آموزش در نامیبیا

دانش‌آموزان در کلاس درسی در نامیبیا

آموزش در نامیبیا تا سن ۱۸ سالگی اجباری است. در نامیبیا حدود ۱۹۰۰ مدرسه وجود دارد که ۱۰۰ مدرسه از آن‌ها خصوصی هستند. برنامه‌های درسی مدارس نامیبیا بر پایه گواهینامه بین‌المللی متوسطه عمومی (IGCSE) و سطح پیشرفته کارشناسی (Advanced Subsidiary) تدوین شده که بخشی از برنامه‌های آموزش بین‌المللی کمبریج است. قانون اساسی دولت را ملزم به ارائه آموزش ابتدایی رایگان می‌کند؛ با این حال، خانواده‌ها باید هزینه‌هایی چون لباس فرم، لوازم‌التحریر، کتاب، خوابگاه و بهبود مدارس را خود بپردازند. نامیبیا در میان کشورهای آفریقای جنوب صحرا، یکی از بالاترین نرخ‌های سواد را دارد.

دولت نامیبیا پس از استقلال در سال ۱۹۹۰ میلادی (۱۳۶۹ خورشیدی)، ساختاری یکپارچه برای مدیریت آموزش پدیدآورد و بیش از ۲۰ درصد از بودجه ملی را به آموزش اختصاص داد. این رقم معادل شش تا هفت درصد از تولید ناخالص داخلی نامیبیا است و این کشور را در زمره سه کشوری قرار می‌دهد که بالاترین درصد تولید ناخالص داخلی را به آموزش اختصاص می‌دهند. آموزش ابتدایی در تمام مدارس دولتی از سال ۲۰۱۳ میلادی (۱۳۹۱ خورشیدی) رایگان شد و آموزش متوسطه نیز از سال ۲۰۱۶ میلادی (۱۳۹۴ خورشیدی) رایگان گردید.

نظام آموزشی نامیبیا دربرگیرنده مراحل پیش‌دبستانی، ابتدایی، متوسطه و آموزش عالی است. توسعه برنامه‌های درسی، پژوهش آموزشی و توسعه حرفه‌ای معلمان به صورت متمرکز توسط مؤسسه ملی توسعه آموزشی (NIED) در اوکاهاندیا سازماندهی می‌شود. در سال ۲۰۲۳ میلادی، نامیبیا دارای ۲۰۰۴ مدرسه با ۸۴۶٬۵۰۰ دانش‌آموز و ۳۰٬۸۱۱ معلم بود.

پیشینه آموزش در نامیبیا

پیش از استقلال

پیش از استقلال نامیبیا، نظام آموزشی این کشور برای تقویت آپارتاید طراحی شده بود، نه برای فراهم آوردن زیربنای لازم منابع انسانی به منظور پیشبرد توسعه اجتماعی و اقتصادی عادلانه. این نظام بر پایه خطوط نژادی و قومی پراکنده بود و نابرابری‌های فاحشی هم در تخصیص منابع و هم در کیفیت آموزش ارائه‌شده وجود داشت.[۱]

پس از استقلال

دولت جدید جمهوری نامیبیا درصدد ایجاد یک ساختار یکپارچه برای مدیریت آموزش برآمد. در حال حاضر، نامیبیا بیش از ۲۰ درصد از بودجه ملی خود را به آموزش اختصاص می‌دهد. این رقم معادل شش تا هفت درصد از تولید ناخالص داخلی کل نامیبیا است و این کشور را در زمره سه کشوری قرار می‌دهد که بالاترین درصد تولید ناخالص داخلی را در جهان به آموزش اختصاص می‌دهند.[۱] مؤسسات آموزشی نامیبیا و مدارک آن‌ها توسط سازمان صلاحیت‌های نامیبیا (NQA) اعتبارسنجی می‌شوند. این سازمان مؤسسات و مدارک ملی را ارزیابی و اعتبارسنجی می‌کند، همچنین مدارک خارجی افرادی را که می‌خواهند معادل ملی مدارک خود را اثبات کنند، بررسی می‌نماید.[۲]

پژوهشگران آژانس توسعه بین‌المللی آمریکا بر این باورند که سرمایه‌گذاری در حال بازدهی است. یک برنامه درسی نو، یکپارچه و دانش‌محور برای پایه‌های اول تا دوازدهم که در سال ۱۹۹۸ میلادی (۱۳۷۷ خورشیدی) نهایی شد، فراتر از مرزهای نامیبیا شناخته شده‌است. پیشرفت چشمگیری در بهره‌گیری از زبان انگلیسی (که جای زبان آفریکانس را به عنوان زبان رسمی کشور گرفت) به عنوان زبان آموزشی حاصل شده‌است. حدود ۹۵ درصد از کودکان در سن مدرسه به مدرسه می‌روند و تعداد معلمان از سال ۱۹۹۰ میلادی (۱۳۶۹ خورشیدی) نزدیک به ۳۰ درصد افزایش یافته‌است. بیش از ۳۰۰۰ کلاس درس جدید ساخته شده‌است. در پیامد این بهبودها، نرخ تکرار پایه در همه پایه‌ها کاهش یافته‌است. در حالی که در سال ۱۹۹۱ میلادی (۱۳۷۰ خورشیدی) نیمی از دانش‌آموزان پایه اول تکرار پایه داشتند، تا سال ۲۰۰۳ میلادی (۱۳۸۲ خورشیدی) بیش از ۸۴ درصد دانش‌آموزان به موقع ارتقا می‌یافتند. نرخ ترک تحصیل نیز به شدت کاهش یافته‌است.[۱]

از سوی دیگر، ابراهیم ایامبو، وزیر پیشین آموزش نامیبیا، نظام آموزشی نامیبیا را «ناکارآمد» توصیف کرد[۳] و به نرخ ترک تحصیل، کمبود امکانات آموزشی، مشکلات مالی، آموزش حرفه‌ای نامناسب و فقدان آموزش پیش‌دبستانی اشاره کرد. کنفرانس ملی آموزش از ۲۷ ژوئن تا ۱ ژوئیه ۲۰۱۱ میلادی (۶ تا ۱۰ تیر ۱۳۹۰ خورشیدی) برای بررسی فوری‌ترین مسائل برگزار شد.[۳]

نظام آموزشی نامیبیا با موانع بسیاری روبرو است. این نظام با کاستی‌های جدی در تأمین آموزش برای همه مواجه است. علاوه بر این، کیفیت آموزش، کیفیت معلمان و عملکرد دانش‌آموزان رضایت‌بخش نیست. وزارت آموزش در حال تدوین برنامه‌ای بهبودبخش به نام ETSIP (برنامه بهبود بخش آموزش و تربیت) است. هدف ETSIP همسوسازی کل نظام آموزشی نامیبیا با چشم‌انداز ۲۰۳۰ نامیبیا و نیازهای مردم این کشور است.[۴]

در همه مدارس دولتی، آموزش ابتدایی از سال ۲۰۱۳ میلادی (۱۳۹۱ خورشیدی) رایگان است[۵] و آموزش متوسطه نیز از سال ۲۰۱۶ میلادی (۱۳۹۴ خورشیدی) رایگان شده‌است.[۶] مؤسسات آموزش عالی، اعم از خصوصی و دولتی، شهریه دریافت می‌کنند. تنبیه بدنی در مدارس مجاز نیست.[۷]

اصلاحات آموزشی

نامیبیا از زمان استقلال در سال ۱۹۹۰ میلادی (۱۳۶۹ خورشیدی) سه اصلاح آموزشی بزرگ انجام داده‌است.

اوایل دهه ۱۹۹۰

اولین اصلاح آموزشی دربرگیرنده تغییراتی در برنامه‌های درسی دوره متوسطه پایین‌تر، معرفی زبان انگلیسی به عنوان زبان آموزشی عمومی و تغییراتی در مدارک دوره متوسطه بالاتر بود. مدرک IGCSE و HIGCSE بر اساس سندیکای امتحانات محلی دانشگاه کمبریج از کلاس فارغ‌التحصیلی ۱۹۹۵ میلادی (۱۳۷۴ خورشیدی) معرفی شدند.

۲۰۰۴ تا ۲۰۰۶

اصلاح دوم آموزشی شامل لغو مدارک کمبریج و معرفی مدارک ملی «گواهینامه متوسطه ارشد نامیبیا - سطح عادی» (NSSCO) برای پایه دهم و «گواهینامه متوسطه ارشد نامیبیا - سطح عالی» (NSSCH) برای پایه دوازدهم بود.

از ۲۰۱۲ به بعد

اصلاح آموزشی جاری در سال ۲۰۱۲ میلادی (۱۳۹۱ خورشیدی) آغاز شد و از جمله اهداف آن بازگشت عملی به معیارهای معادل مدارک کمبریج است. همچنین قرار است آموزش به زبان مادری در تمام درس‌ها تا پایان پایه پنجم معرفی شود و یک سال سیزدهم داوطلبانه برای آماده‌سازی بهتر فارغ‌التحصیلان برای ورود به دانشگاه ایجاد گردد.

بخش‌های آموزشی

آموزش پیش‌دبستانی

دولت نامیبیا در سال ۲۰۰۸ میلادی (۱۳۸۷ خورشیدی) یک برنامه آزمایشی سه‌ساله آموزش پیش‌دبستانی را معرفی کرد. این برنامه متعاقباً به مدت دو سال تمدید شد و تا سال ۲۰۱۳ میلادی (۱۳۹۲ خورشیدی) ادامه یافت. این برنامه با هدف دسترسی کودکان از خانواده‌های کم‌درآمد به آموزش پیش‌دبستانی برای کودکان بین پنج تا شش سال طراحی شده‌است. روند اجرای این برنامه آزمایشی تا به امروز:

  • منطقه خوماس - ۲۱ مدرسه از ۶۷ مدرسه ابتدایی آموزش پیش‌دبستانی را معرفی کرده‌اند.
  • منطقه کاراس - ۱۸ مدرسه از ۳۸ مدرسه ابتدایی آموزش پیش‌دبستانی را معرفی کرده‌اند.
  • منطقه کاپریوی - ۲۴ مدرسه ابتدایی آموزش پیش‌دبستانی را معرفی کرده‌اند.
  • منطقه اوهانگونا - ۲۷ مدرسه از ۱۳۸ مدرسه ابتدایی آموزش پیش‌دبستانی را معرفی کرده‌اند.[۸]

آموزش ابتدایی

آموزش اجباری از سطح ابتدایی در سن ۶ سالگی آغاز می‌شود. آموزش ابتدایی از هفت سال از پایه اول تا پایه هفتم تشکیل شده‌است تا کودکان را برای آموزش متوسطه آماده کند.[۴] دولت نامیبیا در سال ۲۰۱۳ میلادی (۱۳۹۲ خورشیدی) آموزش ابتدایی رایگان را اجرایی کرد.

آموزش متوسطه

آموزش متوسطه در طول پنج سال از پایه هشتم تا پایه دوازدهم ادامه دارد. پس از اتمام موفقیت‌آمیز پایه یازدهم، به دانش‌آموزان گواهینامه ملی متوسطه ارشد - سطح عادی (NSSCO) اعطا می‌شود.[۹]

ورود به پایه دوازدهم تنها به دانش‌آموزانی تعلق می‌گیرد که در حداقل دو درس NSSCO نماد C و در زبان انگلیسی نماد D کسب کرده باشند.[۱۰] پس از اتمام موفقیت‌آمیز پایه دوازدهم، به دانش‌آموزان گواهینامه ملی متوسطه ارشد - سطح کارشناسی (NSSCAS) اعطا می‌شود.[۹]

پایه‌های یازدهم یا دوازدهم را نمی‌توان به صورت تمام‌وقت تکرار کرد؛ دانش‌آموزانی که قصد ادامه تحصیل دارند باید نمرات خوبی مطابق با الزامات مؤسسات آموزش عالی داخلی یا خارجی کسب کنند.[۴]

آموزش عالی

دانشگاه‌ها و کالج‌ها

نامیبیا دو مؤسسه عالی دولتی عمومی دارد: دانشگاه علوم و فناوری نامیبیا (NUST) و دانشگاه نامیبیا (UNAM) و یک دانشگاه خصوصی، دانشگاه بین‌المللی مدیریت (IUM).

برای تعیین پذیرش در آموزش عالی نامیبیا، نمرات مدرسه به امتیاز تبدیل می‌شوند:

NSSCO (پایه ۱۱) NSSCAS (پایه ۱۲)
نماد کسب‌شده A B C D E F G A B C D E
امتیاز معادل 7 6 5 4 3 2 1 10 9 8 7 6

از سال ۲۰۲۲ میلادی (۱۴۰۱ خورشیدی)، UNAM برای پذیرش ۲۷ امتیاز از پنج درس با دو درس در سطح NSSCAS و نماد C در زبان انگلیسی را الزامی می‌داند. NUST به ۲۵ امتیاز از پنج درس و نماد E در زبان انگلیسی نیاز دارد. IUM نیز ۲۵ امتیاز از پنج درس و نماد D در زبان انگلیسی را لازم می‌داند.[۱۱]

تعدادی مؤسسات آموزش عالی تخصصی نیز وجود دارند، از جمله کالج هنرها (Cota) در ویندهوک،[۱۲] مرکز دانشگاهی مطالعات نامیبیا (TUCSIN) در ویندهوک، اوشاکاتی، روندو و رهوبوت، مؤسسه دریایی و شیلاتی نامیبیا (NAMFI) در والویس بی و مؤسسه معدن و فناوری نامیبیا (NIMT) در آرندیس.

آموزش فنی و حرفه‌ای

دانش‌آموزان لوله‌کشی نامیبیا

سازمان آموزش نامیبیا (NTA) هفت مرکز آموزش حرفه‌ای را کنترل می‌کند و از تعداد دیگری از مؤسسات مانند Namwater پشتیبانی می‌نماید. این سازمان طیف گسترده‌ای از دوره‌ها را برای فارغ‌التحصیلان مدارس ارائه می‌دهد، از جمله: لوله‌کشی، جوشکاری، برق عمومی، برق خودرو، بنایی، کابینت‌سازی، نقشه‌کشی فنی، خیاطی، مهمان‌نوازی، مدیریت دفتر و مکانیک خودرو.[۱۳]

دانش‌آموزان حرفه‌ای در نامیبیا مبلغ کمی از دولت دریافت می‌کنند تا به آن‌ها در حضور در مراکز آموزش حرفه‌ای کمک کند.

آمار و داده‌ها

بر اساس کتاب حقایق جهانی، نامیبیا یکی از بالاترین نرخ‌های سواد را در میان کشورهای آفریقای جنوب صحرا دارد. تا سال ۲۰۱۸ میلادی (۱۳۹۷ خورشیدی)، ۹۱٫۵ درصد از جمعیت بالای ۱۵ سال می‌توانند بخوانند و بنویسند.[۱۴]

در سال ۱۹۹۷ میلادی (۱۳۷۶ خورشیدی)، نرخ ناخالص ثبت‌نام در آموزش ابتدایی ۱۳۰٫۶ درصد و نرخ خالص ثبت‌نام ابتدایی ۹۱٫۲ درصد بود. بر اساس بررسی کار کودکان وزارت کار، ۸۰ درصد از کودکان شاغل بین ۶ تا ۱۸ سال در حین کار به مدرسه ادامه می‌دهند.[۱۵] در سال ۱۹۹۸ میلادی (۱۳۷۷ خورشیدی)، ۴۰۰٬۳۲۵ دانش‌آموز نامیبیایی در دوره ابتدایی و ۱۱۵٬۲۳۷ دانش‌آموز در دوره متوسطه تحصیل می‌کردند. نسبت دانش‌آموز به معلم در سال ۱۹۹۹ میلادی (۱۳۷۸ خورشیدی) ۳۲ به ۱ برآورد شد و حدود ۸ درصد از تولید ناخالص داخلی صرف آموزش می‌شد.[۱۶]

در سال ۲۰۱۱ میلادی (۱۳۹۰ خورشیدی)، نظام آموزشی نامیبیا حدود ۶۰۰٬۰۰۰ دانش‌آموز را در خود جای داده بود که از این تعداد ۱۷۴٬۰۰۰ نفر دانش‌آموز دوره متوسطه بالاتر و کمتر از ۱۰٬۰۰۰ نفر دانش‌آموز پیش‌دبستانی بودند.[۱۷] اگرچه معلمان به طور کلی از تحصیلات کافی برخوردارند، اما فاقد آموزش تخصصی هستند. مدارس به طور مداوم عملکرد پایین‌تری نسبت به انتظارات دارند؛ نرخ ردشدن و ترک تحصیل بالا است. تنها ۱۲ درصد از دانش‌آموزان به دلیل محدودیت ظرفیت دانشگاه‌ها و آموزش حرفه‌ای، وارد آموزش عالی می‌شوند.[۱۸] در سال ۲۰۱۹ میلادی (۱۳۹۸ خورشیدی)، تعداد دانش‌آموزان مدارس به ۷۵۵٬۹۴۳ نفر افزایش یافت.[۱۹]

در سال ۲۰۲۳ میلادی (۱۴۰۲ خورشیدی)، آمار آموزشی نامیبیا بر اساس مناطق به شرح زیر بود:[۲۰]

منطقه دانش‌آموزان معلمان مدارس دانش‌آموز
به ازای هر معلم
ارونگو۵۲٬۲۵۸۲٬۰۷۹۸۶۲۵
هاردپ۲۸٬۳۸۳۱٬۰۹۳۶۳۲۶
منطقه کاراس۲۴٬۹۶۴۱٬۰۱۵۵۸۲۵
کاوانگو شرقی۷۴٬۴۸۸۲٬۴۷۸۱۸۵۳۰
کاوانگو غربی۴۶٬۵۷۶۱٬۷۹۰۱۷۸۲۶
منطقه خوماس۱۰۰٬۳۵۶۴٬۱۳۵۱۳۹۲۴
کونه‌نه۳۱٬۲۰۷۱٬۲۲۵۷۷۲۶
منطقه اوهانگونا۱۱۹٬۰۴۷۴٬۱۴۹۲۷۰۲۹
اوماهه‌که۲۶٬۲۰۸۱٬۰۳۵۵۱۲۵
اوموساتی۱۰۷٬۷۰۶۴٬۴۰۴۲۹۸۲۴
اوشانا۶۰٬۵۵۷۲٬۵۹۷۱۵۲۲۳
اوشیکوتو۷۷٬۷۹۸۳٬۲۹۱۲۲۶۲۴
اوتیوزوندیوپا۵۵٬۱۰۲۱٬۹۹۲۸۹۲۸
منطقه زامبزی۴۱٬۸۶۹۱٬۹۶۶۱۲۰۲۳
جمع کل ۸۴۶٬۵۱۹ ۳۳٬۶۲۲ ۲٬۰۰۴ ۲۵

زبان‌های آموزشی

قوانین زبان‌های آموزشی نامیبیا ترتیب آموزش را در مدارس تنظیم می‌کند. در پایه‌های اول تا سوم، آموزش باید به زبان مادری یا زبان اصلی منطقه انجام شود. در پایه چهارم، گذار به زبان انگلیسی به عنوان زبان آموزشی صورت می‌گیرد. در پایه‌های پنجم تا هفتم، انگلیسی تنها زبان آموزشی است، هرچند می‌توان از زبان مادری به صورت پشتیبان بهره گرفت. در پایه‌های هشتم تا دوازدهم، آموزش به زبان انگلیسی انجام می‌شود و زبان مادری به عنوان درس مستقل تدریس می‌شود.[۲۰]

زبان‌های زیر به عنوان زبان اول در مدارس نامیبیا مجاز هستند: آفریکانس، آلمانی، انگلیسی، یو'هوانسی، خوئخوئه‌گواب، اوشیندونگا، روکوانگالی، سِتسوانا، تیمبوکوشو، اوشیکوانیاما، اوتیی‌هِرِرو، رومانیو و سیلوزی. به عنوان زبان‌های خارجی، فرانسوی، آلمانی و پرتغالی ارائه می‌شوند.

منابع

  1. 1 2 3 «Namibia Africa: Strategic Objectives: Quality Primary Education». United States Agency for International Development. ۲۶ اوت ۲۰۰۸. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۶ اوت ۲۰۰۸. دریافت‌شده در ۴ اوت ۲۰۰۸.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  2. ↑ «NQA:: History». Namibia Qualifications Authority. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۴ اوت ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۱ نوامبر ۲۰۱۲.{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  3. 1 2 Nakale، Albertina (۲۸ ژوئن ۲۰۱۱). «Education 'crippled'... Let's fix it - Dr Iyambo». New Era. بایگانی‌شده از روی نسخهٔ اصلی در ۹ مه ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۲۸ ژوئن ۲۰۱۱.{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  4. 1 2 3 «The Program Basic Education Namibia». NIED. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۱ مارس ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۲۵ سپتامبر ۲۰۱۰.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  5. ↑ «Free Primary Education from 2013». Government of Namibia. ۲۰ دسامبر ۲۰۱۲. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۷ ژانویه ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۶ سپتامبر ۲۰۱۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  6. ↑ «Free secondary education in 2016 – Hanse-Himarwa». New Era. ۱۰ نوامبر ۲۰۱۵. بایگانی‌شده از روی نسخهٔ اصلی در ۸ ژوئیه ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۶ سپتامبر ۲۰۱۶.{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  7. ↑ Menges، Werner (۶ سپتامبر ۲۰۱۶). «School beatings ruled illegal». The Namibian. ص. ۳.{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  8. ↑ Kupulo, C. «Integration of pre-primary education into formal education system progressing well». Namibian Broadcasting Corporation. دریافت‌شده در ۲۵ سپتامبر ۲۰۱۰.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  9. 1 2 «National Promotion Policy Guide for Junior and Senior Secondary School Phases» (PDF). Ministry of Education, Arts and Culture, Government of Namibia. ۲۰۱۸. ص. ۱۰. دریافت‌شده در ۲ مارس ۲۰۲۲.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  10. ↑ Kavanga، Rovaldo (۹ مارس ۲۰۲۱). «Amended NSSCAS Admission Requirements». zone.my.na. دریافت‌شده در ۲ مارس ۲۰۲۲.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  11. ↑ «Unam increases entry points». New Era. Nampa. ۱۳ ژوئیه ۲۰۲۱. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۶ ژوئن ۲۰۲۴. دریافت‌شده در ۲ مارس ۲۰۲۲.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  12. ↑ «Cota turns ۴۰». New Era. Art Life weekly supplement. ۲۹ ژوئیه ۲۰۱۱. ص. ۳.{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  13. ↑ «The Vocational Training Center Support». Namibia Training Authority. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۲ نوامبر ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۲۳ اکتبر ۲۰۱۳.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  14. ↑ «Literacy - the World Factbook». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۹ دسامبر ۲۰۲۵.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  15. ↑ «Basic Education Act 3 of 2020» (PDF). lac.org.na. ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱ نوامبر ۲۰۲۵.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  16. ↑ «Namibia – Education». Encyclopedia of Nations.
  17. ↑ Sasman، Catherine (۲۸ ژوئن ۲۰۱۱). «Education under spotlight». The Namibian. بایگانی‌شده از اصلی در ۳۱ مه ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۲۸ ژوئن ۲۰۱۱.{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  18. ↑ Sasman، Catherine (۲۸ ژوئن ۲۰۱۱). «Quality, shortages, and concerns of teachers». The Namibian. بایگانی‌شده از اصلی در ۳۱ مه ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۲۸ ژوئن ۲۰۱۱.{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  19. ↑ «About the Ministry of Education, Arts and Culture». www.moe.gov.na. Ministry of Education, Arts and Culture. بایگانی‌شده از اصلی در ۵ اکتبر ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۸ اکتبر ۲۰۱۹.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  20. 1 2 «Education Statistics». Education Management Information System, Ministry of Education, Arts & Culture. ۲۰۲۳.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)

پیوند به بیرون

This page is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.