آموزش در بلیز

آموزش در بلیز بر اساس قانون آموزش (فصل ۳۶ از قوانین بلیز) اداره می‌شود. این نظام آموزشی بر پایه الگوی آموزشی بریتانیا بنا شده و به سه سطح آموزش ابتدایی، آموزش متوسطه و آموزش دانشگاهی تقسیم می‌شود. کودکان بلیزی آموزش ابتدایی هشت‌ساله را با دو سال کلاس‌های «کودکستان» آغاز می‌کنند و پس از آن شش سطح استاندارد را طی می‌نمایند.

ابتکار سنجش حقوق بشر ارزیابی کرده‌است که بلیز تنها ۸۴٫۴ درصد از آنچه باید بر اساس سطح درآمد این کشور در زمینه حق آموزش تأمین کند را برآورده می‌سازد. این نهاد حق آموزش را در دو بخش آموزش ابتدایی و آموزش متوسطه بررسی می‌کند؛ بر این اساس بلیز ۹۲٫۵ درصد از آنچه بر پایه منابع (درآمد) کشور برای آموزش ابتدایی ممکن است را محقق کرده، اما برای آموزش متوسطه این رقم تنها ۷۶٫۴ درصد است.

رشد و دگرگونی آموزش در بلیز طی چند مرحله صورت گرفته که هر یک با تحولات مهمی در تاریخ سیاسی و اقتصادی این کشور پیوند داشته‌است. در دوران معاصر، دولت نقش اصلی را در گسترش مؤسسات آموزشی، به‌ویژه در سطوح متوسطه و عالی، بر عهده دارد و امروزه دانشگاه بلیز، دانشگاه گیلن و برخی دیگر از مؤسسات آموزش عالی به دانش‌آموختگان این کشور خدمت می‌رسانند.

پیشینه تاریخی

رشد و دگرگونی آموزش در بلیز در چند مرحله صورت گرفت که هر کدام با تغییرات مهمی در تاریخ سیاسی و اقتصادی کشور در پیوند بود.

در مرحله نخست، میان سال‌های ۱۸۱۶ تا ۱۸۹۲، شراکت کلیسا و دولت نهادینه شد. این مرحله با ویژگی‌هایی چون ابتکار و کنترل دینی، مداخله بسیار محدود دولت و رقابت شدید فرقه‌های مذهبی برای جلب وفاداری ساکنان مشخص می‌شد.[۱]

مرحله دوم از ۱۸۹۳ تا ۱۹۳۴ ادامه یافت و با تشدید رقابت فرقه‌ای، بی‌توجهی دولت استعماری و نفوذ روزافزون مبلغان مذهبی یسوعی آمریکایی در آموزش مشخص می‌شد. در سال ۱۹۳۴ مدیر آموزش در جامائیکا بررسی جامعی از نظام آموزشی هندوراس بریتانیا انجام داد و اصلاحاتی برای افزایش هزینه‌های نظام آموزشی و بهبود سطح آموزش پیشنهاد شد. اجرای بسیاری از این اصلاحات از اواخر دهه ۱۹۳۰ آغاز گردید.[۱]

در مرحله بعدی، از اواخر دهه ۱۹۴۰ تا اوایل دهه ۱۹۵۰، فعالیت‌های آموزشی و اجتماعی یسوعی‌ها بر رشد جنبش ملی‌گرای ضد بریتانیایی و ضد استعماری تأثیر گذاشت. در اواخر دهه ۱۹۵۰ و اوایل دهه ۱۹۶۰، یسوعیان تلاش‌هایی را برای اصلاح سوگیری‌های نخبه‌گرایانه و شهرمحور آموزش پس از دوره ابتدایی رهبری کردند که نابرابری اجتماعی و تسلط تاریخی بلیز سیتی بر مناطق روستایی پیرامونی را تداوم می‌بخشید. تا اواخر دهه ۱۹۵۰، یسوعیان به نیروی مسلط در تقریباً تمام سطوح آموزش رسمی تبدیل شده بودند.[۱]

با اعطای درجه بالایی از خودگردانی در سال ۱۹۶۴، دولت کنترل خود بر آموزش را اعمال کرد. کنترل رسمی بر سیاست و برنامه‌ریزی آموزشی از روحانیون بریتانیایی‌تبار و مدیران استعماری به بلیزی‌هایی که در بریتانیا آموزش دیده بودند منتقل شد. با این حال، عملکرد واقعی آموزش چندان تغییر نکرد؛ فرقه‌های دینی همچنان جهت و گام گسترش آموزش را تعیین می‌کردند. نفوذ ایالات متحده در مدارس بلیز تشدید شد، نه تنها از طریق پذیرش برخی رویه‌های یسوعی برای استفاده در سراسر نظام، بلکه از طریق ورود داوطلبان سپاه صلح و سایر معلمان داوطلب و سازمان‌هایی چون سازمان کر و میشیگن پارتنرز از ایالات متحده.[۱]

با فراتر رفتن تقاضای آموزش از ظرفیت کلیساها، حتی یسوعیان، همکاری میان فرقه‌ای افزایش یافت و دولت نقش محوری‌تری به عهده گرفت. تا دهه ۱۹۷۰، دولت بلیز نقش اصلی را در تأسیس مدارس جدید، به‌ویژه در سطوح متوسطه و دانشگاهی، بر عهده گرفته بود. دولت آموزش را به عنوان ابزاری ضروری در مبارزه مسالمت‌آمیز برای استقلال در نظر می‌گرفت. اما گسترش فرصت‌های آموزشی از منابع دولت فراتر رفت و به افزایش وابستگی به کمک‌های خارجی انجامید. از سال ۱۹۸۱، ایالات متحده بخش اعظم این کمک‌ها را تأمین کرده‌است. این وضعیت باعث شد بسیاری از بلیزی‌ها از ظهور شکل جدیدی از کنترل استعماری بر کشور بیم داشته باشند.[۱]

بیشترین نگرانی از بازگشت استعمار در آموزش عالی احساس می‌شد. در سال ۱۹۷۹، دولت حزب متحد مردم (PUP) کالج هنر، علوم و فناوری بلیز (Belcast) را با هدف شکستن وابستگی بلیز به جهان خارج در زمینه آموزش دانشگاهی تأسیس کرد. این حزب Belcast را به عنوان یک نهاد دولتی بدون مشارکت کلیسا تصور کرده بود. بودجه ساخت یک پردیس در بلموپان از اتحادیه اقتصادی اروپا تأمین شد.[۱]

این پردیس هرگز ساخته نشد زیرا حزب متحد مردم در پی پیروزی چشمگیر حزب دموکراتیک متحد (UDP) رقیب در دسامبر ۱۹۸۴ از قدرت رفت. حزب دموکراتیک متحد فرمان Belcast را لغو کرد و از دانشگاه ایالتی فریس در بیگ ریپیدز، میشیگن دعوت کرد تا نهاد جدیدی به نام کالج دانشگاهی بلیز (UCB) تأسیس و اداره کند. کنترل برنامه UCB نه در دست بلیزی‌ها، بلکه در اختیار دانشگاه ایالتی فریس بود. تولد UCB بدترین نگرانی‌های ملی‌گرایان بلیزی را تجسم بخشید: کشور حاکمیت برنهادی را از دست داد که نماد اولین تلاش بزرگ بلیز برای گسستن از گذشته استعماری در بخش آموزش بود. این جنجال شدید در سال ۱۹۹۱ دوباره بالا گرفت که مشخص شد دانشگاه ایالتی فریس اعتبارسنجی مناسب برای برنامه UCB را کسب نکرده و از آن پس ارزش مدارکی که UCB از سال ۱۹۸۷ اعطا کرده بود زیر سؤال رفت. پس از این جنجال، دولت جدید حزب متحد مردم توافق خود با دانشگاه ایالتی فریس را لغو کرد و کنترل کامل نهاد را به دست گرفت.[۱]

وضعیت کنونی

نظام آموزشی

دبیرستان پالوتی در بلیز سیتی

نظام آموزشی بلیز مجموعه‌ای آزاد از زیرنظام‌های آموزشی است. این نظام بر پایه آموزش بریتانیایی بنا شده و به سه سطح تقسیم می‌شود: آموزش ابتدایی، آموزش متوسطه و آموزش دانشگاهی. کودکان بلیزی هشت سال آموزش ابتدایی خود را با دو سال کلاس‌های «کودکستان» آغاز می‌کنند و سپس شش «سطح استاندارد» را طی می‌نمایند. آموزش متوسطه به چهار «فرم» (پایه) تقسیم می‌شود. فرم ششم یک دوره دو ساله پس از متوسطه است که در اصل برای آماده کردن دانش‌آموزان برای آزمون‌های پیشرفته کمبریج یا سطح «A» طراحی شده بود. از اوایل دهه ۱۹۷۰، مؤسسات فرم ششم همچنین درجه فوق دیپلم هنر مورد تأیید انجمن ایالات متحده کالج‌های جونیور را اعطا می‌کنند.[۱]

سایر مؤسسات آموزش عالی شامل دانشگاه بلیز، دانشگاه گیلن، کالج جونیور وزلی و UCB می‌شوند. بلیز در دانشگاه چندملیتی دانشگاه جزایر هند غربی مشارکت دارد. این دانشگاه یک پردیس باز در بلیز سیتی دارد.[۲]

مدیریت نظام آموزشی بر حسب سطح متفاوت است. در نیمه دوم دهه ۱۹۸۰، فرقه‌های دینی اکثریت مدارس ابتدایی را کنترل می‌کردند. دولت یا هیئت‌های مدیران خصوصی و مبتنی بر جامعه محلی بیش از ۵۰ درصد از مؤسسات متوسطه را اداره می‌کردند. برتری مؤسسات دولتی در سطح متوسطه پدیده‌ای نسبتاً جدید است؛ تا همان سال ۱۹۸۰ اکثریت مدارس متوسطه زیر مدیریت دینی بودند. با این حال، نمایندگان فرقه‌ها نفوذ قابل توجهی بر هیئت‌های مدیران مؤسسات خصوصی که ظاهراً غیرفرقه‌ای هستند حفظ کرده‌اند.[۱]

مدارس متوسطه از نظر برنامه درسی و گرایش فرهنگی با هم تفاوت دارند. اکثر مدارس خصوصی و فرقه‌ای بر مطالعات علمی و تجاری تأکید دارند، هرچند برخی نیز برنامه‌های فنی و حرفه‌ای ارائه می‌دهند. در مقابل، دولت مستقیماً نه مدرسه را اداره می‌کند که همه آن‌ها برنامه درسی با گرایش فنی و حرفه‌ای ارائه می‌دهند.[۱]

از نظر گرایش فرهنگی، رویه‌ها، آیین‌ها و معیارهای ارزیابی آموزشی از مؤسسات یسوعی ایالات متحده به مدارس بلیز منتشر شده‌است. نفوذ یسوعی حتی بر پایگاه‌های سنتی آموزشی بریتانیایی مانند مدارس متوسطه انگلیکان و متدیست و کالج فنی بلیز که توسط دولت اداره می‌شود نیز اثر گذاشته‌است. نزدیک به سی سال حضور سپاه صلح و سایر معلمان داوطلب آمریکایی نیز بر فرهنگ آموزشی بلیز تأثیر گذاشته‌است. برنامه‌های آموزش فنی و حرفه‌ای از سوی آژانس توسعه بین‌المللی ایالات متحده در ادامه به کاهش میراث‌های آموزشی بریتانیایی دامن می‌زند.[۱]

دسترسی به آموزش

آموزش در بلیز برای آموزش ابتدایی بین سنین ۵ تا ۱۶ سال اجباری است.[۳] در سال ۲۰۰۱، ۹۳٫۲ درصد از کودکان ۵ تا ۱۴ ساله در مدرسه ثبت‌نام کرده بودند. قانون آموزش والدینی را که کودکان آن‌ها در سن تحصیل اجباری به طور منظم به مدرسه نمی‌روند به جریمه‌ای تا ۱۰۰ دلار آمریکی محکوم می‌کند. با این حال، تعداد زیادی از کودکان ترک تحصیل می‌کنند یا به دلیل محدودیت‌های مالی هیچ آموزشی دریافت نمی‌کنند.[۴]

آموزش ابتدایی در برخی مدارس (بیشتر در منطقه اورنج واک و منطقه کایو) رایگان است، اما هزینه‌های جانبی مانند لباس فرم، کتاب‌ها و شهریه سالانه مدرسه برای خانواده‌های فقیر فشار مالی ایجاد می‌کند. مدارس متوسطه و برنامه‌های آموزش حرفه‌ای تنها نیمی از کودکانی را که آموزش ابتدایی را به پایان رسانده‌اند می‌توانند پذیرش کنند. در سال ۲۰۰۲، نرخ ناخالص ثبت‌نام در مقطع ابتدایی ۱۲۲ درصد و نرخ خالص ثبت‌نام ۹۹ درصد بود. (نسبت‌های ثبت‌نام ناخالص و خالص بر اساس تعداد دانش‌آموزانی است که به طور رسمی در مدرسه ابتدایی ثبت‌نام کرده‌اند و از این رو لزوماً بازتاب‌دهنده حضور واقعی در مدرسه نیستند) تا سال ۱۹۹۹، ۸۱ درصد از کودکانی که در مقطع ابتدایی ثبت‌نام کرده بودند احتمالاً به پایه پنجم می‌رسیدند. نتایج پیمایش فعالیت کودکان نشان می‌دهد که ۱۲ درصد از کودکان شاغل در سنین ۵ تا ۱۴ سال به مدرسه نمی‌روند.[۴]

همچنین، همه‌گیری کووید-۱۹ به بسته شدن ناگهانی مراکز آموزشی در کشور انجامید. در پاسخ به این بحران، بانک توسعه بین‌آمریکایی (BID) با اصلاح وام برنامه بهبود کیفیت آموزش II از مدارس ابتدایی و متوسطه برای پیشروی به سوی مدل آموزش ترکیبی با یادگیری از راه دور و حضوری حمایت کرد.[۵]

فناوری در کلاس درس

در حالی که اکثر مدارس آموزش عالی و متوسطه در بلیز به اینترنت و آزمایشگاه‌های رایانه‌ای دسترسی دارند، بخش بزرگی از نظام آموزش ابتدایی از این امکانات محروم است. برخی دبیرستان‌ها و مدارس ابتدایی برجسته در مناطق شهری‌تر به رایانه و اینترنت دسترسی دارند اما موفق به ادغام فناوری در ارائه محتوای آموزشی نشده‌اند.

گام‌های مثبتی برای تغییر وضعیت کنونی برداشته شده‌است. یکی از آن‌ها برنامه «اینترنت رایگان برای مدارس» شرکت بلیز تله‌مدیا لیمیتد است که قول می‌دهد اتصالات اینترنتی رایگان تا سرعت ۲۵۶ کیلوبیت بر ثانیه را به مدارس ارائه دهد.

وزارت آموزش پروژه‌ای را برای دیجیتالی‌سازی محتوای دوره‌ها آغاز کرده تا از رسانه‌های فناورانه برای ارائه محتوا بتوان بهره گرفت. یک برنامه آزمایشی برای شش مدرسه با کمک‌های مالی از روتاری اینترناشنال و بانک توسعه بین‌آمریکایی اجرا شده‌است.

کالج جونیور ساکرد هارت (SHJC) در سن ایگناسیو، منطقه کایوی بلیز پروژه‌ای آغاز کرده که هدف آن تأمین نیاز اساسی اتصال اینترنتی در هر مدرسه ابتدایی و ایجاد حضور وب برای مدارس از طریق گوگل سایتز رایگان برای آموزش است. این پروژه با نام «آزمایشگاه‌های بی‌سیم وب ابتدایی»، مدارس را تشویق می‌کند تا از منابعی مانند خان آکادمی، ویدیوهای آموزشی یوتیوب و مواد آموزشی آنلاین بهره بگیرند تا یادگیری را جذاب‌تر و تعاملی‌تر سازند.

معادل‌های پایه و سطح

معادل‌های پایه، فرم و سطح استاندارد[۶][۷]
سن (تا ۱۰ دسامبر ۲۰۲۲) ایالات متحده و کانادا (به جز کبک) بلیز
۴ ابتدایی: کودکستان ابتدایی: پیش‌دبستانی
۵ ابتدایی: پایه اول ابتدایی: کودکستان اول (Infant I)
۶ ابتدایی: پایه دوم ابتدایی: کودکستان دوم (Infant II)
۷ ابتدایی: پایه سوم ابتدایی: سطح استاندارد اول (Standard I)
۸ ابتدایی: پایه چهارم ابتدایی: سطح استاندارد دوم (Standard II)
۹ ابتدایی: پایه پنجم ابتدایی: سطح استاندارد سوم (Standard III)
۱۰ ابتدایی یا راهنمایی: پایه ششم ابتدایی: سطح استاندارد چهارم (Standard IV)
۱۱ ابتدایی، راهنمایی یا متوسطه پایین: پایه هفتم ابتدایی: سطح استاندارد پنجم (Standard V)
۱۲ ابتدایی، راهنمایی یا متوسطه پایین: پایه هشتم ابتدایی: سطح استاندارد ششم / آزمون مدرسه ابتدایی (PSE)
۱۳ متوسطه پایین یا متوسطه: پایه نهم متوسطه پایین: فرم اول (1st Form)
۱۴ متوسطه: پایه دهم متوسطه پایین: فرم دوم (2nd Form)
۱۵ متوسطه: پایه یازدهم متوسطه بالا: فرم سوم (3rd Form)
۱۶ متوسطه: پایه دوازدهم متوسطه بالا: فرم چهارم (4th Form). آزمون‌های گواهینامه آموزش متوسطه کارائیب (CSEC) از شورای آزمون‌های کارائیب (CXC)

جستارهای وابسته

  • فهرست دانشگاه‌های بلیز

منابع

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Rutheiser, Charles C. "Education". A Country Study: Belize (Tim Merrill, editor). کتابخانه کنگره Federal Research Division (January 1992).
  2. ↑ «The Open Campus in Belize». Open Campus. The University of the West Indies. دریافت‌شده در ۱۶ مارس ۲۰۱۹.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  3. ↑ admin (۲۲ اوت ۲۰۲۳). «Belize invests in its future as it plans to overhaul the education sector». Business Focus (به انگلیسی آمریکا). دریافت‌شده در ۴ مارس ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  4. 1 2 "Belize" بایگانی‌شده در ۲۰۰۸-۱۰-۲۹ توسط Wayback Machine. Findings on the Worst Forms of Child Labor (2005). دفتر بین‌المللی امور کار، وزارت کار ایالات متحده آمریکا (2002).
  5. ↑ https://www.iadb.org/es/noticias/bid-ayuda-escuelas-de-belice-afectadas-por-cierres-de-covid-19. {{cite web}}: از پارامتر ناشناخته |fechaacceso= صرف نظر شد (|access-date= پیشنهاد می‌شود) (کمک); از پارامتر ناشناخته |sitioweb= صرف نظر شد (|website= پیشنهاد می‌شود) (کمک); از پارامتر ناشناخته |título= صرف نظر شد (|title= پیشنهاد می‌شود) (کمک); پارامتر |عنوان= یا |title= ناموجود یا خالی (کمک)
  6. ↑ Educational System in Belize بایگانی‌شده در ۲۰۱۷-۱۲-۲۵ توسط Wayback Machine. belize.com (2010).
  7. ↑ Education & Schools on Ambergris Caye, Belize. belize.com (2011).

پیوند به بیرون

This page is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.