ادنبه

ادنبه
إدنبّة
Dhenebbeh
ریشه‌شناسی: بخش پایینی دره‌ای که آب از آن جاری می‌شود[۱]
نقشه دهه ۱۸۷۰
نقشه دهه ۱۹۴۰
نقشه معاصر
نقشه دهه ۱۹۴۰ با پوشش معاصر
مجموعه‌ای از نقشه‌های تاریخی منطقه پیرامون ادنبه (دکمه‌ها را کلیک کنید)
مختصات: ۳۱°۴۴′۳۲″ شمالی ۳۴°۵۱′۲۲″ شرقی / ۳۱٫۷۴۲۲۲°شمالی ۳۴٫۸۵۶۱۱°شرقی / 31.74222; 34.85611
شبکه فلسطین۱۳۶/۱۲۷
واحد جغرافیایی-سیاسیقیمومت بریتانیا بر فلسطین
بخشرمله
تاریخ تخلیه جمعیت۹–۱۰ ژوئیه ۱۹۴۸[۲]
مساحت
[۳]
 • کل۸٬۱۰۳ دونوم (۸٫۱۰۳ کیلومتر مربع یا ۳٫۱۲۹ مایل مربع)
جمعیت
 (۱۹۴۵)
 • کل۴۹۰[۴][۳]
علت تخلیهپیامد سقوط شهر مجاور
شهرک‌های کنونیکفار مناحم

ادنبه (إدنبّة) روستایی فلسطینی در بخش جنوبی بخش رمله بود که در سال ۱۹۴۸ میلادی در جریان جنگ اعراب و اسرائیل تخلیه شد. این روستا در نزدیک به ۲۲ کیلومتری جنوب رمله و در حدود ۲ کیلومتری شمال شرقی کفار مناحم در ارتفاع ۱۵۰ متری از سطح دریا قرار داشت. جمعیت روستا در هنگام تخلیه ۵۶۸ نفر بود و زمین‌های آن اکنون در اختیار شهرک کفار مناحم است.

ادنبه احتمالاً بر روی ویرانه‌های سکونتگاه روم باستان به نام «دانوبا» ساخته شده بود. صلیبیون نیز آن را دانوبا می‌نامیدند. ساکنان این روستا همگی مسلمان بودند و به کشاورزی و دامداری اشتغال داشتند. پس از تخلیه، محوطه روستا و زمین‌های پیرامون آن به چراگاه و جنگل تبدیل شد و بخش بزرگی از آن با بولدوزر تسطیح گردید.

پیشینه

ادنبه احتمالاً بر روی ویرانه‌های سکونتگاه رومی «دانوبا» بنا شده بود. صلیبیون نیز آن را دانوبا می‌خواندند.[۵]

دوره عثمانی

در سال ۱۵۱۷ میلادی، روستا همراه با سراسر سرزمین فلسطین به امپراتوری عثمانی ملحق شد. در سال ۱۵۹۶ نام آن به صورت «دنبا» (Dinba) در دفترهای مالیاتی ثبت شد و در ناحیه غزه از لوای غزه جای داشت. در آن زمان ۳۶ خانوار با جمعیتی برآوردی ۱۹۸ نفر در روستا زندگی می‌کردند که همگی مسلمان بودند. ساکنان روستا بر محصولاتی چون گندم، جو و کنجد و همچنین بز و کندوهای عسل مالیات می‌پرداختند که مجموع آن ۱۰٬۸۰۰ آقچه بود.[۶]

در سال ۱۸۳۸ ادوارد رابینسون روستا را با نام «اذنبه» به عنوان روستایی مسلمان‌نشین در ناحیه غزه ثبت کرد.[۷]

در سال ۱۸۶۳ ویکتور گرن روستا را بر روی تپه‌ای کوتاه و با جمعیتی ۶۰۰ نفری توصیف کرد. او همچنین از چاه آبی که با سنگ‌های کهن ساخته شده بود و باغ‌های زیتونی که روستا را دربر گرفته بودند یاد کرد.[۸] فهرست روستاهای عثمانی در نزدیک به سال ۱۸۷۰ جمعیت روستا (با نام «الدنوبه») را ۲۶۵ نفر در ۷۴ خانه گزارش کرده بود، هرچند شمارش جمعیت تنها مردان را دربر می‌گرفت.[۹][۱۰]

در سال ۱۸۸۲ گزارش «بررسی فلسطین غربی» از سوی صندوق اکتشاف فلسطین ادنبه را روستایی از سنگ و خشت بر روی زمینی مرتفع توصیف کرد که پرچین‌های کاکتوس آن را دربر گرفته بود و باغی از درختان انجیر در جنوب آن قرار داشت.[۱۱]

دوره قیمومت بریتانیا

در سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین که از سوی مقامات قیمومت بریتانیا بر فلسطین انجام شد، جمعیت ادنبه ۲۷۵ نفر و همگی مسلمان بودند.[۱۲] در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین این رقم به ۳۴۵ نفر افزایش یافت که همه مسلمان بودند و در ۸۷ خانه زندگی می‌کردند.[۱۳]

بیشتر ساکنان روستا به کشاورزی و دامداری اشتغال داشتند.[۵] بر پایه آمار سال ۱۹۴۵ جمعیت روستا ۴۹۰ نفر و همگی مسلمان بودند[۴] و مساحت کل زمین‌های آن ۸٬۱۰۳ دونوم بود.[۳] از این مقدار ۵٬۲۷۷ دونوم به کشت غلات اختصاص داشت، ۸۵ دونوم آبیاری یا به باغ‌ها اختصاص یافته بود که ۶۴ دونوم آن زیر کشت زیتون بود.[۵][۱۴] همچنین ۲۵ دونوم به عنوان مناطق ساخته‌شده عمومی طبقه‌بندی شده بود.[۱۵]

بر اساس منبع عبری، ۱٬۰۸۲ دونوم از زمین‌های روستا در مالکیت یهودیان بود.[۱۶]

اعضای پالماخ از کفار مناحم با ادنبه در پس‌زمینه
ادنبه در سال ۱۹۴۵ — نقشه ۱:۲۵۰٬۰۰۰
ادنبه در سال ۱۹۴۸ — نقشه ۱:۲۰٬۰۰۰

شهرک کفار مناحم

در سال ۱۹۳۵ موشاو «آرگون مناحم» بر زمین‌هایی که از روستا خریداری شده بود تأسیس شد. این موشاو در سال ۱۹۳۶ در جریان شورش بزرگ اعراب تخریب گردید. در ۲۸ ژوئیه ۱۹۳۷ موشاو در چارچوب سکونتگاه‌های «حوما و میگدال» بازسازی شد اما دوام نیاورد. در ۶ دسامبر ۱۹۳۹ کیبوتص «کفار مناحم» با بنیان‌گذاران جدید در همان مکان تأسیس شد.[۱۷]

سال ۱۹۴۸ و پیامدها

در آغاز ماه ژوئیه ۱۹۴۸ بیشتر ساکنان ادنبه همراه با اکثر عرب‌های منطقه پس از سقوط روستای بزرگ همجوار تل الصافی از روستای خود گریختند.[۵]

در ۱۶ ژوئیه ۱۹۴۸ در جریان عملیات «آن-فار» ستاد فرماندهی تیپ ۸۴ گیواتی به ستاد کل/عملیات اطلاع داد: «نیروهای ما وارد روستاهای قزازه، خیمه، جلیا، ادنبه و مغلس شده‌اند، ساکنان را بیرون رانده‌اند و شماری از خانه‌ها را منفجر و آتش زده‌اند. منطقه در حال حاضر از اعراب پاکسازی شده‌است.»[۱۸]

هیچ شهرک اسرائیلی بر روی زمین‌های روستا بنا نشده‌است. شهرک کفار مناحم که در سال ۱۹۳۷ تأسیس شد در حدود ۲ کیلومتر جنوب غربی محوطه روستا قرار دارد.[۵] همچنین شهرک «حروفیت» در اوایل دهه ۱۹۵۰ در حدود یک کیلومتری غرب محوطه روستا برپا شد و به عنوان اردوگاه موقت مهاجران یهودی به کار رفت اما دیگر مسکونی نیست.[۱۹]

پس از تأسیس اسرائیل، کیبوتص کفار مناحم بر بخشی از زمین‌های ادنبه گسترش یافت.[۲۰]

وضعیت کنونی

مورخ فلسطینی ولید خالدی در سال ۱۹۹۲ بازمانده‌های ادنبه را چنین توصیف کرد: «محوطه و زمین‌های پیرامون آن به چراگاه و جنگل تبدیل شده‌اند. رقعه‌ای بزرگ با بولدوزر تسطیح شده‌است. دیوارهای ویران‌شده و بقایای خانه‌های سنگی در نقاط گوناگون محوطه پراکنده‌اند. غارهای طبیعی با ورودی‌های مصنوعی قوسی‌شکل در لبه غربی بالایی محوطه دیده می‌شوند.»[۵]

ویرانه‌های بخش مسکونی روستا بر فراز تپه‌ای در جنوب جاده ۳۸۳ در نزدیکی «جنگل حروفیت» جای دارد. بقایای روستا اکنون در میان انبوه پوشش گیاهی پنهان شده و یافتن آن‌ها دشوار است.[۲۱]

جستارهای وابسته

منابع

  1. ↑ Palmer, 1881, p. 267
  2. ↑ Morris, 2004, p. XIX, village #270 "Idhnibba". Also gives cause of depopulation.
  3. 1 2 3 Government of Palestine, Department of Statistics. Village Statistics, April, 1945. Quoted in Hadawi, 1970, p. 66
  4. 1 2 Department of Statistics, 1945, p. 29
  5. 1 2 3 4 5 6 Khalidi, 1992, p. 382
  6. ↑ Hütteroth and Abdulfattah, 1977, p. 150. Cited in Khalidi, 1992, p. 382
  7. ↑ Robinson and Smith, vol 3, 2nd appendix, p. 118
  8. ↑ Guérin, 1869, pp. 88–89
  9. ↑ Socin, 1879, p. 151
  10. ↑ Hartmann, 1883, p. 133
  11. ↑ Conder and Kitchener, 1882, SWP II, p. 409. Cited in Khalidi, 1992, p. 382
  12. ↑ Barron, 1923, Table VII, Sub-district of Ramleh, p. 21
  13. ↑ Mills, 1932, p. 20.
  14. ↑ Government of Palestine, Department of Statistics. Village Statistics, April, 1945. Quoted in Hadawi, 1970, p. 115
  15. ↑ Government of Palestine, Department of Statistics. Village Statistics, April, 1945. Quoted in Hadawi, 1970, p. 165
  16. ↑ «אידניבה». ویکی‌پدیای عبری. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۲۳.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  17. ↑ ویلنای، زئو (۱۹۵۶). دانشنامه شناخت سرزمین. یدیعوت آخارونوت.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  18. ↑ Givati HQ to General Staff\Operations, 20:50 hours, 16 July 1948, IDFA 922\75\\1176. Cited in Morris, 2004, p. 437
  19. ↑ «نبذة تاریخیة عن إدنبّة». Palestine Remembered. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۲۳.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  20. ↑ «אודות הקיבוץ». קיبוץ כפר מנחם. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۲۳.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  21. ↑ «כיבוש תל א צאפי והסביבה». אתר גבעתי. بایگانی‌شده از روی نسخهٔ اصلی در ۸ اكتبر ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۲۳. {{cite web}}: تاریخ وارد شده در |archive-date= را بررسی کنید (کمک)نگهداری یادکرد:ربات:وضعیت نامعلوم پیوند اصلی (رده)

کتابشناسی

  • Khalidi، W. (۱۹۹۲). All That Remains: The Palestinian Villages Occupied and Depopulated by Israel in ۱۹۴۸. مؤسسه مطالعات فلسطین. شابک ۰-۸۸۷۲۸-۲۲۴-۵.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Morris، B. (۲۰۰۴). The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited. Cambridge University Press. شابک ۹۷۸-۰-۵۲۱-۰۰۹۶۷-۶.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Hütteroth، W. -D. (۱۹۷۷). Historical Geography of Palestine, Transjordan and Southern Syria in the Late ۱۶th Century. Erlanger Geographische Arbeiten. شابک ۳-۹۲۰۴۰۵-۴۱-۲.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Guérin، V. (۱۸۶۹). Description Géographique Historique et Archéologique de la Palestine. L'Imprimerie Nationale.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Palmer، E. H. (۱۸۸۱). The Survey of Western Palestine: Arabic and English Name Lists. Committee of the Palestine Exploration Fund.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)

پیوند به بیرون

This page is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.