جسیر

جسیر
جسیر
ریشه‌شناسی: «پل کوچک»[۱]
نقشه دهه ۱۸۷۰
نقشه دهه ۱۹۴۰
نقشه معاصر
نقشه دهه ۱۹۴۰ با پوشش معاصر
مجموعه‌ای از نقشه‌های تاریخی ناحیه پیرامون جسیر (دکمه‌ها را بفشارید)
مختصات: ۳۱°۳۹′۲۵″ شمالی ۳۴°۴۶′۱۵″ شرقی / ۳۱٫۶۵۶۹۴°شمالی ۳۴٫۷۷۰۸۳°شرقی / 31.65694; 34.77083
شبکه فلسطین۱۲۸/۱۱۸
واحد جغرافیایی‌سیاسیقیمومت بریتانیا بر فلسطین
بخشغزه
تاریخ تخلیه جمعیت۱۷–۱۸ ژوئیه ۱۹۴۸[۲]
مساحت
[۳]
 • کل۱۲٬۳۶۱ دونوم (۱۲٫۳۶۱ کیلومتر مربع یا ۴٫۷۷۳ مایل مربع)
جمعیت
 (۱۹۴۵)
 • کل۱٬۱۸۰[۴][۳]
علت تخلیهحمله نظامی نیروهای یه‌شو
شهرک‌های کنونیمنوحا،[۵] واردون[۵]

جسیر (به عربی: جسیر) روستایی عربی فلسطینی در بخش غزه بود. این روستا در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل در ۱۷ ژوئیه ۱۹۴۸ در چارچوب عملیات باراک تخلیه و ویران شد. جسیر در ۳۵ کیلومتری شمال شرقی غزه و در ارتفاع ۱۰۰ متری از سطح دریا قرار داشت.

نام جسیر تصغیر واژه عربی «جسر» به معنای «پل کوچک» است و گفته می‌شود این روستا میان دو پلی بنا شده بود که ساکنان بر روی وادی‌ای که از آن می‌گذشت (وادی الجیره) ساخته بودند. زمین‌های روستا ۱۲٬۳۶۱ دونوم مساحت داشت و اراضی روستاهای صمیل، جلدیه، سوافیر، حتی، فالوجه و زیتا آن را دربرمی‌گرفت.

پیشینه

سفال‌های متعلق به دوره بیزانسی در این محل یافت شده‌است.[۶] ساکنان جسیر از مصر و حجاز آمده بودند.[۷]

دوره عثمانی

در سال ۱۵۱۷ میلادی جسیر همراه با دیگر بخش‌های سرزمین فلسطین به امپراتوری عثمانی ملحق شد.[۸] در سال ۱۵۹۶ نام این روستا در دفترهای مالیاتی عثمانی در ناحیه (ناحیة) غزه زیر مجموعه لوای غزه ثبت شده‌است.[۹] در آن زمان ۶۰ خانوار با جمعیت برآوردی ۳۳۰ نفر داشت و همه ساکنان مسلمان بودند.[۹][۸] مالیات ثابتی به نرخ ۲۵ درصد بر فراورده‌هایی چون گندم، جو، محصولات تابستانه، تاکستان‌ها، درختان میوه، بزها و کندوهای عسل و نیز «درآمدهای گاه‌به‌گاه» پرداخت می‌شد که در مجموع ۱۲٬۱۸۰ آقچه بود.[۹]

در سال ۱۸۳۸ ادوارد رابینسون روستا را با نام el Juseir به‌عنوان روستایی مسلمان‌نشین در ناحیه غزه یادداشت کرد.[۱۰][۱۱]

در سال ۱۸۶۳ ویکتور گِرَن از روستا دیدن کرد و جمعیت آن را ۵۰۰ نفر گزارش کرد.[۱۲] فهرست روستاهای عثمانی در حدود سال ۱۸۷۰ جمعیت روستا را ۲۹۶ نفر (فقط مردان) در ۱۱۹ خانه ثبت کرده‌است.[۱۳][۱۴]

در سال ۱۸۸۳ در پیمایش فلسطین غربی که از سوی صندوق اکتشاف فلسطین انجام شد، جسیر به‌صورت روستایی خشتی بر زمین هموار توصیف شده‌است.[۱۵]

دوره قیمومت بریتانیا

جسیر ۱۹۳۱ – نقشه ۱:۲۰٬۰۰۰

بر پایه سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین که از سوی مقامات قیمومت بریتانیا بر فلسطین انجام شد، جسیر ۵۷۹ نفر جمعیت داشت که همگی مسلمان بودند.[۱۶] این شمار در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین به ۸۳۹ نفر مسلمان در ۲۴۶ خانه رسید.[۱۷]

جسیر ۱۹۴۵ – نقشه ۱:۲۵۰٬۰۰۰

بر پایه آمار سال ۱۹۴۵ جمعیت جسیر به ۱۱۸۰ نفر مسلمان رسیده بود[۴] و مساحت کل اراضی آن ۱۲٬۳۶۱ دونوم بود.[۳] از این میزان ۱۱٬۸۵۲ دونوم به کشت غلات اختصاص داشت[۱۸] و ۵۴ دونوم زمین ساخته‌شده بود.[۱۹]

جسیر یک دبستان پسرانه داشت که در سال ۱۹۳۷ بنیاد نهاده شد و تا سال ۱۹۴۵ دارای ۷۴ دانش‌آموز بود.[۸]

تخلیه و ویرانی ۱۹۴۸

جسیر ۱۹۴۸ – نقشه ۱:۲۰٬۰۰۰

جسیر یکی از شانزده روستایی بود که در جریان عملیات «آن‌فار» در ده روز میان دو آتش‌بس (۸ تا ۱۸ ژوئیه ۱۹۴۸) در جبهه جنوبی اشغال شدند.[۵] هدف این عملیات گسترش دامنه کنترل تیپ گیواتی به سوی شرق و جنوب بود. در پی حمله نظامی نیروهای یه‌شو در ۱۷ ژوئیه ۱۹۴۸ ساکنان آواره شدند.[۲۰] ارتش مصر پیش از آن از این منطقه عقب‌نشینی کرده بود و مردم بدون پشتیبانی نظامی رها شده بودند.[۵]

بر روی زمین‌های روستا دو شهرک اسرائیلی بنا شد: منوحا در سال ۱۹۵۳ و واردون در سال ۱۹۶۸.[۵]

وضعیت کنونی

در سال ۱۹۹۲ از محل روستا چنین توصیف شده‌است: «یک خانه بتنی تخت‌بام در میان باغ هلو هنوز بر پاست. نمای جلویی آن دو پنجره مستطیلی و یک ورودی مستطیلی در میانه دارد. آوار خانه‌ها در میان علف‌های بلند و گیاهان هرز دیده می‌شود. اکنون زباله‌دانی در محل قرار دارد و نیز ساختمان‌هایی که به یکی از شهرک‌های اسرائیلی تعلق دارند. زمین‌های پیرامونی کشت می‌شوند.»[۵]

برآورد شده‌است که شمار آوارگان این روستا در سال ۱۹۹۸ به نزدیک ۸٬۴۰۶ نفر رسیده بود.[۲۱] امروزه بخش بزرگی از بازماندگان در نوار غزه و اردن (به‌ویژه اربد، رمثا، مادبا و عمّان) زندگی می‌کنند.[۲۲]

جستارهای وابسته

منابع

  1. ↑ Palmer, 1881, p. 368
  2. ↑ Morris, 2004, p. xix, village #300.
  3. 1 2 3 Government of Palestine, Department of Statistics. Village Statistics, April, 1945. Quoted in Hadawi, 1970, p. 46
  4. 1 2 Department of Statistics, 1945, p. 31
  5. 1 2 3 4 5 6 Khalidi, 1992, p. 118
  6. ↑ Dauphin, 1992, p. 873
  7. ↑ Grossman, D. (1986). "Oscillations in the Rural Settlement of Samaria and Judaea in the Ottoman Period". in Shomron studies. Dar, S. , Safrai, S. , (eds). Tel Aviv: Hakibbutz Hameuchad Publishing House. p. 381
  8. 1 2 3 Khalidi, 1992, p. 117
  9. 1 2 3 Hütteroth and Abdulfattah, 1977, p. 147
  10. ↑ Robinson and Smith, 1841, vol 2, p. 369
  11. ↑ Robinson and Smith, 1841, vol 3, Appendix 2, p. 118
  12. ↑ Guérin, 1869, p. 122
  13. ↑ Socin, 1879, p. 153
  14. ↑ Hartmann, 1883, p. 133
  15. ↑ Conder and Kitchener, 1883, SWP III, p. 260, Cited in Khalidi, 1992, p. 117
  16. ↑ Barron, 1923, Table V, Sub-district of Gaza, p. 9
  17. ↑ Mills, 1932, p. 4
  18. ↑ Government of Palestine, Department of Statistics. Village Statistics, April, 1945. Quoted in Hadawi, 1970, p. 87
  19. ↑ Government of Palestine, Department of Statistics. Village Statistics, April, 1945. Quoted in Hadawi, 1970, p. 137
  20. ↑ Morris, 2004, p. xix
  21. ↑ «Welcome To Jusayr». PalestineRemembered.com. دریافت‌شده در ۲۴ مارس ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  22. ↑ «جسیر – ویکی‌پدیای عربی». ویکی‌پدیا. دریافت‌شده در ۲۴ مارس ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)

کتاب‌شناسی

  • Barron, J. B., ed. (1923). Palestine: Report and General Abstracts of the Census of 1922. Government of Palestine.
  • Conder, C.R.; Kitchener, H.H. (1883). The Survey of Western Palestine: Memoirs of the Topography, Orography, Hydrography, and Archaeology. Vol. 3. London: Committee of the Palestine Exploration Fund.
  • Dauphin, C. (1998). La Palestine byzantine, Peuplement et Populations. BAR International Series 726 (in French). Vol. III: Catalogue. Oxford: Archeopress. ISBN 0-86054-905-4.
  • Department of Statistics (1945). Village Statistics, April, 1945. Government of Palestine.
  • Guérin, V. (1869). Description Géographique Historique et Archéologique de la Palestine (in French). Vol. 1: Judee, pt. 2. Paris: L'Imprimerie Nationale.
  • Hadawi, S. (1970). Village Statistics of 1945: A Classification of Land and Area ownership in Palestine. Palestine Liberation Organization Research Center.
  • Hütteroth, W. -D.; Abdulfattah, K. (1977). Historical Geography of Palestine, Transjordan and Southern Syria in the Late 16th Century. Erlanger Geographische Arbeiten, Sonderband 5. Erlangen, Germany: Vorstand der Fränkischen Geographischen Gesellschaft. ISBN 3-920405-41-2.
  • Khalidi, W. (1992). All That Remains: The Palestinian Villages Occupied and Depopulated by Israel in 1948. Washington D.C.: مؤسسه مطالعات فلسطین. ISBN 0-88728-224-5.
  • Mills, E., ed. (1932). Census of Palestine 1931. Population of Villages, Towns and Administrative Areas. Jerusalem: Government of Palestine.
  • Morris, B. (2004). The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-00967-6.
  • Palmer, E.H. (1881). The Survey of Western Palestine: Arabic and English Name Lists. Committee of the Palestine Exploration Fund.
  • Robinson, E.; Smith, E. (1841). Biblical Researches in Palestine, Mount Sinai and Arabia Petraea. Vol. 2. Boston: Crocker & Brewster.
  • Robinson, E.; Smith, E. (1841). Biblical Researches in Palestine, Mount Sinai and Arabia Petraea. Vol. 3. Boston: Crocker & Brewster.
  • Socin, A. (1879). "Alphabetisches Verzeichniss von Ortschaften des Paschalik Jerusalem". Zeitschrift des Deutschen Palästina-Vereins. 2: 135–163.

پیوند به بیرون

This page is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.