آموزش در السالوادور

دانش‌آموزان در السالوادور

آموزش در السالوادور زیر نظر وزارت آموزش این کشور سازماندهی و تنظیم می‌شود. نظام آموزشی السالوادور از چند سطح تشکیل شده‌است: آموزش پایه (ابتدایی) که به سه دوره سه‌ساله تقسیم می‌شود، آموزش متوسطه (باچیلراتو) که به شکل دوره دوساله عمومی یا دوره سه‌ساله فنی‌وحرفه‌ای ارائه می‌گردد و آموزش دانشگاهی که حداقل پنج سال به درازا می‌انجامد. بر پایه قانون اساسی السالوادور مصوب ۱۹۸۳، آموزش حق ذاتی هر فرد انسانی به‌شمار می‌رود و دولت موظف است آن را حفظ، گسترش و همگانی کند.

السالوادور در رتبه‌بندی‌های جهانی مکرراً امتیازهای پایینی از نظر کیفیت و دسترسی به آموزش کسب می‌کند. نابرابری در توزیع ثروت موجب شده‌است که آموزش برای همه شهروندان سالوادوری، به‌ویژه ساکنان مناطق روستایی که با نرخ بالاتری از فقر روبه‌رو هستند، به‌طور یکسان در دسترس نباشد. ابتکار سنجش حقوق بشر تخمین می‌زند که السالوادور تنها ۶۴٫۸ درصد از آنچه را که با توجه به سطح درآمد خود باید در زمینه حق آموزش تحقق بخشد، برآورده می‌سازد.

در دهه‌های اخیر تلاش‌هایی برای بهبود دسترسی به آموزش در این کشور صورت گرفته‌است. برنامه اداره آموزش توسط جامعه (EDUCO) که از سال ۱۹۹۱ آغاز به کار کرد، نقشی مهم در گسترش آموزش پایه در مناطق محروم روستایی داشته‌است. هزینه‌های دولت برای آموزش در سال‌های اخیر روند رو به رشدی داشته و نرخ باسوادی جمعیت (برای افراد بالای ۱۰ سال) در سال ۲۰۲۱ به ۹۰ درصد رسیده‌است.

منابع آموزشی

به دلیل نابرابری در توزیع ثروت، آموزش در میان سالوادوری‌ها به‌طور یکسان در دسترس نیست و مناطق روستایی با نرخ بالاتری از فقر روبه‌رو هستند. برای نمونه، نرخ بی‌سوادی در روستاهای السالوادور در اواخر سده بیستم میلادی نزدیک به ۵۰ درصد بود.[۱] همچنین در رتبه‌بندی‌های جهانی، السالوادور پیوسته امتیازهای پایینی از نظر کیفیت و دسترسی به آموزش کسب می‌کند.[۲] بر پایه آمار موجود، تنها ۸۲ درصد از کودکان به پایه نهم می‌رسند.[۳] از میان کودکانی که پایه نهم را تمام کرده و واجد شرایط ورود به آموزش متوسطه هستند، تنها ۳۳ درصد این مرحله را ادامه می‌دهند. توزیع باسوادی در سراسر کشور ۷۹ درصد برای مردان و ۷۳ درصد برای زنان است.[۳]

هرچند بر اساس قانون اساسی السالوادور (۱۹۸۳) هر کودک از سن چهار سالگی حق بهره‌مندی از آموزش رایگان دارد، اما از آنجا که بیشتر خانواده‌ها با درآمدی کمتر از ۸٫۷۵ کولون (معادل یک دلار آمریکا) زندگی می‌کنند، کودکان زیر هفت سال اغلب مدرسه را رها می‌کنند تا با کار کردن، خانواده خود را یاری دهند.[۴] حدود ۱٫۸ میلیون نوجوان در دامنه سنی پنج تا هفده سال کار می‌کنند و در مناطق روستایی، این رقم به حدود ۶۲ درصد از همه کودکان می‌رسد.[۴]

در کلاس‌های درس السالوادور منابع آموزشی بسیار محدود است؛ برای نمونه، کلاس‌های مدارس دولتی اغلب بیش از چهل دانش‌آموز برای یک معلم دارند.[۵] همین امر سبب می‌شود خانواده‌ها از فرستادن فرزندانشان به مدارس دولتی خودداری کنند. به‌علاوه، مناطق روستایی بیشتر با کمبود کارکنان و منابع روبه‌رو هستند.[۵] در پیامد این کمبود آموزشی، شهروندان در دسترسی به فرصت‌ها، دیدگاه جهانی و مشارکت اجتماعی و سیاسی با محدودیت روبه‌رو می‌شوند.[۶]

برنامه درسی

در السالوادور سال تحصیلی در ژانویه آغاز و در نوامبر پایان می‌پذیرد.[۷] برنامه درسی به سه سطح مشخص تقسیم می‌شود: آموزش پیش از دبستان، آموزش پایه و آموزش متوسطه.[۸]

آموزش پیش از دبستان ویژه کودکان در سن پیش‌دبستانی است.[۸] در این سطح، تمرکز بر پرورش کودک و سازگاری با محیط‌های گوناگون مدرسه است.[۸] کودکان در این مرحله می‌آموزند چگونه با دیگران ارتباط برقرار کنند و عضوی از جامعه کلاسی باشند.[۸] همچنین در این مرحله مهارت‌های حرکتی، ارتباطی و زبانی کودکان شکوفا می‌شود.[۹]

پس از پیش‌دبستانی، آموزش ابتدایی (آموزش پایه) آغاز می‌شود که از سه دوره سه‌ساله تشکیل شده‌است.[۸] دوره نخست ویژه پایه‌های اول تا سوم است؛ در این دوره دانش‌آموزان مهارت‌های پایه خواندن و نوشتن و ریاضی را می‌آموزند و با ارزش‌های پایه اجتماعی و اخلاقی آشنا می‌شوند.[۸] دوره دوم ویژه پایه‌های چهارم تا ششم است و در آن دروس جدیدی مانند تاریخ، علوم، علوم مدنی و جغرافیا معرفی می‌شوند.[۸] دانش‌آموزان در این دوره مهارت‌های نوشتاری خود را نیز پرورش می‌دهند.[۸] دوره سوم پایه‌های هفتم تا نهم را دربرمی‌گیرد که گذار به آموزش متوسطه است و در آن معلمان تخصصی برای هر درس تدریس می‌کنند. ۵۶ درصد از دانش‌آموزان السالوادور در آموزش پایه ثبت‌نام شده‌اند.[۷]

پس از آموزش پایه، دوره‌ای دو یا سه‌ساله (اختیاری، برنامه فنی) از آموزش متوسطه وجود دارد که «باچیلراتو» نام دارد و شامل دوره دوساله عمومی یا دوره سه‌ساله فنی‌وحرفه‌ای (مانند حسابداری، منشی‌گری، الکترونیک و علوم رایانه) می‌شود.

پس از دوره متوسطه، آموزش دانشگاهی که حداقل پنج سال به درازا می‌انجامد شامل آموزش دانشگاهی یا سایر آموزش‌های عالی می‌شود. دانشگاه السالوادور (UES) بزرگ‌ترین و تنها دانشگاه دولتی این کشور است و یک پردیس اصلی در سان سالوادور و سه پردیس دیگر در سانتا آنا، سان میگل و سان ویسنته دارد. علاوه بر آن، دانشگاه‌های خصوصی فراوانی به عنوان گزینه‌های جایگزین وجود دارند.[۱۰]

در دسامبر ۲۰۱۴ (آذر ۱۳۹۳)، دولت السالوادور با آژانس توسعه بین‌المللی ایالات متحده (USAID) شراکتی را برای بهبود نهادهای آموزش عالی از طریق به‌روزرسانی برنامه‌های درسی و آموزش استادان منعقد کرد.[۱۱] برنامه درسی مدارس در السالوادور به‌صورت کامل توسط وزارت آموزش (MINED) تعیین می‌شود.[۱۱] قانون آموزش عمومی مصوب ۱۹۹۶، که توسط MINED تدوین شد، یک برنامه درسی ملی ایجاد کرد که هم بر مؤسسات دولتی و هم خصوصی اعمال می‌شود.[۱۱] این قانون به معلمان اجازه می‌دهد تغییراتی را که «ضروری» می‌دانند اعمال کنند.[۱۱] در سال ۲۰۰۷، برنامه درسی به رویکرد مبتنی بر شایستگی‌ها تغییر یافت که از اسپانیا اقتباس شده بود.[۱۱] همچنین از زمان تمرکززدایی نظام آموزشی در ۲۰۰۷، مدارس تشویق شده‌اند تا برنامه‌های درسی خاص خود را برای ساختن هویت منحصر به فرد مدرسه‌ای اتخاذ کنند.[۱۱] از جمله تغییراتی که در برنامه درسی ایجاد شده، ادغام موضوعاتی چون آموزش جنسی، ایمنی کودکان، جنسیت و حقوق بشر در نظام مدارس سراسر کشور است.[۱۱] یکی از دلایل اصلی نبود تغییرات بنیادین در برنامه درسی از دهه ۱۹۹۰، کمبود منابع در مدارس است؛ برای نمونه بسیاری از مناطق روستایی به کتاب‌های درسی که دولت فراهم می‌کند دسترسی ندارند و این امر معلمان را مجبور می‌کند از برنامه درسی دولتی فاصله بگیرند.[۱۱]

معلمان

معلمان در السالوادور اگرچه به‌طور کلی آموزش کافی دیده‌اند، اما با چالش‌های نظام آموزشی دست‌وپنجه نرم می‌کنند. در سال ۲۰۱۸، گروه بانک جهانی گزارش داد که ۹۵ درصد از معلمان مقطع ابتدایی آموزش کافی دیده‌اند.[۱۲] السالوادور از معلمان می‌خواهد که حداقل مدرک لیسانس در رشته آموزش و گواهینامه تدریس از MINED داشته باشند.[۱۲] MINED همچنین معلمان را ملزم می‌کند تا در دوره‌های توسعه حرفه‌ای شرکت کنند.[۱۲] با این حال، به دلیل سرمایه‌گذاری اندک کشور در آموزش، معلمان با مشکلاتی مانند کمبود منابع و زیرساخت‌های ضعیف (به‌ویژه در مناطق روستایی) روبه‌رو هستند.

تا سال ۲۰۲۱، آموزش حدود ۱۸ درصد از کل هزینه‌های کشور را تشکیل می‌دهد.[۱۳] این رقم نشان‌دهنده افزایش پیوسته هزینه‌های سالانه است؛ در سال ۲۰۲۰، آموزش تنها ۱۳ درصد از بودجه سالانه کشور را تشکیل می‌داد.[۱۳] این افزایش هزینه‌ها نشان می‌دهد که دولت سالوادور به تأکید بر نظام آموزشی ادامه می‌دهد و بازتاب خواست عمومی برای افزایش حقوق معلمان و فراهم کردن منابع مؤثرتر است.

در السالوادور، معلمان سالانه حدود ۴۳٬۰۰۰ کولون (معادل ۴٬۹۰۰ دلار آمریکا) درآمد دارند. به دلیل دستمزد نسبتاً پایین و نگرانی از امنیت شغلی، اتحادیه‌های معلمان در السالوادور در دهه‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ تأسیس شدند. در فوریه ۲۰۲۲ (بهمن ۱۴۰۰)، بیش از ۲۰ اتحادیه معلمان در سان سالوادور دست به تظاهرات زدند. این اعتراض حول مسائلی چون اصلاح نظام بازنشستگی، دستمزد و پوشش بهداشتی متمرکز بود.[۱۴]

پیامدهای جرم و جنایت بر آموزش

السالوادور از پایان جنگ داخلی خود نرخ جرم و جنایت بسیار بالایی داشته‌است؛ سان سالوادور از نظر خشونت در رتبه هفتم شهرهای جهان قرار داشته و نرخ قتل در این کشور به ۱۰۰ مورد در هر ۱۰۰٬۰۰۰ نفر می‌رسیده‌است.[۱۵] خشونت گروه‌های جنایتکار سهم عمده‌ای در نرخ قتل دارد. به ازای هر ۱۰۰٬۰۰۰ نفر، حدود ۳۲۳ عضو گروه‌های جنایتکار در السالوادور وجود دارد.[۱۵] جرم و جنایت در السالوادور عمدتاً توسط مردان جوان در گروه‌های جنایتکار، معمولاً در دامنه سنی ۱۲ تا ۲۴ سال، ارتکاب می‌یابد.[۱۵] فقر و کمبود آموزش از عوامل اصلی گرایش کودکان به این گروه‌ها هستند.

جذب کودکان توسط گروه‌های جنایتکار تأثیر قابل توجهی بر پیشرفت آموزشی سایر کودکان در السالوادور دارد.[۱۵] خشونت بر توانایی خانواده‌ها و دولت برای سرمایه‌گذاری در آموزش اثر منفی دارد. نرخ ثبت‌نام در مدارس برای پسران در دامنه سنی ۱۵ تا ۲۲ سال از ۹۴٫۷ درصد به ۵۰٫۴ درصد کاهش می‌یابد.[۱۵] احتمال ادامه تحصیل کودکان تا حد زیادی به وضعیت مالی والدینشان و توانایی پرداخت هزینه مدارس خصوصی بستگی دارد.[۱۶]

جرم و جنایت همچنین بر نرخ ثبت‌نام دانش‌آموزان بزرگ‌تر اثر می‌گذارد، زیرا گروه‌های سنی مختلف با خطرهای متفاوتی روبه‌رو هستند.[۱۶] پزشکی قانونی السالوادور دریافت که ۳۷٫۲ درصد از قربانیان قتل در سال ۲۰۱۰ در دامنه سنی ۱۵ تا ۲۴ سال بودند، در حالی که تنها ۲٫۱ درصد از قربانیان زیر ۱۵ سال داشتند.[۱۵] خطر قربانی شدن در این گروه سنی با افزایش ترک تحصیل در میان دانش‌آموزان بزرگ‌تر همخوانی دارد. علاوه بر ترس از قربانی خشونت شدن، دانش‌آموزانی که زودتر مدرسه را ترک می‌کنند (به دلیل بی‌علاقگی یا ضرورت کار برای خانواده) بیشتر در معرض مشارکت در خشونت قرار دارند.[۱۶]

آموزش و فقر

السالوادور با نرخ بالای فقر دست‌وپنجه نرم می‌کند؛ حدود ۴۰ درصد از جمعیت زیر خط فقر زندگی می‌کنند و میانگین درآمد در این کشور حدود ۸۵۱ دلار است.

فقر تأثیر عمیقی بر دسترسی جوامع به آموزش دارد. جوامع فقیرتر در السالوادور دسترسی کمتری به آموزش و به‌ویژه آموزش باکیفیت دارند. تنها هفت درصد از دانشجویان دانشگاه‌های السالوادور از فقیرترین ۴۰ درصد خانوارها می‌آیند، در حالی که ۵۷ درصد از ثروتمندترین ۲۰ درصد خانوارها هستند.[۶] این شکاف آموزشی برای شهروندان فقیر نابرابری‌ها را تشدید می‌کند و نشان‌دهنده فقدان کلی تحرک اجتماعی در این کشور است.

مانند بسیاری از کشورهای آمریکای لاتین، توزیع نابرابر درآمد در السالوادور در دسترسی به دانش و مهارت بازتاب می‌یابد.[۶] کودکانی که از خانواده‌های ثروتمندتر هستند فرصت‌های بیشتری برای یادگیری دارند.[۶] حتی وقتی کودکان به آموزش رایگان دسترسی دارند، گاهی ناچارند در خانه بمانند تا به خانواده در کسب درآمد کمک کنند.[۱] جوامع فقیر و روستایی السالوادور از دوران الیگارشی‌ها و بهره‌کشی از آن‌ها برای کار ارزان، از بسیاری از فرصت‌ها محروم بوده‌اند.

دولت السالوادور در فراهم کردن فرصت‌های آموزشی برابر ناکام مانده و اغلب آموزش عالی را برای جمعیت ثروتمندتر در اولویت قرار داده‌است.[۱۷] این رویکرد نه تنها کودکان خانواده‌های فقیر را از ادامه تحصیل دلسرد می‌کند بلکه نابرابری‌ها را تعمیق می‌بخشد. با وجود پیشرفت اندک، اصلاحاتی برای تمرکززدایی و خصوصی‌سازی آموزش صورت گرفته‌است.[۱۸] با واگذاری مسئولیت‌ها در دولت و افزایش مشارکت بخش خصوصی، انعطاف‌پذیری و کارایی بیشتری در نظام آموزشی ایجاد می‌شود.[۱۸] جنبشی برای بسیج و تشویق سازمان‌های غیردولتی، والدین و سایر بازیگران خصوصی به مشارکت در برنامه‌های آموزشی شکل گرفت.[۱۸] در سال ۱۹۹۱ برنامه EDUCO (برنامه آموزش اداره‌شده توسط جامعه) با هدف گسترش دسترسی به آموزش ایجاد شد.

برنامه EDUCO: آموزش اداره‌شده توسط جامعه

برنامه EDUCO، یک ابتکار اصلاحی، به عنوان راهبردی برای گسترش دسترسی به آموزش پیش‌دبستانی و پایه در مناطق روستایی محروم و دورافتاده ایجاد شد.[۱۸] اهداف دیگر این برنامه بهبود عملکرد مدرسه و کاهش سطح ترک زودهنگام تحصیل، غیبت و تکرار پایه بود.[۱۹] EDUCO برای بازآفرینی مدارس در جوامع روستایی جدا از دولت طراحی شد، با نظارت دولت که بیشتر نقش تأمین‌کننده مالی اصلی را داشت.[۱۸] این برنامه یک شکل خودگردان خصوصی از آموزش ایجاد کرد که مشارکت و نظر جامعه را تشویق می‌کند.[۵]

EDUCO تأثیر قابل توجهی بر میزان کودکانی داشت که تحصیل را پس از دوره اول ادامه می‌دهند.[۱۶] احتمال ماندن دانش‌آموزان در مدارس EDUCO به دلیل مشارکت والدین و اعضای جامعه بیشتر است.[۱۶] والدین و معلمان آزادی بیشتری در تعامل دارند که به گفتگوی بازتر دربارهٔ یادگیری مؤثر می‌انجامد.[۱۶] این برنامه عمدتاً بر دوره اول تمرکز دارد و دوره دوم را نادیده می‌گیرد، اما برنامه ده‌ساله آموزش، مدارس EDUCO را به دوره دوم گسترش داد و این آمار را از ۳۸٫۶ درصد به ۵۲٫۳ درصد افزایش داد.[۱۶]

تنوعی در بین مدارس EDUCO وجود دارد؛ برخی برنامه‌ها به منابع مالی اضافی نیاز دارند زیرا شهریه یا لباس فرم اجرا می‌کنند.[۱۸] مدارس در مشکل اغلب از سازمان‌های غیرانتفاعی، مدارس دیگر و جامعه محلی کمک می‌خواهند.[۱۸] کیفیت آموزش همچنان به سرمایه‌گذاری والدین بستگی دارد.[۱۸]

در نگاه جهانی، EDUCO به عنوان موفقیتی شناخته شده که اغلب به عنوان نمونه‌ای از یک برنامه اجرایی آموزشی مؤثر از آن یاد می‌شود.[۲۰] این برنامه در گزارش توسعه جهانی ۲۰۰۴ بانک جهانی برجسته شد.[۲۰] چندین کشور در حال توسعه دیگر نیز از EDUCO الهام گرفته و رویکرد تمرکززدایی را در آموزش پذیرفته‌اند.[۱۶]

پیشرفت‌ها و بهبودها

بهبود در دسترسی و کیفیت آموزش در السالوادور مشهود است. از آغاز کار در سال ۱۹۹۱،[۲۱] EDUCO پنج دفتر در لا لیبرتاد، لا پاز، سان ویسنته، اوسولوتان و موراسان تأسیس کرده‌است. این دفاتر برای گسترش دسترسی و پشتیبانی از کودکان و مدارس در سراسر کشور تلاش می‌کنند. EDUCO زیرساخت بیش از ۳۰۰ مدرسه را بهبود بخشیده و بیش از ۷٬۰۰۰ بسته مواد آموزشی به مدارس سراسر کشور فرستاده‌است. علاوه بر این، بیش از ۵۰٬۰۰۰ دانش‌آموز از این سازمان مراقبت پزشکی دریافت کرده‌اند.[۲۲]

همراه با حمایت EDUCO، هزینه‌های آموزشی از سال ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۱ معادل ۵٫۰۴ درصد افزایش یافته‌است. این نخستین باری است که هزینه‌های دولتی برای آموزش از سال ۲۰۱۴ روند صعودی داشته‌است.[۲۳]

در سال ۲۰۲۱، نرخ باسوادی جمعیت (برای افراد بالای ۱۰ سال) به ۹۰ درصد رسید. این رقم نسبت به سال ۲۰۲۰ که نرخ باسوادی ۹۰٫۴ درصد بود اندکی کاهش داشته‌است، اما به‌طور کلی از سال ۲۰۱۴ روند صعودی داشته‌است.[۲۴]

پیشینه تاریخی

آموزش پایه و متوسطه

در فرمانی اجرایی که در پنجم نوامبر ۱۸۶۱ (۱۴ آبان ۱۲۴۰) صادر شد، رئیس‌جمهور خرارده باریوس آیین‌نامه مدارس پایه را برای یکسان‌سازی، همگانی کردن و ساده‌سازی نظام آموزش ابتدایی صادر کرد.[۲۵]

در سال ۱۹۴۰، دولت ژنرال ماکسیمیلیانو هرناندز مارتینز نخستین اصلاح آموزشی در تاریخ السالوادور را با تمرکز بر آموزش ابتدایی اجرا کرد.[۲۶] در سال ۱۹۴۵، در دوران دولت ژنرال سالوادور کاستانِدا کاسترو، اصلاح آموزشی دیگری برای آموزش متوسطه انجام شد و آموزش متوسطه به یک دوره پایه سه‌ساله به دنبال دو سال باچیلراتو تقسیم شد.[۲۶] در سال ۱۹۶۸، دولت ژنرال فیدل سانچز هرناندز اصلاح آموزشی دیگری را پیش برد که آموزش پایه نه‌ساله را به سه دوره سه‌ساله تقسیم کرد و باچیلراتو سه‌ساله ایجاد نمود.[۲۶] در سال ۱۹۹۵، در دوران دولت دکتر آرماندو کالدرون سول، آخرین اصلاح آموزشی تاریخ ملی انجام شد که باچیلراتو عمومی دوساله و باچیلراتو فنی‌وحرفه‌ای سه‌ساله را پایه‌گذاری کرد.[۲۷]

آموزش عالی

دانشگاه السالوادور (UES) در ۱۶ فوریه ۱۸۴۱ (۲۷ بهمن ۱۲۱۹) با فرمان مجلس قانونگذاری در دوران ریاست‌جمهوری خوان لیندو تأسیس شد.[۲۸] هدف از تأسیس UES فراهم کردن مرکزی برای آموزش عالی جوانان ملی بود تا از مهاجرت سالوادوریانی که می‌خواستند تحصیلات عالی داشته باشند به گواتمالا یا نیکاراگوئه جلوگیری شود. در دهه ۱۹۵۰، دانشگاه السالوادور به مرجع اصلی اندیشه چپ سالوادوری تبدیل شد و یکی از مهم‌ترین کانون‌های مخالفت با دولت‌های اقتدارگرا و نظامی‌گرا بود.[۲۹]

نخستین دانشگاه خصوصی که پا به عرصه گذاشت، دانشگاه مرکزی آمریکا خوسه سیمئون کانیاس (UCA) بود که پیشینه آن به آغاز دهه ۱۹۶۰ بازمی‌گردد. تا سال ۱۹۶۵، UES انحصار آموزش عالی در کشور را در اختیار داشت. در سال ۱۹۸۸، دانشگاه نظامی السالوادور (UMES) به عنوان دومین دانشگاه دولتی تأسیس شد، اما در سال ۲۰۰۳ به دلیل عدم رعایت الزامات قانونی تعطیل شد.[۳۰]

منابع

  1. 1 2 Hammond، John L. (۱۹۹۹). «Popular Education As Community Organizing in El Salvador». Latin American Perspectives. ۲۶ (۴): ۶۹–۹۴. doi:10.1177/0094582X9902600403. جی‌استور 2634018. S2CID 144019988.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  2. ↑ Santos-Pineda، Pablo C. (۲۲ اوت ۲۰۲۲). «📐 El Salvador aims high but scores low on the right to education». The Loop (به انگلیسی بریتانیا). دریافت‌شده در ۱ مه ۲۰۲۳.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  3. 1 2 «Education Statistics».
  4. 1 2 «Die Kinder von El Salvador».
  5. 1 2 3 McConnell-Farmer، Judith Lynne (بهار ۲۰۱۲). «Perspectives in early childhood education: Belize, Brazil, Mexico, El Salvador and Peru» (PDF). Public Policy.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  6. 1 2 3 4 Education and Poverty in Latin America (in English). Archived from the original on 3 مه 2023. Retrieved 17 مه 2026.
  7. 1 2 «National Education Profile 2018 Update» (PDF). Education Policy Data Center. ۲۰۱۸.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  8. 1 2 3 4 5 6 7 8 «Education Systems of Six Select Countries Dominican Republic, El Salvador, Guatemala, Haiti, Honduras, Mexico» (PDF). The Long Island RBE-RN: ۴. ۲۰۱۵. بایگانی‌شده از اصلی (PDF) در ۲ ژوئن ۲۰۲۳. دریافت‌شده در ۱۷ مه ۲۰۲۶.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  9. ↑ Gavin, Megan (2017). EL SALVADOR EDUCATION SECTOR ASSESSMENT USAID/EL SALVADOR (in English). ME&A (Mendez England and Associates). pp. 32–33.
  10. ↑ «New higher education project launches in El Salvador, aims to boost economic growth». RTI. ۳۱ مارس ۲۰۱۶.{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  11. 1 2 3 4 5 6 7 8 Posner، C. M.؛ Martin، Christopher؛ Elvir، Ana Patricia (۲۰۱۷). Education in Mexico, Central America and the Latin Caribbean. Bloomsbury Publishing. صص. ۷–۸. شابک ۹۷۸-۱-۴۷۴۲-۶۷۶۹-۴.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  12. 1 2 3 «World Bank Open Data». World Bank Open Data. دریافت‌شده در ۷ مه ۲۰۲۳.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  13. 1 2 «El Salvador Education Spending 1998-2023». www.macrotrends.net. دریافت‌شده در ۷ مه ۲۰۲۳.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  14. ↑ "El Salvador: Teachers plan protest march in central San Salvador Feb. 4". El Salvador: Teachers plan protest march in central San Salvador Feb. 4 | Crisis24 (in English). Retrieved 7 مه 2023.
  15. 1 2 3 4 5 6 Dahbura، Juan Nelson Martínez (۲۰۱۸). «The Short-Term Impact of Crime on School Enrollment and School Choice: Evidence from El Salvador». Economía. ۱۸ (۲): ۱۲۱–۱۴۵. doi:10.31389/eco.61. جی‌استور 90021093. S2CID 156753849.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  16. 1 2 3 4 5 6 7 8 Jimenez، Emmanuel؛ Sawada، Yasuyuki (۲۰۱۴). «Does Community Management Help Keep Children in Schools? Evidence Using Panel Data from El Salvador's EDUCO Program». Economic Development and Cultural Change. ۶۲ (۲): ۳۰۷–۳۳۸. doi:10.1086/674096. جی‌استور 10.1086/674096. S2CID 73651202.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  17. ↑ Bissonnette، Isabelle (ژوئن ۲۰۱۹). «"El Salvador's Drivers of Poverty: Low Levels of Education, Lack of Access to Water and Sanitation, and Violence and Crime."» (PDF). Global Majority e-Journal. ۱۰ (۱): ۴–۱۶.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  18. 1 2 3 4 5 6 7 8 Cuéllar-Marchelli، Helga (مارس ۲۰۰۳). «Decentralization and privatization of education in El Salvador: Assessing the experience». International Journal of Educational Development. ۲۳ (۲): ۱۴۵–۱۶۶. doi:10.1016/S0738-0593(02)00011-1.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  19. ↑ Moncada-Davidson، Lillian (۱۹۹۵). «Education and Its Limitations in the Maintenance of Peace in El Salvador». Comparative Education Review. ۳۹ (۱): ۵۴–۷۵. doi:10.1086/447289. جی‌استور 1188982. S2CID 144709007.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  20. 1 2 Edwards، Donald Brent (۲۰۱۳). «The development of global education policy: A case study of the origins and evolution of El Salvador's EDUCO program». hdl:1903/14116. {{cite journal}}: یادکرد journal نیازمند |journal= است (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  21. ↑ Jimenez، Emmanuel؛ Sawada، Yasuyuki (۱۹۹۹). «Do Community-Managed Schools Work? An Evaluation of El Salvador's EDUCO Program». The World Bank Economic Review. ۱۳ (۳): ۴۱۵–۴۴۱. doi:10.1093/wber/13.3.415. جی‌استور 3990115.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  22. ↑ «EDUCO El Salvador». EDUCO. دریافت‌شده در ۳۰ آوریل ۲۰۲۳.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  23. ↑ «El Salvador Education spending 1998-2023». دریافت‌شده در ۱ مه ۲۰۲۳.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  24. ↑ «Indicador: Tasa de Alfabetización» (PDF). mined.gob.sv. بایگانی‌شده از اصلی (PDF) در ۱ مه ۲۰۲۳. دریافت‌شده در ۱ مه ۲۰۲۳.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  25. ↑ «Reglamento de escuelas de primeras letras, decretado por el Supremo Gobierno» (PDF). Gaceta Oficial. ش. Tomo ۱۰ Número ۷. San Salvador. ۶ de noviembre de ۱۸۶۱. بایگانی‌شده از اصلی (PDF) در ۱۰ سپتامبر ۲۰۲۴. دریافت‌شده در ۲۰ de febrero de ۲۰۱۹. {{cite news}}: تاریخ وارد شده در |تاریخ بازبینی= و |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  26. 1 2 3 «Reseña histórica de la educación en El Salvador (Ministerio de Educación)». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۵ فوریه ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۱۷ مه ۲۰۲۶. {{cite web}}: از پارامتر ناشناخته |fechaacceso= صرف نظر شد (|access-date= پیشنهاد می‌شود) (کمک); از پارامتر ناشناخته |fechaarchivo= صرف نظر شد (|archive-date= پیشنهاد می‌شود) (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  27. ↑ https://web.archive.org/web/20140225230522/http://www.mined.gob.sv/index.php/institucion/marco/historia.html
  28. ↑ Macal, Mario Flores (1976). "Historia de la Universidad de El Salvador". Anuario de Estudios Centroamericanos (in Spanish): 107–140. ISSN 2215-4175.
  29. ↑ Macal, Mario Flores (1976). "Historia de la Universidad de El Salvador". Anuario de Estudios Centroamericanos (in Spanish): 107–140. ISSN 2215-4175.
  30. ↑ "Decreto legislativo de fundación de la Universidad Militar de El Salvador - Wikisource". es.wikisource.org (in Spanish). Retrieved 2026-08-29.

پیوند به بیرون