جلیا

جلیا
جِلیا
روستا
ریشه‌شناسی: احتمالاً از Gallaa[۱][۲]
نقشه دهه ۱۸۷۰
نقشه دهه ۱۹۴۰
نقشه معاصر
نقشه دهه ۱۹۴۰ با پوشش معاصر
مجموعه نقشه‌های تاریخی از منطقه اطراف جلیا (روی دکمه‌ها کلیک کنید)
مختصات: ۳۱°۴۶′۰۶″ شمالی ۳۴°۵۱′۵۲″ شرقی / ۳۱٫۷۶۸۳۳°شمالی ۳۴٫۸۶۴۴۴°شرقی / 31.76833; 34.86444
شبکه فلسطین۱۳۷/۱۳۰
واحد جغرافیای سیاسیقیمومت بریتانیا بر فلسطین
بخشرمله
تاریخ تخلیه۹–۱۰ ژوئیه ۱۹۴۸[۳]
جمعیت
 (۱۹۴۵)
 • کل۳۳۰[۴][۵]
علت تخلیهتأثیر سقوط شهر مجاور

جلیا روستایی عرب‌نشین فلسطینی در بخش رمله در دوره قیمومت بریتانیا بر فلسطین بود. رومیان از این روستا با نام «گالا» (به انگلیسی: Galla) یاد می‌کردند. جلیا در ۱۷ کیلومتری جنوب رمله واقع بود و در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل در نخستین مرحله عملیات دانی توسط تیپ ۸۴ گیواتی در ۹ ژوئیه ۱۹۴۸ از سکنه تخلیه شد.

روستای جلیا بر روی زمینی هموار تا موج‌دار در دشت ساحلی و در نزدیکی دامنه‌های غربی کوه‌های قدس قرار داشت و ارتفاع آن در حدود ۱۳۵ متر از سطح دریا بود. بر پایه سرشماری سال ۱۵۹۶ میلادی جمعیت آن ۹۴ نفر و طبق آمار سال ۱۹۴۵ جمعیت آن به ۳۳۰ نفر رسیده بود.

پیشینه

بررسی فلسطین غربی که توسط صندوق اکتشاف فلسطین انجام شد، جلیا را همان «گالا» (Gallaa) ذکرشده در اونوماستیکون اوسبیوس دانست که به‌عنوان شهرکی نزدیک عقرون (Accaron) یاد شده بود.[۲]

گمان می‌رود نام جلیا از واژه آرامی «جال» به معنای «توده سنگ» یا از واژه سریانی «جالا» به معنای دیوار یا تپه گرفته شده باشد.[۶]

دوره عثمانی

جلیا همچون سراسر سرزمین فلسطین در سال ۱۵۱۷ میلادی به امپراتوری عثمانی ملحق شد.[۷] در دفاتر مالیاتی سال ۱۵۹۶ میلادی، جلیا روستایی کاملاً مسلمان‌نشین در ناحیه غزه از لوای غزه ثبت شده بود و ۱۷ خانوار با جمعیتی برآوردشده در حدود ۹۴ نفر داشت.[۸][۷] ساکنان مالیاتی ثابت به نرخ ۳۳٫۳ درصد بر فراورده‌های کشاورزی شامل گندم، جو، محصولات تابستانه، تاکستان‌ها، بزها و کندوهای عسل و نیز درآمدهای گاه‌به‌گاه می‌پرداختند که مجموع آن ۲٬۲۰۰ آقچه بود.[۸]

در سال ۱۸۸۲ میلادی، بررسی فلسطین غربی جلیا را «روستایی معمولی از خشت و سنگ» توصیف کرد.[۲]

دوره قیمومت بریتانیا

در سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین که به‌دست مقامات قیمومت بریتانیا انجام شد، جلیا ۲۶۹ نفر جمعیت داشت که همگی مسلمان بودند.[۹] در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین این رقم اندکی افزایش یافت و به ۲۷۱ نفر مسلمان در ۶۳ خانه رسید.[۱۰]

بر پایه آمار سال ۱۹۴۵ جمعیت روستا به ۳۳۰ مسلمان رسیده بود[۴][۵] و مساحت کل زمین‌های آن ۱۰٬۳۴۷ دونوم بود.[۵] از این مقدار ۷٬۶۷۷ دونوم به کشت غلات اختصاص داشت، ۴۰ دونوم آبیاری می‌شد یا به باغ‌کاری می‌رسید[۱۱] و ۷ دونوم بخش ساخته‌شده روستا بود.[۱۲]

روستا دارای مسجد، چند دکان و یک مدرسه ابتدایی بود که در سال ۱۹۴۵ بنیان‌گذاری شده بود.[۱۳]

جلیا (Jilye) در سال ۱۹۳۰ – نقشه ۱:۲۰٬۰۰۰
جلیا در سال ۱۹۴۵ – نقشه ۱:۲۵۰٬۰۰۰

جنگ ۱۹۴۸ و پیامدهای آن

جلیا در ۹ تا ۱۰ ژوئیه ۱۹۴۸ تخلیه شد.[۳] در ۱۶ ژوئیه ۱۹۴۸ و در جریان عملیات آن‌فار، ستاد تیپ ۸۴ گیواتی به ستاد فرماندهی کل اطلاع داد که «نیروهای ما وارد روستاهای قزازه، خیمه، جلیا، ادنبه و مغلس شده‌اند، ساکنان را بیرون رانده و شماری از خانه‌ها را منفجر و آتش زده‌اند. منطقه هم‌اکنون از اعراب پاکسازی شده‌است.»[۱۴] در ۱۹ ژوئیه نیروهای اسرائیلی به آوارگان نزدیک جلیا هشدار دادند که در صورت بازگشت به روستایشان کشته خواهند شد.[۱۵]

در سال ۱۹۹۲ دربارهٔ محل روستا نوشته شد: «منطقه حصارکشی شده و دسترسی به آن ممکن نیست».[۷]

منابع

  1. ↑ Palmer, 1881, p. 267
  2. 1 2 3 Conder and Kitchener, 1882, SWP II, p. 410
  3. 1 2 Morris, 2004, p. xix, village #266.
  4. 1 2 Department of Statistics, 1945, p. 29
  5. 1 2 3 Government of Palestine, Department of Statistics. Village Statistics, April, 1945. Quoted in Hadawi, 1970, p. 66
  6. ↑ «جِلْیَا (قریة)». الموسوعة الفلسطینیة. بایگانی‌شده از اصلی در ۳ فوریه ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۲۴ مارس ۲۰۲۶. {{cite web}}: بیش از یک پارامتر |تاریخ بازبینی= و |بازبینی= داده‌شده است (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  7. 1 2 3 Khalidi, 1992, p. 385
  8. 1 2 Hütteroth and Abdulfattah, 1977, p. 150
  9. ↑ Barron, 1923, Table VII, Sub-district of Ramleh, p. 21
  10. ↑ Mills, 1932, p. 20
  11. ↑ Government of Palestine, Department of Statistics. Village Statistics, April, 1945. Quoted in Hadawi, 1970, p. 115
  12. ↑ Government of Palestine, Department of Statistics. Village Statistics, April, 1945. Quoted in Hadawi, 1970, p. 165
  13. ↑ «جِلْیَا (قریة)». الموسوعة الفلسطینیة. بایگانی‌شده از اصلی در ۳ فوریه ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۲۴ مارس ۲۰۲۶. {{cite web}}: بیش از یک پارامتر |تاریخ بازبینی= و |بازبینی= داده‌شده است (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  14. ↑ Givati HQ to General Staff\Operations, 20:50 hours, 16 July 1948, IDFA 922\75\\1176. Cited in Morris, 2004, pp. 436–7
  15. ↑ Morris, 2004, p. 443

کتاب‌شناسی

  • Barron، J.B. (۱۹۲۳). Palestine: Report and General Abstracts of the Census of ۱۹۲۲. Government of Palestine.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Conder، C.R. (۱۸۸۲). The Survey of Western Palestine: Memoirs of the Topography, Orography, Hydrography, and Archaeology. ج. ۲. Committee of the Palestine Exploration Fund.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Hadawi، S. (۱۹۷۰). Village Statistics of ۱۹۴۵: A Classification of Land and Area ownership in Palestine. Palestine Liberation Organization Research Center.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Hütteroth، W. -D. (۱۹۷۷). Historical Geography of Palestine, Transjordan and Southern Syria in the Late ۱۶th Century. Erlanger Geographische Arbeiten. شابک ۳-۹۲۰۴۰۵-۴۱-۲.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Khalidi، W. (۱۹۹۲). All That Remains: The Palestinian Villages Occupied and Depopulated by Israel in ۱۹۴۸. مؤسسه مطالعات فلسطین. شابک ۰-۸۸۷۲۸-۲۲۴-۵.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Mills، E. (۱۹۳۲). Census of Palestine ۱۹۳۱. Population of Villages, Towns and Administrative Areas. Government of Palestine.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Morris، B. (۲۰۰۴). The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited. Cambridge University Press. شابک ۹۷۸-۰-۵۲۱-۰۰۹۶۷-۶.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Palmer، E.H. (۱۸۸۱). The Survey of Western Palestine: Arabic and English Name Lists. Committee of the Palestine Exploration Fund.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)

پیوند به بیرون