صبارین

صبارین
صبارین
Sabarin
Sabbarim
صبارین، ۱۹۴۰
صبارین، ۱۹۴۰
ریشه‌شناسی: «زمین ناهموار»[۱]
نقشه دهه ۱۸۷۰
نقشه دهه ۱۹۴۰
نقشه معاصر
نقشه دهه ۱۹۴۰ با پوشش معاصر
نقشه‌های تاریخی ناحیه پیرامون صبارین (دکمه‌ها را بزنید)
مختصات: ۳۲°۳۴′۲۳″ شمالی ۳۵°۱′۲۳″ شرقی / ۳۲٫۵۷۳۰۶°شمالی ۳۵٫۰۲۳۰۶°شرقی / 32.57306; 35.02306
شبکه فلسطین۱۵۲/۲۱۹
واحد جغرافیایی-سیاسیقیمومت بریتانیا بر فلسطین
بخشحیفا
تاریخ تخلیه۱۲–۱۴ مه ۱۹۴۸[۲]
مساحت
[۳]
 • کل۲۵٬۳۰۷ دونوم (۲۵٫۳۰۷ کیلومتر مربع یا ۹٫۷۷۱ مایل مربع)
جمعیت
 (۱۹۴۵)
 • کل۱٬۷۰۰[۴][۳]
علت تخلیهحمله نظامی نیروهای یه‌شو
شهرک‌های کنونیرامات منشه، امیکام

صبارین (به عربی: صبارین) روستایی عرب فلسطینی بود که در ۲۸ کیلومتری جنوب حیفا قرار داشت. این روستا در جریان جنگ ۱۹۴۸ فلسطین و در چارچوب تخلیه اجباری فلسطینیان و رویداد نکبت از ساکنانش تهی و ویران شد.

صبارین بزرگ‌ترین روستای ناحیه حیفا به‌شمار می‌رفت و بر کرانه‌های وادی التین بنا شده بود. آب‌نمای باستانی قیساریه دریایی از چشمه‌های این روستا تغذیه می‌شد. جمعیت روستا از نزدیک به ۶۰۰ تن در سال ۱۸۵۹ به ۱٬۷۰۰ تن در سال ۱۹۴۵ رسید. در ۱۲ مه ۱۹۴۸ نیروهای ایرگون روستا را تصرف کردند و ساکنان آن کشته، رانده یا بازداشت شدند.

جغرافیا

صبارین در ۲۸ کیلومتری جنوب حیفا و در ارتفاع ۲۰۰ متری از سطح دریا جای داشت.[۵] روستا بر دو طرف وادی التین ساخته شده بود که از شمال به جنوب آن را قطع می‌کرد. راه‌های فرعی صبارین را به دو شاهراه اصلی یعنی جاده ساحلی و جاده حیفا–جنین پیوند می‌داد.[۵]

مساحت کل زمین‌های روستا ۲۵٬۳۰۷ دونوم (نزدیک به ۲۵ کیلومتر مربع) بود[۳] که از این میان ۱۹٬۸۴۰ دونوم در مالکیت اعراب، ۴٬۲۰۹ دونوم در دست یهودیان و ۱٬۲۵۸ دونوم زمین عمومی بود.[۵] از نظر کاربری زمین، ۱۲٬۷۷۳ دونوم به کشت غلات اختصاص داشت؛ ۴۵ دونوم آبیاری‌شده یا باغ بود[۶][۷] و ۱۷۹ دونوم ساخت‌وساز شده بود.[۸] چشمه‌ها و وادی‌های متعددی آب روستا را تأمین می‌کردند.[۵]

پیشینه

دوران باستان و صلیبی

آب‌نمای تغذیه‌کننده قیساریه دریایی از چشمه‌های صبارین سرچشمه می‌گرفت و روستا از دوران باستان پابرجا بود.[۵] صلیبیون آن را «صُبّاریم» (به لاتین: Sabbarim) می‌نامیدند.[۵]

اواخر دوره عثمانی

در سال ۱۸۵۹ صبارین نزدیک به ۶۰۰ ساکن داشت که ۵۵ فدان (هر فدان برابر ۱۰۰ تا ۲۵۰ دونوم) زمین کشاورزی را بهره‌برداری می‌کردند.[۹]

کاوشگر فرانسوی ویکتور گِرَن در سال ۱۸۷۰ از روستا بازدید کرد و نوشت که ساکنان کنجد می‌کاشتند. چاهی به نام «بئر صبارین» وجود داشت که ساختاری استوار داشت. جمعیت روستا نزدیک به ۱٬۰۰۰ تن برآورد شد و خانه‌ها از سنگ یا خشت ساخته شده بودند.[۱۰]

در سال ۱۸۸۲ گزارش «پیمایش فلسطین غربی» از سوی صندوق اکتشاف فلسطین صبارین را روستایی «بزرگ» بر دامنه‌ای شیب‌دار توصیف کرد. در این گزارش آمده بود که چاه روستا سرآغاز آب‌نمای قیساریه است.[۱۱] این چاه بیضی‌شکل، ۱۵ فوت (نزدیک به ۵ متر) قطر و ۱۵ فوت ژرفا داشت.[۱۲]

فهرست جمعیتی سال ۱۸۸۷ شمار ساکنان صبارین را نزدیک به ۱٬۱۶۰ تن ثبت کرد که همگی مسلمان بودند.[۱۳]

دوره قیمومت بریتانیا

در سرشماری ۱۹۲۲ که مقام‌های قیمومت بریتانیا انجام دادند، جمعیت صبارین ۸۴۵ تن بود؛ ۸۳۳ مسلمان و ۱۲ مسیحی[۱۴] که مسیحیان همگی کاتولیک رومی بودند.[۱۵] در سرشماری ۱۹۳۱ جمعیت به ۱٬۱۰۸ تن رسید؛ ۱۸ مسیحی و بقیه مسلمان، در ۲۵۶ خانه.[۱۶]

بر پایه آمار روستایی ۱۹۴۵، جمعیت روستا ۱٬۷۰۰ تن بود شامل ۱٬۶۷۰ مسلمان و ۳۰ مسیحی.[۴] روستا دارای یک دبستان پسرانه بود.[۵]

شورش ۱۹۳۶–۱۹۳۹

صبارین در جریان شورش عربی ۱۹۳۶–۱۹۳۹ یکی از کانون‌های قیام در منطقه الروحه و کوه کرمل به‌شمار می‌رفت. فرمانده محلی فصیل در صبارین ابراهیم الخوجه بود که زیر فرمان صبری الحمد عصفور و یوسف ابو درّه فعالیت می‌کرد.[۱۷]

جنگ ۱۹۴۸ و ویرانی

در چارچوب آماده‌سازی نقشه دالت از سوی رهبری صهیونیست، برای هر روستای عربی پرونده‌ای تنظیم شد تا تخلیه آن آسان‌تر شود. نقشه توپوگرافی صبارین از نخستین نقشه‌هایی بود که ترسیم شد.[۱۸]

صبارین در ۱۲ مه ۱۹۴۸ در عملیات «پاکسازی ساحلی» به دست نیروهای ایرگون تصرف شد.[۲] روستا به دست شبه‌نظامیان محلی و احتمالاً ارتش آزادی‌بخش عرب دفاع می‌شد. به گزارش بنی موریس، ایرگون با مقاومت روبه‌رو شد و بیشتر ساکنان پس از کشته شدن نزدیک به ۲۰ تن در درگیری گریختند؛ یک خودروی زرهی ایرگون به سوی روستاییان فراری آتش گشود.[۱۹] بیش از یکصد تن از کسانی که نگریخته بودند از جمله سالخوردگان، زنان و کودکان چند روزی پشت سیم خاردار نگاه داشته و سپس به ام‌الفحم در خاک عربی رانده شدند.[۱۹] به نوشته ایلان پاپه این بازداشت کیفر مقاومت روستا در برابر تخلیه بود.[۲۰]

مورخ فلسطینی صالح عبدالجواد می‌نویسد که ایرگون در ۱۲ تا ۱۴ مه در صبارین کشتار مرتکب شد: غیرنظامیان فراری پس از نبردی کوتاه به قتل رسیدند و شماری از سالخوردگان، زنان و کودکان به درون خانه‌ای رانده شدند که سپس با مواد منفجره بر سرشان ویران شد.[۲۱]

ساکنانی که پیش‌تر گریخته بودند به اردوگاه‌های پناهندگان در ناحیه جنین رسیدند.[۲۲] برخی از آنان در نخستین آتش‌بس (ژوئن ۱۹۴۸) کوشیدند دزدانه بازگردند تا اموال یا محصولات خود را بردارند. یکی از آنان به نام مصطفی ابو عوض پیکر ۱۳ ساکن رها شده را دید.[۲۳]

ارتش اسرائیل در دوره آتش‌بس از فرصت بهره برد و روستاهای تصرف‌شده عربی را ویران کرد؛ صبارین در کمتر از یک روز با خاک یکسان شد.[۲۴]

دوره اسرائیل

پس از جنگ، منطقه به اسرائیل پیوست. کیبوتص رامات منشه در سال ۱۹۴۸ در شمال شرقی محل روستا و موشاو امیکام در سال ۱۹۵۰ در یک کیلومتری جنوب آن بنیان گذاشته شد.[۶]

ولید خالدی در سال ۱۹۹۲ بازمانده‌های روستا را چنین توصیف کرد:

محوطه بزرگ، پر از آوار سنگی خانه‌ها، زیر خارهای وحشی پوشیده شده‌است. در میان خارها کاکتوس، کاج، انجیر، زیتون و توت دیده می‌شود. بخشی از زمین‌های پیرامونی را اسرائیلی‌ها به چراگاه و کشت درختان میوه اختصاص داده‌اند.

[۶]

صبارین از روستاهای فلسطینی است که راهپیمایی‌های بازگشت یادبود در آن برگزار شده‌است؛ از جمله آن‌هایی که «انجمن دفاع از حقوق آوارگان داخلی» سازمان‌دهی کرده‌است.[۲۵]

خاندان‌های صبارین

بر پایه وبگاه «فلسطین در خاطره‌ها»:[۲۲]

  1. حمیدی (به عربی: حمیدی)
  2. العبهری (به عربی: العبهری)
  3. آل عبدالله (به عربی: ال عبدالله)
  4. الحاج محمود (به عربی: الحج محمود)
  5. الدعمه (به عربی: الدعمة)
  6. ابو لبده (به عربی: ابو لبده)
  7. غنیمه (به عربی: غنیمه)
  8. حطّاب (به عربی: حطاب)
  9. الصمادعه (به عربی: الصمادعة)
  10. ابو ذیاب (به عربی: ابو ذیاب)
  11. الملاح (به عربی: الملاح)
  12. الحمیده
  13. المصری (به عربی: المصری)
  14. ابو کبیر
  15. ابو سمن (به عربی: أبو سمن)
  16. فرج (به عربی: فرج)

جستارهای وابسته

منابع

  1. ↑ Palmer, 1881, p. 153
  2. 1 2 Morris, 2004, p. xviii, village #159.
  3. 1 2 3 Government of Palestine, Department of Statistics. Village Statistics, April, 1945. Quoted in Hadawi, 1970, p. 49
  4. 1 2 Department of Statistics, 1945, p. 14
  5. 1 2 3 4 5 6 7 «Sabbarin — صَبّارین». Interactive Encyclopedia of the Palestine Question. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۸-۲۹.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  6. 1 2 3 Khalidi, 1992, p. 187
  7. ↑ Government of Palestine, Department of Statistics. Village Statistics, April, 1945. Quoted in Hadawi, 1970, p. 92
  8. ↑ Government of Palestine, Department of Statistics. Village Statistics, April, 1945. Quoted in Hadawi, 1970, p. 142
  9. ↑ Conder and Kitchener, 1882, SWP II, p. 43
  10. ↑ Guérin, 1875, p. 304
  11. ↑ Conder and Kitchener, 1882, SWP II, p. 43. Quoted in Khalidi, 1992, p. 187
  12. ↑ Conder and Kitchener, 1882, SWP II, p. 68
  13. ↑ Schumacher, 1888, p. 178
  14. ↑ Barron, 1923, Table XI, Sub-district of Haifa, p. 34
  15. ↑ Barron, 1923, Table XVI, p. 49
  16. ↑ Mills, 1932, p. 95
  17. ↑ «من دفاتر النکبة (۹): صبارین عاصمة بلاد الروحة». موقع عرب ۴۸. ۲۰۰۸-۰۸-۲۸. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۸-۰۳.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  18. ↑ Pappé، Ilan (۲۰۲۴). Le Nettoyage ethnique de la Palestine. La Fabrique éditions. شابک ۹۷۸-۲-۳۵۸۷۲-۲۸۰-۳.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) ص. ۴۷
  19. 1 2 Morris 2004: "At Sabbarin, where the IZL met resistance, the villagers fled after 20 died in the fire-fight; an IZL armoured car fired at the fleeing villagers. More than one hundred old people, women and children, who had stayed, were held for a few days behind barbed wire, and then expelled to Umm al Fahm, in Arab-held territory to the southeast."
  20. ↑ Pappé، Ilan (۲۰۲۴). Le Nettoyage ethnique de la Palestine. La Fabrique éditions. شابک ۹۷۸-۲-۳۵۸۷۲-۲۸۰-۳.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) ص. ۱۴۷
  21. ↑ Saleh Abdel Jawad, 2007, Zionist Massacres: the Creation of the Palestinian Refugee Problem in the 1948 War: "12-14 May 1948: Sabbarin: Indiscriminate killings occur."
  22. 1 2 «Sabbarin». Palestine Remembered. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۸-۲۹.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  23. ↑ Taamallah، Fareed (۲۰۲۰-۰۵-۱۴). «The abandoned harvests of 1948: Palestinian farmers remember the Nakba». Middle East Eye. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۸-۲۹.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  24. ↑ Pappé، Ilan (۲۰۲۴). Le Nettoyage ethnique de la Palestine. La Fabrique éditions. شابک ۹۷۸-۲-۳۵۸۷۲-۲۸۰-۳.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) ص. ۱۹۵
  25. ↑ Charif، Maher. «Meanings of the Nakba». Interactive Encyclopedia of the Palestine Question. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۱۲-۰۵.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)

کتاب‌شناسی

  • Barron، J.B. (۱۹۲۳). Palestine: Report and General Abstracts of the Census of ۱۹۲۲. Government of Palestine.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Conder، C.R. (۱۸۸۲). The Survey of Western Palestine: Memoirs of the Topography, Orography, Hydrography, and Archaeology. ج. ۲. Committee of the Palestine Exploration Fund.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Village Statistics, April, ۱۹۴۵. Government of Palestine, Department of Statistics. ۱۹۴۵.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Guérin، V. (۱۸۷۵). Description Géographique Historique et Archéologique de la Palestine. ج. ۲: Samarie, pt. ۲. L'Imprimerie Nationale.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Hadawi، S. (۱۹۷۰). Village Statistics of ۱۹۴۵: A Classification of Land and Area ownership in Palestine. Palestine Liberation Organization Research Center.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Khalidi، W. (۱۹۹۲). All That Remains: The Palestinian Villages Occupied and Depopulated by Israel in ۱۹۴۸. مؤسسه مطالعات فلسطین. شابک ۰-۸۸۷۲۸-۲۲۴-۵.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Mills، E. (۱۹۳۲). Census of Palestine ۱۹۳۱. Population of Villages, Towns and Administrative Areas. Government of Palestine.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Morris، B. (۲۰۰۴). The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited. Cambridge University Press. شابک ۹۷۸-۰-۵۲۱-۰۰۹۶۷-۶.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Palmer، E.H. (۱۸۸۱). The Survey of Western Palestine: Arabic and English Name Lists. Committee of the Palestine Exploration Fund.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Schumacher, G. (۱۸۸۸). «Population list of the Liwa of Akka». Quarterly Statement – Palestine Exploration Fund. ۲۰: ۱۶۹–۱۹۱.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)

پیوند به بیرون

  • صبارین در وبگاه «فلسطین در خاطره‌ها»
  • صبارین در ذاکرات
  • Mey Kedem – پایگاه باستان‌شناختی در موشاو امیکام با تونل رومی آغازشده از چشمه عین صبارین
This page is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.