، آشپزی ایتالیایی، آشپزی چینی، آشپزی مکزیکی و دیگر سنت‌های آشپزی — گردآوری کرده‌است.
عمومی
- عصاره آنچوی
- آوگولمونو
- سس آووکادو
- سس تنوری[۱]
- سس نان
- سس پنیر
- سس کوکتل
- سس قهوه
- سس ذرت
- کولی (سس)[۲]
- سس اردک
- سس اِگوسی
- سس فرایی
- سس هالندیز
- مهوه
- سس میگنونت
- سس نعنا
- کچاپ قارچ
- سس نرماند – سسی خامه‌ای که با غذاهای دریایی سرو می‌شود[۳]
- سس ماهیتابه
- سس فلفل
- سس رنگین‌کمان
- سس راویگوت
- روماسکو
- سس سالاد
- سس سالسا (سالسا روخا)
- ساتسبلی
- سس آندالوز
- سس اورور – ولوتهای با طعم گوجه‌فرنگی[۴]
- سس برسی
- سس پولت – تهیه‌شده با قارچ و لیمو[۵]
- سس وَن بلان
- سوفریتو
- سس استیک
- سس چیلی شیرین
- سس گوجه‌فرنگی
- وینیگرت
- سس شراب
- سس وورسترشیر
سس‌های آماده
- سس ای وان استیک
- سس آلفردو، سسی خامه‌ای که طعم کره و پنیر پارمزان پاستا آلفردو را بازآفرینی می‌کند
- باکونیز
- چیز ویز
- دادیز
- اچ‌پی ساس
- کچاپ
- مگی
- مجیک شل
- سس‌های مک‌دونالد
- خردل (چاشنی)
- سس اوکی
- سس پیکاپپا
- سس لیزانو
- سس سالسا (آماده)
- سس تاپاتیو
- پرگو
بر پایه نوع
سس‌های قهوه‌ای
سس قهوه‌ای دربرمی‌گیرد:
سس‌های کره‌ای
سس‌های امولسیونی
- آنشوایاد
- آیولی
- سس برنیز
- سس سیر
- سس هالندیز[۸]
- سس مایونز
- رمولاد[۹]
- خامه سالاد
- سس تارتار (با فلفل تند)[۱۰]
سس‌های ماهی
- بانیا کاودا
- سس صدف دریایی
- کولاتورا دی آلیچی
- گاروم
سس‌های سبز
- نگاه کنید به سس سبز
سس‌های گوجه‌فرنگی
- سس‌های گوجه‌فرنگی
- کچاپ
سس‌های تند
- سس‌های فلفلی
- سس‌های خردل
- سس‌های آمیخته با فلفل چیلی
.jpg)
- چاشنی‌های تهیه‌شده از سس تند شامل:
- سس بوفالو
- سس فلفل
- سس فلفل داتیل
- سس انچیلادا
- سس پیکه
- سس سیراچا
- سس تاباسکو
سس‌های گوشتی
- سس آماتریچانا
- سس بولونیزه
- کاربونارا
- چیلی سینسیناتی
- راگوی ناپولی
- پیکادیلو
- راگو
- راگو دی سالسیچا
سس‌های صورتی
- نگاه کنید به سس صورتی
سس‌های تهیه‌شده از مواد تازه خردشده
- چیمیچوری
- گرمولاتا
- میتی (همچنین سامیلولو/تای مونومونو) – سسی رایج در سراسر پلی‌نزی که با آمیختن آب نمک با تکه‌های گوشت نارگیل جوان و سایر ادویه‌جات برای تخمیر و سپس تبدیل به پوره تهیه می‌شود
- موجدی
- سس پیاز
- پرسیلاد
- پستو
- پیکو دو گایو
- سالسا کرودا آمریکای لاتین از انواع گوناگون
- سالسا ورده
- سس گریبیش
- سس ویرژ
- تکمالی
سس‌های شیرین
- پوره سیب
- سس بلوبری
- سس باترسکاچ
- کارامل
- سس شکلاتی با عصاره گوشت
- سس شکلات
- سس توت خرس (کرنبری)
- کرم آنگلیز
- کاستارد
- سس فاج
- سس هارد – مایع نیست، اما با این حال «سس» نامیده می‌شود
- سس چیلی شیرین
- سس انبه
- سس هلو
- سس آلو
- سس توت‌فرنگی
- شیره
- تکمالی
- زاباییونه
سس‌های سفید
بر پایه منطقه
آفریقا
سس‌های آشپزی آفریقایی عبارت‌اند از:
آسیا
سس‌های آسیای شرقی
سس‌های آشپزی آسیای شرقی عبارت‌اند از:
- دوبانجیانگ
- دونجانگ
- گوچوجانگ
- سس هویسین
- سس مالا
- میرین (چاشنی)
- سس صدف
- سس آلو (چینی؛ برای سس آلوی ترشی‌شده ژاپنی، پایین را در مورد خمیر اومبوشی ببینید)
- پونزو
- سس سویا
- سامجانگ
- تنتسویو
- خمیر اومبوشی، یا سس آلوی ترشی‌شده ژاپنی، سسی غلیظ از میوه‌ای که در انگلیسی آلو نامیده می‌شود اما به زردآلو نزدیک‌تر است
- سس ایکس‌او
- سس‌های پخته
- سس شاه‌میگو
- سس شاچا
- سس سیو هائو
- سس ترش‌وشیرین
- تیانمیانجیانگ
- تریاکی – شیوه‌ای از پخت‌وپز در ژاپن که در آمریکای شمالی به عنوان خانواده‌ای از سس‌ها شناخته می‌شود
سس‌های آسیای جنوب شرقی
سس‌های آشپزی آسیای جنوب شرقی عبارت‌اند از:
- بودو
- سس ماهی
- مام نم
- نام چیم
- نام فریک
- نوک چام
- پاداک
- پچل
- پلا را
- سامبال (سس)
- سس ساتای
- سائوس چابای
- سس سیراچا
- سس سویا شیرین
- تئونگ
قفقاز
سس‌های آشپزی قفقازی عبارت‌اند از:
- آجیکا
- تکمالی
- ساتسیوی
مدیترانه
سس‌های آشپزی مدیترانه‌ای عبارت‌اند از:
خاورمیانه
سس‌های آشپزی خاورمیانه عبارت‌اند از:
پلی‌نزی
سس‌های آشپزی پلی‌نزی عبارت‌اند از:
- میتی - سسی تهیه‌شده از گوشت جوان نارگیل تخمیرشده
آمریکای جنوبی
سس‌های آشپزی آمریکای جنوبی عبارت‌اند از:
بر اساس کشور
آرژانتین
سس‌های آشپزی آرژانتینی عبارت‌اند از:
باربادوس
سس‌های آشپزی باربادوس عبارت‌اند از:
- سس فلفل باجان[۱۷]
بلژیک
سس‌های آشپزی بلژیکی عبارت‌اند از:
- سس آندالوز – سسی با طعم ملایم تهیه‌شده از مایونز، گوجه‌فرنگی و فلفل
- سس براسیل – مایونز با آناناس له‌شده، گوجه‌فرنگی و ادویه[۱۸]
- سس زیگوینر – سسی به نام «کولی» از گوجه‌فرنگی، پاپریکا و فلفل دلمه‌ای خردشده که از آلمان وام گرفته شده‌است
بولیوی
سس‌های آشپزی بولیویایی عبارت‌اند از:
- لیاخوا
برزیل
سس‌های آشپزی برزیلی عبارت‌اند از:
- وینگرت
- توکوپی
کانادا
سس‌های آشپزی کانادایی عبارت‌اند از:
- سس دونیر
- سس سیر و عسل
شیلی
سس‌های آشپزی شیلیایی عبارت‌اند از:
- پبره
- سالسا آمریکانا – چاشنی شیلیایی از خیارشور، پیاز ترشی و هویج ترشی
چین
- سس سویای روشن (به چینی: 生抽) – سسی با رنگ روشن‌تر و طعم شور که برای چاشنی‌زدن بهره می‌رود و نه به‌عنوان سس فروبری
- سس سویای تیره (به چینی: 老抽) – سسی با رنگ تیره‌تر که برای رنگ‌دادن به غذا کاربرد دارد
- سس سویای چاشنی‌دار – معمولاً سس سویای روشن با گیاهان معطر، ادویه، شکر یا سس‌های دیگر
- سس لوبیای شیرین (به چینی: 甜面酱) – خمیری غلیظ و خوش‌طعم
- سس صدف (به چینی: 蚝油)
- توفوی تخمیرشده (به چینی: 腐乳) – معمولاً مکعب‌های توفو و گاهی ادویه‌های دیگر که به‌عنوان چاشنی یا مایه فروبری همراه با کمی آب‌نمک بهره می‌رود
- دوچی (به چینی: 豆豉) – لوبیای سیاه تخمیرشده، معمولاً در آب‌نمک
- شراب پخت‌وپز (به چینی: 料酒)
- سرکه سیاه (به چینی: 陈醋)
- سس چا شائو (به چینی: 叉烧酱، کانتونی: چار سیو)
- دو جیائو (به چینی: 剁椒) – سس فلفل
- سی با لا (به چینی: 糍粑辣) – سس فلفل
- زائو لا (به چینی: 糟辣) – سس فلفل
- لائو گو لا (به چینی: 烙锅辣) – سس فلفل. یکی از برندهای مشهور آن لائو گان ما است.
- سس دنده (به چینی: 排骨酱)
- رایو (به چینی: 红油) – معمولاً با ریختن روغن داغ ادویه‌دار روی فلفل قرمز آسیاب‌شده و خیساندن آن تهیه می‌شود
- دوبانجیانگ (به چینی: 豆瓣酱) – ترکیبی از لوبیای تخمیرشده، فلفل، نمک و آرد که برای طعم و رنگ بهره می‌رود
- خمیر لوبیای زرد (به چینی: 黄酱)
- سس ماهی (به چینی: 鱼露)
- سس گل تره چینی (韭花酱)
- گوایوی (به چینی: 怪味)
- سس هایشیان (به چینی: 海鲜酱، کانتونی: هویسین)
- سس آلو (به چینی: 苏梅酱)
- روغن کنجد (به چینی: 香油)
- ارده چینی (به چینی: 麻酱)
- مالا (به چینی: 麻辣)
- سس شائو کائو (به چینی: 烧烤酱، کانتونی: سیو هائو) – سسی غلیظ، خوش‌طعم و اندکی تند که به‌عنوان سس کباب اصلی در آشپزی چینی و آشپزی کانتونی شناخته می‌شود
- سس شاچا (به چینی: 沙茶酱) – سس یا خمیری که به‌عنوان پایه سوپ، قابلمه داغ، مالیدنی، چاشنی سرخ‌کردنی و جزئی از سس‌های فروبری بهره می‌رود
- خمیر سس سویا
- سرکه سفید (به چینی: 白醋)
- سس ایکس‌اُ (به چینی: XO酱) – سسی تند از خوراک دریایی که از هنگ کنگ سرچشمه گرفته‌است.[۱۹]
- سس فلفل یونگ‌فنگ (به چینی: 永丰辣酱)
- یوشیانگ (به چینی: 魚香)
کلمبیا
سس‌های آشپزی کلمبیایی عبارت‌اند از:
- هوگائو
- آخی
دانمارک
سس‌های آشپزی دانمارکی عبارت‌اند از:
- سس جعفری – ماده اصلی غذای ملی دانمارک استگت فلسک مد پرسیله‌سوس
- سس قهوه‌ای
انگلستان
سس‌های آشپزی انگلیسی عبارت‌اند از:
فرانسه
در آشپزی فرانسوی، «سس‌های مادر» (به فرانسوی: sauces mères، همچنین به فرانسوی: grandes sauces) پایه بسیاری از «سس‌های فرزند» (به فرانسوی: petites sauces) هستند. از اوایل سده نوزدهم میلادی دسته‌بندی‌های گوناگونی از سس‌های مادر پیشنهاد شده‌است؛ فهرست رایج کنونی شامل بشامل، اسپانیول، هالندیز، تومات و ولوته است.
- آلمانت – آب‌گوشت گوساله، ولوته گوساله، آب‌لیمو، قارچ و زرده تخم‌مرغ.[۲۰]
- سس آمریکن – مایونز مخلوط با اژدرماهی له‌شده و خردل.[۲۱]
- برنیز – کاهش پیازچه خردشده، فلفل، ترخون و سرکه با زرده تخم‌مرغ و کره آب‌شده.[۲۲]
- سس برسی – پیازچه خردشده، کره و شراب سفید با آب ماهی یا آب گوشت.[۲۲]
- بشامل – سسی بر پایه شیر، غلیظ‌شده با روو سفید.[۲۳]
- بور بلان – کاهش کره، سرکه، شراب سفید و پیازچه.[۲۴]
- بور مِتر دتل – کره تازه ورزیده‌شده با جعفری خردشده، فلفل و آب‌لیمو.[۲۵]
- بور نوار – کره قهوه‌شده با آب‌لیمو/سرکه و جعفری؛ به‌طور سنتی با «ری» (چارگوش‌ماهی) سرو می‌شود.[۲۶]
- بور نوازت – کره کمی قهوه‌شده با آب‌لیمو.[۲۷]
- بور وِر – کره مخلوط‌شده با آب گرفته‌شده از اسفناج.[۲۸]
- سس بوردله‌ز – پیازچه خردشده، فلفل، گیاهان معطر، پخته‌شده در شراب قرمز و مخلوط با دمی‌گلاس.[۲۹]
- سس بورگینیون – پیازچه خردشده، گیاهان معطر و ته‌مانده قارچ کاهش‌یافته در شراب قرمز و آب گوشت.[۳۰]
- سس بیگاراد – سسی پرتقالی که معمولاً با اردک با پرتقال سرو می‌شود.[۳۱]
- سس برتون – دو شکل: (۱) پیاز خردشده، کره، شراب سفید، گوجه‌فرنگی، سیر و جعفری؛ (۲) خلال تره‌فرنگی، کرفس، قارچ و پیاز آرام‌پخته‌شده در کره و مخلوط با ولوته ماهی.[۳۲]
- سس شارکوتیر – سس روبر (در ادامه) با خیارشور.[۳۲]
- سس شاسر – قارچ خردشده، کره، پیازچه و جعفری با شراب قرمز و دمی‌گلاس.[۳۲]
- دمی گلاس – سسی قهوه‌ای که معمولاً پایه سس‌های دیگر است و از آب گوشت گاو یا گوساله با هویج، پیاز، قارچ و گوجه‌فرنگی تهیه می‌شود.[۳۳]
- سس اسپانیول – سسی قهوه‌ای غنی‌شده بر پایه آب گوساله.[۳۴]
- سس ژنووا – سسی قهوه‌ای از عصاره ماهی، میرپوا، شراب قرمز و کره که معمولاً با ماهی سرو می‌شود.
- سس گریبیش – مایونز با تخم‌مرغ آب‌پز، خردل، کپر و گیاهان معطر.[۳۵]
- هالندیز – سرکه، دانه‌های فلفل خردشده، کره، زرده تخم‌مرغ و آب‌لیمو.[۳۶]
- سس لیونیز – پیاز سرخ‌شده با شراب سفید و سرکه کاهش‌یافته و مخلوط با دمی‌گلاس.[۳۷]
- مایونز – زرده تخم‌مرغ با سرکه یا آب‌لیمو هم‌زده‌شده با روغن.[۳۷]
- سس نانتوا – سبزیجات خردشده، کره، آب ماهی، شراب سفید، کنیاک و گوجه‌فرنگی.[۳۸]
- سس پریگو – دمی‌گلاس، ترافل خردشده و شراب مادیرا.[۳۹]
- سس پووراد – سبزیجات خردشده با گیاهان معطر و دمی‌گلاس.[۴۰]
- سس راویگوت – کاهش شراب سفید و سرکه با ولوته و کره پیازچه، تزئین‌شده با گیاهان معطر.[۴۱]
- رِموُلاد – مایونز چاشنی‌زده‌شده با خردل و عصاره آنچوی، تزئین‌شده با کپر خردشده، خیارشور، ترخون و سیرفیل.[۴۲]
- روبر – پیاز خردشده در کره با شراب سفید، سرکه، فلفل، پخته‌شده در دمی‌گلاس و تمام‌شده با خردل.[۴۱]
- سس روئنیز – بوردله‌ز رقیق مخلوط با جگر اردک خام له‌شده، آرام‌پخته‌شده و تمام‌شده با کاهش شراب قرمز و پیازچه.[۴۳]
- روی – سسی از سیر، پیمنتو و فلفل تند که به‌طور سنتی با سوپ ماهی سرو می‌شود.[۴۴]
- سس سوبیز – سس پیاز. شامل (۱) بشامل و پیاز پخته‌خردشده و (۲) پیاز و برنج در آب گوشت سفید، تقلیل‌یافته به خمیر و مخلوط با کره و خامه.[۴۳]
- سس تارتار – سس سرد از مایونز با زرده تخم‌مرغ آب‌پز، پیاز و پیازچه.[۴۳]
- تومات – سسی بر پایه گوجه‌فرنگی.[۴۵]
- ولوته – سسی بر پایه آب گوشت سفید، غلیظ‌شده با روو یا لِزون.[۴۶]
- سس ونیزی – شراب سفید با کاهش سرکه ترخون، پیازچه و سیرفیل، تمام‌شده با کره.[۴۳]
گرجستان
.jpg)
سس‌های آشپزی گرجی عبارت‌اند از:
- آجیکا
- تکمالی
- ساتسبلی
آلمان
سس‌های آشپزی آلمانی عبارت‌اند از:
- کاری‌گووورتزکچاپ
- دوکه‌فت
- سس سبز فرانکفورت
- سس قهوه‌ای کباب
- سس شری
- سس خامه‌ای
یونان
سس‌های آشپزی یونانی عبارت‌اند از:
- اسکوردالیا
- تزاتزیکی
- آوگولمونو
- ملیتزانوسالاتا
- تاراماسالاتا
مجارستان
- وادِش‌مارتاش – سسی بر پایه هویج
هند
سس‌های آشپزی هندی عبارت‌اند از:
اندونزی
سس‌های آشپزی اندونزیایی عبارت‌اند از:
- دابو-دابو
- کولو-کولو
- سس بادام‌زمینی
- پچل
- سامبال (سس)
- سس سویا شیرین
ایران
سس‌های آشپزی ایرانی عبارت‌اند از:
ایتالیا
سس‌های آشپزی ایتالیایی عبارت‌اند از:
- آلیاتا
- آگرودولچه
- سس آماتریچانا
- سس آرابیاتا
- سس بولونیزه
- سس جنوا
- راگوی ناپولی
- پئارا
- پستو
- پستو آلا تراپانزه
- راگو[۴۷]
- راگوی سوسیس
- سوگو آلا پوتانسکا
اسرائیل
سس‌های آشپزی اسرائیلی عبارت‌اند از:
- آمبا – چاشنی‌ای از انبه ترشی‌شده که توسط بازرگانان یهودیان عراقی در بمبئی رواج یافت[۴۸]
- پیلپلچوما – خمیر فلفل‌سیر که از یهودیان لیبیایی سرچشمه گرفته‌است[۴۹]
جامائیکا
سس‌های آشپزی جامائیکا عبارت‌اند از:
- سس جرک
ژاپن
سس‌های آشپزی ژاپنی عبارت‌اند از:
- شوتسورو
- سس تاره
- پونزو
- خمیر اومه‌بوشی – سس آلوی ترشی‌شده ژاپنی
- سس تونکاتسو
کره
سس‌های آشپزی کره‌ای عبارت‌اند از:
- سس سویای کره‌ای[۵۰]
مالزی
سس‌های آشپزی مالزیایی عبارت‌اند از:
- سینکالوک
مکزیک
سس‌های آشپزی مکزیکی عبارت‌اند از:
- گوآکاموله[۵۱]
- موله[۵۲]
- پیکو د گایو
- سالسا ماچا
- سالسا ورده
- سالسا روخا
- سالسا بوراچا
- اشنیپک
هلند
سس‌های آشپزی هلندی عبارت‌اند از:
پرو
سس‌های آشپزی پرویی عبارت‌اند از:
- هوآنکائینا
- اوکوپا
- کِرمای روکوتو
- لیاتان
- مایونز زیتون سیاه
فیلیپین
سس‌های آشپزی فیلیپینی عبارت‌اند از:
- باگوئونگ[۵۴]
- کچاپ موز
- لاتیک
- سس چیلی سویا لیمو – ترکیبی از سس سویا، فلفل تند ریزخردشده، پیاز خردشده و آب‌لیموی کالامانسی که سس فروبری سنتی برای گوشت کبابی و خوراک دریایی است. جزیره گوآم سسی مشابه به نام فیناده‌نه دارد.
- سس جگر – عمدتاً به‌عنوان سس فروبری برای لچون یا خوک کامل بریان بهره می‌رود. طعم آن خوش‌مزه، شیرین و تند است و به‌طور مبهمی یادآور سس‌های قهوه‌ای سبک بریتانیایی با بافتی درشت‌تر است.
لهستان
سس‌های آشپزی لهستانی عبارت‌اند از:
- سس سیاه لهستانی (لهستانی: Czarny sos polski) – بر پایه عسل، سرکه، زنجبیل و فلفل سیاه. این سس امروزه چندان رایج نیست.
- چویکوا – از ترب کوهی و چغندر پخته‌شده و خردشده تهیه می‌شود. بسیار رایج در عید پاک. با انواع گوشت‌ها و نان سرو می‌شود.
- سس ترب کوهی و کرنبری – از ترب کوهی، کرنبری خردشده، خامه ترش و مایونز تشکیل شده‌است.
- سس شوید – می‌توان آن را سرد یا گرم تهیه کرد. نوع سرد از شوید، ماست و ادویه تهیه می‌شود. نوع گرم از روو، خامه یا نشاسته برای غلیظ‌کردن بهره می‌برد. نوع گرم را می‌توان با گووابکی یا کله‌گنجشکی سرو کرد و نوع سرد با ماهی پخته.
- سس ترب کوهی – از خامه ترش، مایونز، آب‌لیمو و ترب کوهی خردشده تهیه می‌شود. با تخم‌مرغ آب‌پز، بیکن یا گوشت بریان/سرخ‌شده خورده می‌شود. می‌توان آن را روی ساندویچ نیز مالید.
- سس سیر – مواد اصلی آن سیر، مایونز، خامه ترش یا ماست، گیاهان معطر و ادویه هستند. شبیه به سس رنچ. با پیتزا سرو می‌شود یا به‌عنوان سس کنار سالاد (معمولاً گل‌کلم یا کلم‌بروکلی) بهره می‌رود. همچنین می‌توان آن را تنها از سیر و کره آب‌شده تهیه کرد تا با مارچوبه، باقلا یا لوبیای سبز مخلوط شود.
- سس گری لهستانی ((به لهستانی و Error: {{in lang}}: برچسب زبان ناشناخته: szary sos polski)) – از روو و عصاره گاو، ماهی یا سبزیجات تهیه می‌شود که با شراب یا آب‌لیمو مزه‌دار شده‌است. مواد افزودنی آن شامل کارامل، کشمش، بادام، پیاز خرد شده، زنجبیل رنده‌شده یا خامه غلیظ است.
- سس شکارچی لهستانی (لهستانی: sos myśliwski) – پوره گوجه‌فرنگی، پیاز، قارچ، بیکن سرخ‌شده و خیارشور.
- میزریا – سس یا سالاد کفیر یا خامه ترش با خیار نازک‌برش، شکر و گیاهان معطر.
- سس موسلین ((به لهستانی و Error: {{in lang}}: برچسب زبان ناشناخته: sos muślinowy)) – سسی شبیه به سس هالندیز که با خامه زده‌شده یا سفیده تخم‌مرغ مخلوط می‌شود.
- پولونیز – تزئینی از کره ذوب‌شده، تخم‌مرغ آب‌پز خردشده، خرده‌نان، نمک، آب‌لیمو و گیاهان معطر. در لهستان معمولاً به عنوان سس سالاد همراه با سبزیجات آب‌پز مانند لوبیای سبز، گل‌کلم، کلم بروکلی یا کلم بروکسل در کنار سیب‌زمینی و گوشت سرو می‌شود.
- سالسزا ((به لهستانی و Error: {{in lang}}: برچسب زبان ناشناخته: salsza)) – سسی با کره، پیاز، ریشه جعفری، سیر، برگ بو، آویشن، ریحان، سرکه، آرد و شراب.
- ولوته آ لا پولونیز – سس ولوته مخلوط‌شده با ترب کوهی، آب‌لیمو و خامه ترش.[۵۵]
- سس زرد لهستانی ((به لهستانی و Error: {{in lang}}: برچسب زبان ناشناخته: Żółty sos polski)) – از شراب، زرده تخم‌مرغ، کره، شکر، دارچین و زعفران تهیه می‌شود.
پرتغال
سس‌های موجود در آشپزی پرتغالی عبارتند از:
- سبولادا – سس پیاز با منشأ پرتغالی که برای ماهی و شکار بهره می‌رود.
- سس سرویژیرا – سس آبجو که عمدتاً برای استیک بهره می‌رود.
- سس اسکابچه – سس بر پایه سرکه که عمدتاً برای ماهی بهره می‌رود.
- سس فرانسزینیا – سس قرمز یا نارنجی، که اغلب بر پایه گوجه‌فرنگی است و آبجو همراه با انواع دیگر مواد احتمالی دارد.
پورتوریکو
سس‌های موجود در آشپزی پورتوریکویی عبارتند از:
.jpg)
- آدوبو موخادو
- آخیلیموخیلی
- اسکابچه – سس ترشی‌انداخته با فلفل چیلی، سیر، گیاهان معطر و سرکه که عمدتاً برای موز سبز، پیاز، سبزیجات ریشه‌ای، سنگدان مرغ و ماهی بهره می‌رود.
- آخی د لچه د کوکو – سس غلیظ تند از شیر نارگیل و لیمو
- سس ماری رز – این سس از سوفریتو، فلفل چیلی، کچاپ، نارنج، سس ووسترشایر و مایونز تهیه می‌شود.
- موخیتو ایسلنیو
- موخو کریولو
- پیکه
- پیکه ورده
- رکائیتو
- سوفریتو
رومانی
سس‌های موجود در آشپزی رومانیایی عبارتند از:
- موخدئی[۵۶]
روسیه
سس‌های موجود در آشپزی روسی عبارتند از:
- سس خرنوینا
اسپانیا
سس‌های موجود در آشپزی اسپانیایی عبارتند از:
جزایر قناری
سس‌های بهره‌گرفته‌شده در آشپزی جزایر قناری عبارتند از:
- موخو
کاتالونیا
سس‌های موجود در آشپزی کاتالانی عبارتند از:
سوئد
سس‌های موجود در آشپزی سوئدی عبارتند از:
- برونسس – سس قهوه‌ای بر پایه عصاره گوشت
- هووموستارسس – با خردل و شوید تهیه می‌شود.
- سس لینگون‌بری
- سس اسکاگن – از میگو، مایونز و مواد دیگر تهیه می‌شود.
سوئیس
سس‌های موجود در آشپزی سوئیسی عبارتند از:
- سس کافه دو پاری[۵۷] – سسی بر پایه کره که همراه گوشت گاو کبابی سرو می‌شود.
تایلند
سس‌های موجود در آشپزی تایلندی عبارتند از:
- نام چیم
- نام فریک
- سس سیراچا[۵۸]
- سس چیلی شیرین
بریتانیا
سس‌های موجود در آشپزی بریتانیایی عبارتند از:
- سس آلبرت
- پوره سیب
- سس نان
- سس قهوه‌ای
- سس چدار
- سس کامبرلند (سس آکسفورد)
- سس گریوی
- رلیش هندرسون
- سس ترب کوهی
- سس ماری رز
- سس نعنا
- سس قارچ
- سس آب‌گوشت پیاز
- سس جعفری
- سس انگور فرنگی قرمز
- سس شروزبری
- خردل تیوکسبری
- سس ویسکی
- سس سفید
- سس ووسترشایر
- سس باو-وا
ایالات متحده
سس‌های موجود در آشپزی آمریکایی عبارتند از:
- سس آلفردو
- سس باربیکیو
- گریوی قهوه‌ای
- سس بوفالو
- چیلی سینسیناتی
- سس قهوه
- سس کام‌بک
- سس کانی[۵۹]
- سس توت خرس (کرنبری)
- پنیر خامه‌ای
- سس اردک
- سس اتوفه
- سس هنری بین
- سس هولی-هولی
- سس شاه‌میگو
- سس مامبو
- سس میشیگان
- اولد ساور
- گریوی چشم قرمز
- رمولاد
- سس گریوی سوسیس
- سس گوجه‌فرنگی
- سس ودکا
اروگوئه
سس‌های موجود در آشپزی اروگوئه عبارتند از:
ویتنام
سس‌های فرو بردنی رکنی اصلی از بسیاری از غذاهای ویتنامی هستند. برخی از سس‌های پرکاربرد عبارتند از:[۶۰]
- مام تم – سس میگوی تخمیرشده
- مام خو کوئِت – سس سبزیجات کارامل‌شده
- مام نم
- موئی اوت خانه سوا چام هائی سان – سس فلفل سبز با خوراک دریایی
- نوک چام
- نوک مام چام – سس ماهی شور
- نوک مام دورنگ – سس ماهی شیرین
- نوک مام گونگ – سس ماهی زنجبیلی
- تورنگ – خمیر لوبیای تخمیرشده
- تورنگ بان – نوعی سس از لوبیا با بوی مشخص تند.
- سوت مه – سسی از میوه تمر هندی.
- سوت تان ترِ – نوعی سس از پودر زغال بامبو.
- سوت موئی تیم گا – نوعی سس از نمک و فلفل، مخلوط با قلب مرغ آب‌پز ریز خردشده در کاسه. (اغلب با مرغ آب‌پز خورده می‌شود)
- مام تپ – نوعی از میگوی جوان تخمیرشده که از مام تم مشتق شده‌است.
جستارهای وابسته
- چاتنی
- کره مرکب
- چاشنی
- دگلیزه کردن (آشپزی)
- سس پیاله‌ای
- فهرست چاشنی‌های متداول
- خمیر لوبیای تخمیرشده
- فوندو
- گاستریک
- فهرست چاشنی‌ها
- فهرست سس‌های دسر
- فهرست سس‌های ماهی
- فهرست سس‌های تند
- فهرست مایونزها
- فهرست سس‌های گوشتی
- فهرست شربت‌ها
- خواباندن (روش پخت)
- رئوس مطالب آشپزی
- کاهش (آشپزی)
- گزک (چاشنی)
- قایقچه سس
- سس‌پزخانه
- سس‌پز
- سوپ
- پخشینه
- خمیر لوبیای شیرین
منابع
- ↑ Bruce Bjorkman (۱۹۹۶). The Great Barbecue Companion: Mops, Sops, Sauces, and Rubs. Ten Speed Press. ص. ۱۱۲. شابک ۰-۸۹۵۹۴-۸۰۶-۰.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Dictionnaire Larousse Gastronomique (in French). p. 334-335.
- ↑ "Here's a Classic Cream Sauce for Fish and Seafood". The Spruce Eats (in English).
- ↑ Peterson، J. (۲۰۱۷). Sauces: Classical and Contemporary Sauce Making. Houghton Mifflin Harcourt. ص. ۱۴۸. شابک ۹۷۸-۰-۵۴۴-۸۱۹۸۲-۵. دریافت‌شده در ۱۶ دسامبر ۲۰۲۰.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Peterson، J. (۲۰۱۷). Sauces: Classical and Contemporary Sauce Making, Fourth Edition. HMH Books. ص. ۱۵۴. شابک ۹۷۸-۰-۵۴۴-۸۱۹۸۳-۲. دریافت‌شده در ۱۶ دسامبر ۲۰۲۰.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Whitehead، J. (۱۸۸۹). The Steward's Handbook and Guide to Party Catering. J. Anderson & Company, printers. ص. ۲۷۳. دریافت‌شده در ۱۵ ژوئن ۲۰۱۷.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Escoffier, Auguste (1969). The Escoffier Cookbook. Crown Publishers, Inc.
- ↑ Corriher، Shirley (۱۹۹۷). «Ch. ۴: sauce sense». Cookwise, the Hows and Whys of Successful Cooking (ویراست ۱st). New York: William Morrow & Company, Inc. شابک ۰-۶۸۸-۱۰۲۲۹-۸.
{{cite book}}: از پارامتر ناشناخته|مرجع=صرف‌نظر شد (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Prosper Montagné (۱۹۶۱). Charlotte Snyder Turgeon؛ Nina Froud (ویراستاران). Larousse gastronomique: the encyclopedia of food, wine & cookery. Crown Publishers. ص. ۸۶۱. شابک ۰-۵۱۷-۵۰۳۳۳-۶. دریافت‌شده در ۱۶ آوریل ۲۰۱۲.
{{cite book}}: ناسازگاری شابک و تاریخ (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Beck, Bertholle and Child, pp. 94−95
- ↑ «Béchamel definition». Merriam-Webster. ۱۳ فوریه ۲۰۲۴.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Escoffier, Auguste (1903). Le guide culinaire, aide-mémoire de cuisine pratique. Par A. Escoffier, avec la collaboration de MM. Philéas Gilbert, E. Fétu, A. Suzanne, B. Reboul, Ch. Dietrich, A. Caillat, etc. ,... (in French). au bureau de "l'Art culinaire". p. 151.
- ↑ Escoffier, Auguste (1903). Le guide culinaire, aide-mémoire de cuisine pratique. Par A. Escoffier, avec la collaboration de MM. Philéas Gilbert, E. Fétu, A. Suzanne, B. Reboul, Ch. Dietrich, A. Caillat, etc. ,... (in French). au bureau de "l'Art culinaire". p. 145.
- ↑ Escoffier، Auguste (۱۹۰۳). Le guide culinaire, aide-mémoire de cuisine pratique. Par A. Escoffier, avec la collaboration de MM. Philéas Gilbert, E. Fétu, A. Suzanne, B. Reboul, Ch. Dietrich, A. Caillat, etc.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Zahn، R. (۱۹۱۲). Real-Encyclopadie der klassischen Altertumswissenschaft. صص. ۸۴۱–۸۴۹.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Victor Ego Ducrot (1998), Los sabores de la Patria, Grupo Editorial Norma. (به اسپانیایی)
- ↑ Carrington، Sean؛ Fraser، Henry C. (۲۰۰۳). «Pepper sauce». A~Z of Barbados Heritage. Macmillan Caribbean. ص. ۱۵۰. شابک ۰-۳۳۳-۹۲۰۶۸-۶.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ D&L بایگانی‌شده در اوت ۱۹, ۲۰۱۴ توسط Wayback Machine, La William
- ↑ Vos، Heidemarie (۲۰۱۰). Passion of a Foodie. Strategic Book. ص. ۵۹۱. شابک ۹۷۸-۱-۹۳۴۹۲۵-۶۳-۸.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Fuller and Renold, recipe no. 54
- ↑ Hering, p. 37
- 1 2 Saulnier, p. 17
- ↑ Dictionnaire Larousse Gastronomique (in French). p. 946.
- ↑ Fuller and Renold, recipe no. 80
- ↑ Hering, p. 46
- ↑ Fuller and Renold, recipe no. 81
- ↑ Fuller and Renold, recipe no. 82
- ↑ Saulnier, p. 6
- ↑ Saulnier, p. 18
- ↑ Fuller and Renold, recipe no. 16
- ↑ Dictionnaire Larousse Gastronomique. ص. ۹۴۶.
- 1 2 3 Saulnier, p. 18
- ↑ Fuller and Renold, recipe no. 29
- ↑ Escoffier، A. (۱۹۷۹) [1921]. Le guide culinaire=The complete guide to the art of modern cookery: the first complete translation into English (ویراست ۱st American). New York: Mayflower Books. ص. ۶۴. شابک ۰-۸۳۱۷-۵۴۷۸-۸. دریافت‌شده در ۱۶ دسامبر ۲۰۲۰.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Saulnier, p. 20
- ↑ Fuller and Renold, recipe no. 34
- 1 2 Saulnier, p. 21
- ↑ Saulnier, p. 22
- ↑ Beck, Bertholle and Child, p. 184
- ↑ Saulnier, p. 23
- 1 2 Saulnier, p. 23
- ↑ Hering, p. 54
- 1 2 3 4 Saulnier, p. 24
- ↑ Beck, Bertholle and Child, p. 51
- ↑ Escoffier، Auguste (۱۹۰۳). Le guide culinaire, aide-mémoire de cuisine pratique. Par A. Escoffier. Emile Colin (imprimerie de Lagny). صص. ۱۳۲–۱۳۵.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Escoffier, Auguste (1903). Le guide culinaire, aide-mémoire de cuisine pratique. Par A. Escoffier, avec la collaboration de MM. Philéas Gilbert, E. Fétu, A. Suzanne, B. Reboul, Ch. Dietrich, A. Caillat, etc. ,... (in French). au bureau de "l'Art culinaire". p. 133.
- ↑ Accademia Italiana della Cuisine, La Cucina - The Regional Cooking of Italy (English translation), 2009, Rizzoli, شابک ۹۷۸−۰−۸۴۷۸−۳۱۴۷−۰
- ↑ «First Tango with Mango: Iraqi Amba». Chaldean News (به انگلیسی آمریکا). ۲ نوامبر ۲۰۲۳. دریافت‌شده در ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۵.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Gur, Jana; (et al.) (2007). The Book of New Israeli Food: A Culinary Journey. Schocken Books. pg. 295. شابک ۹۷۸۰۸۰۵۲۱۲۲۴۲
- ↑ Jung, Soon Teck & Kang, Seong-Gook (۲۰۰۲). «The Past and Present of Traditional Fermented Foods in Korea». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۳ دسامبر ۲۰۰۷. دریافت‌شده در ۱۸ مه ۲۰۲۶.
{{cite web}}: بیش از یک پارامتر|تاریخ بازبینی=و|بازبینی=داده‌شده است (کمک); بیش از یک پارامتر|تاریخ بایگانی=و|archive-date=داده‌شده است (کمک); بیش از یک پارامتر|نشانی بایگانی=و|archive-url=داده‌شده است (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Smith، Andrew F. (۱ مه ۲۰۰۷). The Oxford companion to American food and drink. Oxford University Press. ص. ۲۹. شابک ۹۷۸-۰-۱۹-۵۳۰۷۹۶-۲. دریافت‌شده در ۱۴ مارس ۲۰۱۲.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Hall، Phil (۱۹ مارس ۲۰۰۸). «Holy Mole». The Guardian. London. دریافت‌شده در ۲۰ اوت ۲۰۱۰.
{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ John B. Roney (۲۰۰۹). Culture and Customs of the Netherlands. ABC-CLIO, LLC. ص. ۱۳۳. شابک ۹۷۸-۰-۳۱۳-۳۴۸۰۸-۲. دریافت‌شده در ۲۱ مه ۲۰۱۲.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Eve Zibart (۲۰۰۱). The Ethnic Food Lover's Companion: A Sourcebook for Understanding the Cuisines of the World. Menasha Ridge Press. ص. ۲۷۰. شابک ۹۷۸-۰-۸۹۷۳۲-۳۷۲-۷.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «À la Polonaise». CooksInfo. دریافت‌شده در ۲۸ فوریه ۲۰۲۱.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ "Definition of mujdei" (in Romanian). DEX online. Archived from the original on 9 ژوئیه 2021. Retrieved 18 مه 2026.
- ↑ «John Lichfield: Our Man In Paris: Revealed at last: how to make the French queue». The Independent. ۲ ژوئیه ۲۰۰۷. دریافت‌شده در ۵ سپتامبر ۲۰۱۲.
{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Edge، John (۱۹ مه ۲۰۰۹). «A Chili Sauce to Crow About». New York Times. دریافت‌شده در ۲۰ مه ۲۰۰۹.
{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Cameron، J.N. (۲۰۱۵). Seven Neighborhoods in Detroit: Recipes from the City. Beneva Publishing. ص. ۱۴۸. شابک ۹۷۸-۰-۹۹۶۶۲۶۱-۰-۱.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Pham، Vicky. «10 Popular Vietnamese Dipping Sauces». Vietnamese Home Cooking Recipes (به انگلیسی آمریکا). دریافت‌شده در ۲۱ دسامبر ۲۰۲۰.
{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
منابع کتابی
- Beck، Simone؛ Louisette Bertholle؛ Julia Child (۲۰۱۲). Mastering the Art of French Cooking, Volume One. London: Particular. شابک ۹۷۸-۰-۲۴۱-۹۵۳۳۹-۶.
{{cite book}}: از پارامتر ناشناخته|تاریخ اصلی=صرف‌نظر شد (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - Fuller، John؛ Edward Renold (۱۹۹۲). The Chef's Compendium of Professional Recipes. Oxford: Butterworth-Heinemann. شابک ۹۷۸-۰-۷۵۰۶-۰۴۹۰-۱.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - Hering، Richard (۱۹۸۹). Hering's Dictionary of Classical and Modern Cookery (ویراست eleventh). London: Virtue. شابک ۹۷۸-۳-۸۰۵۷-۰۳۰۷-۹.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - Saulnier، Louis (۱۹۷۸). Le Répertoire de la Cuisine (ویراست fourteenth). London: Jaeggi. OCLC 1086737491.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «List of sauces». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۱۷ مه ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Liste von Saucen». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای آلمانی ، بازبینی‌شده در ۱۷ مه ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Liste de sauces». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای فرانسوی، بازبینی‌شده در ۱۷ مه ۲۰۲۶.
پیوند به بیرون
مجموعه‌ای از گفتاوردهای مربوط به فهرست سس‌ها در ویکی‌گفتاورد موجود است.
در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ فهرست سس‌ها موجود است.
سس‌های دسر | |
|---|---|
فهرست سس‌های دسر | |
| |
 رده: Dessert sauces |
سس‌های ماهی و خمیرهای ماهی | ||
|---|---|---|
| سس ماهی |
|  |
| خمیر ماهی |
| |
| فهرست مقاله‌ها |
| |
| سس فلفل |
|  | ||
|---|---|---|---|---|
| خمیر فلفل | ||||
| ||||
| انواع |
|  |
|---|---|---|
| تولیدکنندگان و برندها |
| |
| غذاها بر پایه خاستگاه |
| ||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| بر پایه نوع و خاستگاه |
| ||||||||||||||||||||
| بر پایه نوع |
| ||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||
ردهها:
- سس‌ها
- چاشنی‌ها